Polandia bezGranic

A Cracovia, fotografie di Wladyslaw Marynowicz

2011-06-09T06:05:00.000-07:00

Cari Amici

A chi ha intenzione di visitare Kraków quest’estate, consiglio vivamente di andare a vedere la mostra di fotografie di Wladyslaw Marynowicz al Muzeum Historii Fotografii in ul. Jozefitow 16. La mostra apre l’ 8 luglio 2011 e rimarrà aperta fino al 2 ottobre.
Allego l’invito all’apertura della mostra.

Wladyslaw Marynowicz era mio zio. Nacque nel 1920 a Busk (allora Polonia, adesso in Ucraina) ed è morto a Londra nel 1977. Fu deportato dai sovietici in Kazakistan, in seguito divenne soldato del 2° Corpo d’armata polacco del Generale Anders e prese parte nella battaglia di Monte Cassino. Dopo la guerra si stabilì in Inghilterra, dove è stato per tanti annì professore di fotografia nel Ealing Technical College a Londra.

Con le sue fotografie, negli anni ’60-’70 è diventato famoso nell’ambiente dei concorsi e mostre fotografiche a livello internazionale. Nonostante i grandi successi, è rimasto sempre una persona schiva e riservata, tanto che nemmeno io, sua nipote, sapevo quanto era conosciuto. Me ne sono resa conto facendo le ricerche per le note biografiche inserite nel catalogo della mostra.

Per saperne di più (ma purtroppo solo in polacco) vedete anche:
http://www.mhf.krakow.pl/?action=exhibition¶m=coming&id=199#ex199

cordiali saluti
Krystyna Marynowicz (segretaria)
Associazione Culturale Italo-Polacca in Toscana
Polsko-Wloskie Stowarzyszenie Kulturalne w Toskanii

In libreria il reportage di Cataluccio "Chernobyl".

2011-06-08T10:16:00.000-07:00

Al nocciolo della tragedia

di Stefania Leo

Il disastro di Fukushima ha distrutto l'illusione che il nucleare sia una bestia che l'uomo possa domare. Ma la tragedia giapponese altro non è che la replica di un altro dramma storico: lo scoppio della centrale di Chernobyl, nel 1986.
Per questo motivo, leggere il libro di Francesco M. Cataluccio, Chernobyl, edito da Sellerio, è un'occasione in più per comprendere gli effetti del «male nucleare».
Cantaluccio, che ha lavorato per 20 anni nel settore editoriale ha voluto offrire in quest'opera un reportage sul viaggio al cuore del disastro ambientale che ancora oggi sfregia Chernobyl.
Nomen omen della città ucraina
Un villaggio abbandonato nella regione di Homel, in Bielorussia, per la contaminazione radioattiva causata dall'incidente di Chernobyl.

Il nome di questa città ha origini molto discusse. Per lo più lo si fa risalire alla combinazione tra le parole russe «chornyi» (nero) e «byllia» (steli d’erba o gambi). Il suo significato sarebbe quindi «nero stelo d’erba», ha scritto Cataluccio nella sua opera: praticamente un destino già scritto.
Altre leggende riconducono il nome della cittadina, fondata nel 1193, all’artemisia, la componente principale dell’assenzio: come se Chernobyl fosse una droga.
Nel suo libro Cataluccio ha raccolto in modo dettagliato i dati sulle origini storiche della città e sulle vicende che hanno condotto all’incidente del 26 aprile del 1986. Perché una tragedia non è mai qualcosa che accade per caso.
SPETTATORI INCOLUMI DEL DISASTRO NUCLEARE. Dalle carestie che hanno affamato il Paese alle sinergie tra contadini polacchi ed ebrei, la disamina è minuziosa e ricca di aneddoti degni della più pura ed efficace tradizione del racconto orale.
Inoltre, l’immaginazione dello scrittore, che sa come si costruiscono le storie, garantisce al libro la coesione necessaria per arrivare fino all’ultima pagina con l’impazienza di chi vuole scoprire il colpevole del giallo.
Gli abitanti di Chernobyl vivono e rappresentano la loro città come una grande e interminabile scena drammatica, che ne esalta la condizione materiale di avvelenamento e putrefazione. Ecco perché leggere il racconto equivale a partecipare al dramma nucleare, restando incolumi, come a teatro.
Cataluccio, inoltre, non ha risparmiato le note antropologiche sulle persone che risiedono illegalmente nella città e le ancora mostruose caratteristiche di flora e fauna, rendendole note al pubblico con molta discrezione e guidando la lettura con un giusto equilibro tra piacere della narrazione e documentazione storica.

Francesco M. Cataluccio, Chernobyl, Sellerio, 165 pagine, 12 euro.

Mercoledì, 25 Maggio 2011

Visita al Quirinale di Agnieszka Zakrzewicz*

2011-05-31T06:45:00.000-07:00

Che emozione salire al Quirinale! E’ un “Palazzo aperto”: questo si può dire oggi della residenza ufficiale del presidente della Repubblica Italiana ed uno dei simboli più importanti dello Stato italiano.
Chi lo visita da semplice cittadino o da turista si rende conto di grandezza ma anche di sobrietà dello stile che accompagna la vita quotidiana del più alto potere in Italia, rappresentato oggi dal Presidente Giorgio Napolitano.
Io sono “salita” al Quirinale da giornalista, in occasione dell'incontro con i rappresentanti dell'Associazione Stampa Estera in Italia. E anche sé questa non era per me la prima volta, l’emozione di superare il portone del ingresso, attraversare il cortile guardando la torre del Mascherino, e salire le scale al primo piano per percorre itinerario stabilito per le personalità politiche, grandi ospiti e capi dei governi stranieri è sempre grande.

Costruito a partire dal 1583, il Palazzo del Quirinale fu la residenza estiva del Romano Pontefice fino al 1870, per poi diventare palazzo reale dei Savoia. Con la proclamazione della Repubblica, avvenuta dopo il referendum istituzionale del 2 giugno 1946, l'edificio divenne definitivamente la sede del Capo dello Stato repubblicano.
A dare una nota di solennità durante le udienze presidenziali ci sono sempre i corazzieri, che scandiscono con il loro saluto, l’entrata e l’uscita degli ospiti. Oggi le divise sono un po’ diverse da quelle che portavano gli 80 uomini dello squadrone speciale a cavallo alla loro prima apparizione nel 1868 a Firenze, ma rimasto l’obbligo di statura non inferiore a 1,90 metri di altezza. Fa impressione la loro marziale imponenza nella divisa di gala e l’elmetto tradizionale con la sua caratteristica coda di cavallo.

Caro dottor Piller, la ringrazio per le sue parole e attraverso lei ringrazio voi tutti che in numero così cospicuo rappresentate la stampa estera in Italia. È una presenza importante per il nostro Paese. Sappiamo che voi siete in qualche modo interpreti, testimoni, portavoce della realtà italiana presso un vastissimo uditorio, presso tantissimi lettori di giornali spesso anche così autorevoli e importanti. – ha detto il Capo di Stato italiano Giorgio Napolitano, rivolgendo il suo saluto al presidente della Stampa Estera Tobias Piller ed ai giornalisti presenti.

In occasione di questo incontro il Presidente Napolitano ci ha informato anche al riguardo di grandi festegiamenti per il 150° Anniversario dell’Unità d’Italia che il 2 giugno prossimo vedrà riuniti al Quirinale i numerosi Capi di Stato per la solenne cerimonia: Abbiamo invitato i Capi di Stato dei Paesi membri dell’Unione Europea, di quelli membri del G20, abbiamo invitato anche i Capi di Stato dei Paesi nei quali c’è stata una forte emigrazione italiana, come naturalmente gli Stati Uniti, ma anche il Canada e, in America Latina, l’Argentina e il Brasile; e abbiamo invitato alcuni altri Paesi con i quali abbiamo rapporti particolarmente intensi di amicizia e di collaborazione. Hanno confermato la loro presenza a Roma il 2 giugno, fino a questo momento, 42 Capi di Stato: non c’è mai stato un raduno simile in Italia. Purtroppo, alcuni Capi di Stato del G20, essendo stati convocati a Parigi dal Presidente Sarkozy il 26 maggio, avranno difficoltà a tornare a New York o a Pechino per poi precipitosamente ripartire per venire a Roma; quindi, gli Stati Uniti saranno rappresentati dal Vice Presidente Biden, la Cina sarà rappresentata dal nuovo Presidente designato Ping (e anche questa presenza, novità assoluta sulla scena internazionale, è una manifestazione di particolare interesse e simpatia). Avremo molti Presidenti di Stati membri dell’Unione Europea, a cominciare dal Presidente tedesco e tutti i Presidenti dell’Europa centrale e orientale. Avremo il Presidente russo, il Presidente turco, la Presidente argentina, il Presidente d’Israele – Stato per il quale abbiamo una radicata amicizia – e, insieme, avremo il Presidente dell’Autorità Palestinese.
Abbiamo scelto il 2 giugno, che è anche la Festa della Repubblica, perché, in definitiva, è nella Repubblica che si è incarnata e si è radicata l’eredità del Risorgimento attraverso la ricostruzione della democrazia nel nostro Paese dopo la terribile avventura e tragedia del fascismo e sulla base della Costituzione repubblicana.

Il 2 giugno 2011 i Capi di Stato parteciperanno al mattino alla tradizionale parata militare con una forte componente di rievocazione storica, e il pomeriggio seranno al Quirinale, partecipando a un concerto e un pranzo. E’ previsto anche un breve saluto di rappresentanti della comunità internazionale.
Come aveva sottolineato il Presidente Napolitano, il Risorgimento non è stato decisivo soltanto per la storia d’Italia, ma è stato un grande fatto nella storia dell’Europa moderna, dove, a metà del secolo XIX, c’erano diversi Paesi nei quali si lottava per l’indipendenza nazionale, per conseguire risultati analoghi a quelli per cui si lottava in Italia. In effetti, l’epopea del Risorgimento e il successo che l’ha conclusa hanno ispirato la lotta per la libertà e l’indipendenza anche in altri Paesi: abbiamo avuto anche per questo stranieri che hanno partecipato all’impresa garibaldina e in generale ai moti unitari italiani, e hanno partecipato a lotte per la libertà altrove, come ad esempio in Polonia. – ha detto Napolitano a giornalisti stranieri, informandoli anche della sua visita ufficiale in Polonia in autunno e della sua consueta partecipazione al «Diciassettesimo incontro annuale dei Capi di Stato dei Paesi dell'Europa centrale», che vede associati in un quadro informale i Presidenti dell'area centrale, orientale e balcanica dell'Europa, che si terrà il 27-28 maggio a Varsavia.

E lì vedrò il monumento dedicato a Francesco Nullo, garibaldino di Bergamo che organizzò la partecipazione così elevata di suoi concittadini alla Spedizione dei Mille: non erano mica dei “terroni” i 180 bergamaschi sui Mille di quella spedizione … Nullo li reclutò, andò a combattere in Sicilia, fu ferito a Calatafimi, tornò a Bergamo e organizzò un’altra partenza di bergamaschi che raggiungessero le truppe di Garibaldi. Quando fu finito il Risorgimento, evidentemente non soddisfatto di come si era speso per la causa della libertà italiana, andò in Polonia a combattere per la libertà della Polonia, e lì fu ucciso in combattimento: ed è così diventato un eroe anche per i polacchi. – ha detto il Presidente della Repubblica Italiana in occasione dell’incontro con i giornalisti stranieri della Stampa Estera, avvenuto al Quirinale il 23 maggio 2011.

Agnieszka Zakrzewicz – corrispondente estero della stampa polacca, socia della Stampa Estera in Italia dal 2000.

Festival Corso Polonia – Istituto Polacco di Roma

2011-05-24T07:30:00.000-07:00

Palazzo Blumenstihl

Serata Rom
giovedì 26 maggio 2011, ore 19.00

Istituto Polacco di Roma
via Vittoria Colonna, 1 - Roma
ingresso libero

E’ una tradizione, ormai, inaugurare il Festival Corso Polonia con un evento multietnico. L’anno scorso l’apertura della rassegna è stata dedicata alla presenza della comunità polacca ad Haiti, quest’anno inauguriamo il Festival con una serata Rom.

Nelle sale del Palazzo Blumenstihl verranno esposte le opere della fotografa polacca residente in Italia, Maria Stefanek - immagini scattate nel più grande insediamento dell’Europa Occidentale, in via Casilina 900 a Roma, da qui il titolo della mostra “I Rom di Roma”. Nelle foto - immagini di vita quotidiana dei Rom, giunti a Roma assieme ad un ricco bagaglio di cultura materiale e spirituale dei popoli che li hanno ospitati per secoli. L’esposizione resterà aperta fino a giovedì 16 giugno.

A introdurre la cultura, la tradizione, la storia e la situazione attuale dei Rom in Polonia e in Europa sarà il professore Adam Bartosz, direttore del Museo Regionale di Tarnow (Muzeum Okregowe w Tarnowie), istituzione da anni dedita allo studio e alla documentazione dei Rom.

Chiuderà la serata il concerto del gruppo Caci Vorba, fra i più interessanti complessi di musica etnica in Europa, costituito nel 2004 e specializzato in musica tzigana e balcanica, che ha raccolto premi europei importanti quali il Top of the World CD del Songlines Magazine e il Premio dei Critici Fonografici Tedeschi.

Nel corso della serata il Direttore dell’Istituto Polacco conferirà a nome del Ministro degli Affari Esteri Radoslaw Sikorski le medaglie BENE MERITO al poeta Renato Gabriele e al poeta e giornalista Marek Lehnert.

http://www.istitutopolacco.it/index.php?mod=2&app=190&c_month=5&c_year=2011

“Per la nostra e la vostra libertà”

2011-05-24T05:44:00.000-07:00

Invitiamo Tutti cordialmente alla presentazione del libro “Per la nostra e la vostra libertà”, testimonianze e ricordi dei combattenti polacchi in Italia nel corso della II Guerra Mondiale , che avrà luogo giovedì 26 maggio alle ore 19,00, presso la chiesa di San Stanislao a Roma, via delle Botteghe Oscure 15 (i particolari nell’invito allegato)
Tanti cordialissimi saluti,
Presidente AIPRO
Ijola Hornziel Martinelli

Beatyfikacja Jana Pawła II - mało Polaków...

2011-04-24T10:40:00.000-07:00

W Domu Polskim przy Via Cassia nie ma już wolnych łóżek. – U nas ostatnie wolne miejsca znikły na długo przed beatyfikacją. Mamy stałych gości, wiec kiedy ogłoszono datę, rezerwacje były automatyczne – mówi siostra i odsyła do „Seven Hills”, ośrodka turystycznego z bungalowami i campingiem 12 km od Rzymu. – Są jeszcze miejsca w domkach drewnianych z toaletą na zewnątrz, za 15 euro od osoby – mówi Francesca. – Możemy gościć do tysiąca osób, prawie wszystko zajęte przez Polaków. Znają nas, bo nocowali tu, gdy był pogrzeb papieża, przyjeżdżają też w wakacje. My lubimy polskich gości, bo są bardzo spokojni. Wiele osób będzie nocować na campingu, przyjadą w ostatnim momencie, na pewno będzie „full“! – dodaje.
W samym Wiecznym Mieście są jeszcze miejsca noclegowe w instytucjach religijnych i domach prywatnych, gdzie pokoje są udostępniane na tę okazję za 40 euro od osoby. Im bliżej Watykanu, tym drożej – ta zasada dotyczy nie tylko hoteli komercyjnych, ale także kościelnych. „Hosianum Palace” to luksusowa rezydencja religijna przy Via dei Polacchi w samym centrum Rzymu, tuż obok polskiego kościoła św. Stanisława. – Nie ma miejsc, wszystko zarezerwowane – informuje włoski portier. – Sami dygnitarze kościelni i politycy. Ksiądz schował listę, pokoje dwuosobowe są w cenie 240 euro. Nic więcej nie wiem, ja w maju biorę urlop – dodaje.

200 tys. łóżek
W trzy- lub czterogwiazdkowym hotelu próżno szukać wolnego miejsca. Rzym to miasto sztuki, a maj to najlepszy miesiąc na jego zwiedzanie – nie ma jeszcze upałów, ani wakacyjnych tłumów. W ubiegłym roku w maju przez Rzym przewinęło się 2,2 mln turystów, 8 proc. więcej niż w 2009 r. Milion zatrzymał się w hotelach, z tego połowa wybrała cztery gwiazdki. Przyjeżdżają głównie turyści z krajów bogatych: USA, Niemcy, Wielka Brytania, Japonia, Francja. W Rzymie są 934 hotele, w sumie 46 tys. pokoi i 94 tys. łóżek. Do tego dochodzą hotele na prowincji, campingi, apartamenty – łącznie 3907 obiektów turystycznych i blisko 200 tys. łóżek.
Sezon turystyczny trwa od marca do czerwca i od września do listopada. Hotelarze mają prawo stosować taryfy elastyczne, mieszczące się w określonych widełkach: w tzw. „sezonie niskim” ceny mogą być dwukrotnie niższe niż w „wysokim” . Dla przykładu pokój dwuosobowy w lutym w hotelu czterogwiazdkowym kosztuje 120 euro, a w maju już 240 euro. Giuseppe Roscioli, prezes federacji rzymskich hotelarzy, nie chce słyszeć o podwyżkach na beatyfikację. – Każdy właściciel hotelu musi zdeklarować ceny do 1 października. Wtedy data beatyfikacji nie była jeszcze znana. Kryzys spowodował, że ceny bardzo spadły, a teraz tylko wracają do normy – mówi.
Spekulacja w Rzymie jest jednak namacalna. Doba w dwójce w Grand Hotel Fleming, w luksusowej dzielnicy Parioli, a więc niedaleko polskiej ambasady, od 31 marca na 1 kwietnia kosztowała 71 euro, ale od 30 kwietnia do 1 maja już 340 euro! Włoskie stowarzyszenie konsumentów Codacons od tygodni otrzymuje skargi od Włochów, którzy chcieli zarezerwować nocleg w Rzymie w pierwszy weekend majowy, ale muszą zrezygnować, bo ceny podskoczyły o 100-300 proc. Są nawet przypadki hoteli, gdzie pokoje zdrożały ze 170 na 1000 euro za noc. Codacons złożył już skargę do włoskiego Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta.
Prezes Roscioli tłumaczy, że beatyfikacja Jana Pawła II nie wpłynie na zyski rzymskich hotelarzy i właścicieli restauracji, bo pielgrzymi zazwyczaj nie śpią w hotelach i nie korzystają z usług turystycznych, jakie oferuje miasto. Baza hotelarska w samym mieście liczy tylko 140 tys. łóżek, a Watykan dysponuje na terenie Rzymu i okolic ponad milionem miejsc noclegowych. W zakonach i domach pielgrzymkowych nie obowiązuje standard wymagany od hoteli, więc ceny mogą być niższe.

Jak to się odbędzie?
Uroczystości beatyfikacyjne zaczną się w sobotę 30 kwietnia modlitewnym czuwaniem na terenie antycznego teatru Circo Massimo. W niedzielę 1 maja na Placu Świętego Piotra odbędzie się msza beatyfikacyjna, którą odprawi Benedykt XVI. Na wejście na plac nie ma biletów – konsulat polski i władze miasta przestrzegają przed oszustami, którzy będą próbowali sprzedawać karty wstępu. Wpuszczaniem wiernych kierować będą siły porządkowe. Obowiązuje zasada pierwszeństwa – Plac Św. Piotra może pomieścić ok. 150 tys. osób, a dla tych, którzy nie zmieszczą się przed świątynią, w różnych punktach miasta będą ustawione telebimy.
Po mszy w bazylice Św. Piotra zostanie wystawiona trumna Jana Pawła II. Czas wystawienia uzależniony będzie od napływu wiernych, którzy zechcą oddać hołd beatyfikowanemu. W poniedziałek 2 maja o godz. 10.30 watykański sekretarz stanu kard. Tarcisio Bertone odprawi mszę dziękczynną za beatyfikację Karola Wojtyły. Złożenie szczątków nowego błogosławionego w kaplicy św. Sebastiana odbędzie się w formie prywatnej, bez udziału wiernych.
Dla pielgrzymów władze miasta przygotowały specjalną kartę, tzw. JP II Special Pass. Kosztuje 18 euro, można ją nabyć też przez internet. – Karta pozwala poruszać się bezpłatnie po Rzymie od 30 kwietnia do 2 maja wszystkimi środkami komunikacji miejskiej – tłumaczy Joanna Regulska z rzymskiego Biura Turystyki. – Karta gwarantuje też prawo do korzystania z opieki medycznej w nagłych wypadkach. Będzie też można otrzymać w dniu 1 maja suchy prowiant oraz informator o wydarzeniach i ceremoniach, także w języku polskim.
Posiadacze karty mogą zwiedzić bezpłatnie Bazylikę na Lateranie i Więzienie Mamertyńskie, a także odbyć wycieczkę autobusem turystycznym po najsłynniejszych chrześcijańskich zabytkach. ¬– Już samo to kosztuje zwykle 24 euro – podkreśla Regulska. – Dla miasta to nie są imprezy zarobkowe, to nasza wizytówka. Urząd inwestuje w takie uroczystości, bo to reklama dla Rzymu, która przyciąga turystów. Od 1 stycznia miasto wprowadziło dzienną opłatę klimatyczną dla turystów: 1 euro dla tych, którzy mieszkają na campingu, 2 euro w hotelach. Będzie ona pobierana przy zakwaterowaniu i wszyscy pielgrzymi muszą ją zapłacić.

Polacy przesadzają
Pielgrzymów, którzy przybędą na beatyfikację, władze miasta dzielą na trzy grupy. Ta najliczniejsza i najbiedniejsza przyjedzie do Rzymu autokarami 30 kwietnia wieczorem na modlitewne czuwanie, do rana przeczeka na Circo Massimo i uda się na Plac Św. Piotra. Zaraz po mszy odjedzie – najprawdopodobniej prosto do Polski. Jeżeli się zatrzymają na nocleg, będzie to w odległości od 50 do 300 km od miasta Rzym. Druga grupa, mniej liczna i nieco zamożniejsza, przyleci lotami czarterowymi i zatrzyma się na obrzeżach miasta, głównie nad morzem. Najmniej liczni pielgrzymi przylecą lotami liniowymi już 28 lub 29 kwietnia i wylecą dopiero 2 lub 3 maja. Mają zakwaterowanie w centrum Rzymu i będą zwiedzać miasto jak wszyscy turyści.
W mediach nadal słyszy się o astronomicznej liczbie pielgrzymów, jaka przyjedzie z Polski na beatyfikację, ale w urzędzie miasta panuje lekka konsternacja. „Zdecydowaliśmy, również na prośbę Watykanu, że z okazji beatyfikacji nie będziemy robić tzw. wielkiego wydarzenia ani stosować procedur kryzysowych“ – oświadczył już w marcu prezydent Rzymu Gianni Alemanno. Ostatni raz uruchomiono je na pogrzeb Jana Pawła II. Tiziano Vetro, jeden z szefów włoskiej Obrony Cywilnej, odpowiedzialny za obsługę wielkich wydarzeń informuje, że nie otrzymał jeszcze wezwania. – Może zrobią to, gdyby sytuacja stała się kryzysowa. Tym razem wszystko jest pod kontrolą Urzędu Miasta Rzymu, który współpracuje z prefekturą – wyjaśnia.
W gabinecie wiceburmistrza Rzymu Maura Cutrufo, który odpowiada także za turystykę, nie ukrywają, że jest im przykro z powodu alarmistycznych artykułów, jakie ukazały się w prasie zagranicznej i trochę odstraszyły pielgrzymów. Polska prasa jest monitorowana i biuro prasowe Wiceburmistrza uważa, że trochę u nas przesadzono w złych ocenach Rzymu. Wiceburmistrz nie jest jednak zmartwiony: 1 maja zjedzie do miasta ponad milion osób, oprócz beatyfikacji jest także wielki koncert z okazji Święta Pracy, który zawsze przyciąga setki tysięcy osób i fala turystów przybywających do Wiecznego Miasta wciąż rośnie.
Także ks. Piotr Studnicki z rzymskiego biura pielgrzymkowego uważa, że media krajowe szkodzą negatywnymi artykułami i odwodzą wiele osób od przyjazdu. W połowie kwietnia miejsca zarezerwowało tylko 22 tys. polskich pielgrzymów. – Mam nadzieję, że jeszcze to się zmieni i wielu pielgrzymów zdecyduje się w ostatnim momencie, zwłaszcza, że miejsca jeszcze są i ceny spadają – mówi i przypomina, aby ze względów organizacyjnych wszystkie pielgrzymki zbiorowe i indywidualne zgłaszać w jego biurze w Rzymie. Prosi też, aby Polacy wybierający się na beatyfikację Jana Pawła II zabrali ze sobą małe radyjka, by słuchać komunikatów organizacyjnych podawanych przez Radio Watykan.

Agnieszka Zakrzewicz

Rozmowa z wiceburmistrzem Rzymu Mauro Cutrufo

2011-04-24T10:36:00.000-07:00

- Ilu pielgrzymów spodziewa się miasto na beatyfikację Jana Pawła II?

- Baza noclegowa jest już prawie wyczerpana, może ona przyjąć jednorazowo ponad 200 tys. osób. W dniach 30 kwietnia-1 maja spodziewamy się jednak przynajmniej 600 tys. osób, dlatego też zorganizowaliśmy dla nich noclegi również w Toskanii i Kampanii. Można więc będzie nocować w Rzymie i okolicach w cenie od 20 euro wzwyż.
W niektórych hotelach ceny wzrosły o 200-300 proc. Czy karzecie nieuczciwych hotelarzy?
Rynek dyktuje ceny. Widać to także w przypadku Londynu, gdzie również rozpoczyna się szalony wyścig cen przed olimpiadą w 2012 r. W Rzymie, w odróżnieniu od innych miast, mamy tzw. widełki cenowe, których nie można przekraczać. Urząd miasta rozpoczął surowe kontrole i są już pierwsze kary.

- Ile osób będzie obsługiwać beatyfikację?

- Organizujemy i kierujemy wszystkim z Kapitolu. Współpracujemy z Obroną Cywilną, Czerwonym Krzyżem, policją oraz trzema tysiącami wolontariuszy – w sumie 7-8 tys. ludzi.

- Czy tak wielka impreza nie jest zbyt dużym ciężarem jak na władze miejskie?
Oczywiście na stolicę spadła olbrzymia odpowiedzialność, ale już przy innych okazjach pokazaliśmy, że potrafimy temu sprostać. Rzym potrafi organizować wielkie imprezy na 1-2 mln ludzi, jak w przypadku pogrzebu papieża. Współpracujemy ściśle z Watykanem, z Rzymskim Dziełem Pielgrzymek, z rządem włoskim. Nie da się ukryć, że poniesiemy olbrzymie koszty z budżetu miasta – na obsługę wydamy 6-8 mln euro. Musimy opłacić nadgodziny straży miejskiej, darmową komunikację, sprzątanie miasta, zapewnić pierwszą pomoc.

- Czy takie uroczystości jakoś się zwracają?

- Mamy nadzieję, że pielgrzymi wrócą w przyszłości jako turyści.

- Powszechnie sądzi się, że Rzym żyje z Watykanu. Czy miasto zarabia na uroczystościach religijnych, które przyciągają tłumy?

- Turystyka religijna to jedynie 30 proc. turystyki Rzymu. My jednak nie wprowadzamy żadnych rozróżnień pomiędzy Rzymem i Watykanem – to tak, jakby chcieć rozdzielić Kraków i Wawel. Ludzie z całego świata przybywają tu, by zaspokoić potrzeby duchowe, poznać historię, nacieszyć się pięknem. To jest Wieczne Miasto – jedyne na świecie.

rozmawiała Agnieszka Zakrzewicz

Koncert 1 MAJA

2011-04-24T10:32:00.000-07:00

Podczas gdy pielgrzymi z zagranicy będą uczestniczyć w beatyfikacji Jana Pawła II, Rzymianie będą obchodzić Święto Pracy. Rzym jest tradycyjnie lewicowym miastem i Koncert 1 Majowy to rzecz święta. Jest organizowany od 1990 r. przez włoskie związki zawodowe CGIL, CISL i UIL, na Placu Św. Jana przed katedrą Laterańską. Co roku uczestniczą w nim setki tysięcy osób i jest transmitowany na żywo przez telewizję RAI3. W poprzednich latach gościł takie gwiazdy jak Robert Plant z Led Zeppelin czy Iron Maiden.
W tym roku gwiaz też nie będzie brakowało. Imprezę poprowadzi znany aktor Neri Marcorè, a gościem honorowym będzie Ennio Moricone, który po raz pierwszy przedstawi swój nowy utwór „Elegia dla Włoch“, napisany specjalnie na tę okazję, która przypada w150 rocznicę Zjednoczenia Włoch. Wykona go orkiestra złożona z 72 elementów i 60 osobowy chór, pod dyrekcją Francesco Lanzillotta. Tematem tegorocznego Święta Pracy, które Włosi zawsze obchodzą hucznie jet „My jesteśmy historią – Historia, Ojczyzna, Praca“.
Od miesięcy mówiło się o niefortunnej koabitacji beatyfikacji Jana Pawła II i Święta Pracy, i o tym, że pierwsza może przyćmić drugą. Może być jednak odwrotnie, bo koncert przyciągnie swoich stałych fanów, a beatyfikacja znacznie mniej pielgrzymów, niż się tego spodziewano…

A. Zakrzewicz

Beatyfikacja Jana Pawła II - Rozmowa z Agnieszką Hoppen-Klikowicz - I Radcą Ambasada RP w Rzymie

2011-04-24T10:10:00.000-07:00

- Z informacji jakich udzielono mi w Biurze Turystyki Urzędu Miasta Rzymu
oraz w Biurze Wiceburmistrza Miasta Rzymu – senatora Maura Cutrufo, wynika, że
Polacy przestraszyli się negatywnej reklamy dotyczącej wysokich cen hoteli oraz
spekulacji związanych z beatyfikacją (jedzenie, dojazd, oszustwa, itp). Z
danych na dzień dzisiejszy będących w posiadaniu Biura Tur. UMR, wynika że
zamiast “osławionego“ miliona czy dwóch milionów polskich pielgrzymów, może
przybyć tylko 50 tysięcy…
Jaka jest Pani opinia na temat tych szacunków? Jak Ambasada RP szacuje ilość Polaków, którzy w tych dniach przybędą do Rzymu? Ilu Polaków się spodziewacie?

- Nie mamy informacji, które pozwoliłyby na wiarygodne oszacowanie liczby Polaków, którzy zamierzają przyjechać. Takie informacje być może łatwiej byłoby uzyskać w Polsce (biura podróży itp.). Rozumiem, że UMR opiera swoje szacunki na tego typu konkretnych danych.

- W jaki sposób Konsulat RP w Rzymie będzie pomagać polskim pielgrzymom? Czy Konsulat chce ostrzec polskich pielgrzymów przed jakimiś konkretnymi niebezpieczeństwami lub problemami (np. oszustwa)?

- Wydział Konsularny Ambasady RP w Rzymie, od pierwszych dni po ogłoszeniu informacji o beatyfikacji Jana Pawła II w dniu 1 maja br., przygotowuje się do pomocy obywatelom polskim, którzy przybędą do Rzymu na te uroczystości. Spośród pracowników Wydziału został powołany sztab operacyjny, którego celem jest podejmowanie i koordynowanie wszelkich niezbędnych działań w tym zakresie. Wydział Konsularny, korzystając m.in. z doświadczeń, jakie zdobył w związku z licznym udziałem Polaków w pogrzebie Jana Pawła II, w obecnej chwili podejmuje przede wszystkim działania o charakterze informacyjnym. Oznacza to przygotowywanie i przekazywanie obywatelom polskim, zarówno przed wyjazdem z kraju, jak i już po przybyciu do Włoch, informacji dotyczących takich kwestii jak plan beatyfikacji, możliwości dotarcia na miejsce uroczystości, funkcjonowanie komunikacji miejskiej (np. ze wskazaniem godzin, tras przejazdów, cen biletów i możliwości ich zakupu), ograniczeń w ruchu miejskim, wyznaczonych parkingów dla samochodów osobowych i autokarów oraz wszelkich innych informacji dotyczących organizacji obchodów podawanych przez stronę włoską.
Oprócz pomocy informacyjnej, pielgrzymi polscy będą mogli liczyć na pomoc w sprawach losowych, które mogą im się zdarzyć podczas pobytu w Rzymie, takich jak utrata dokumentów, zagubienia, itp. Rodzaj udzielanej pomocy uzależniony jest zazwyczaj od konkretnych przypadków i potrzeb poszczególnych obywateli polskich zgłaszających się po pomoc. Należy przy tym pamiętać, iż Wydział Konsularny podejmując działania w konkretnych sprawach, zobowiązany jest działać zgodnie z przepisami prawa i w ramach swoich kompetencji.
W dniach poprzedzających bezpośrednio uroczystości beatyfikacji, w trakcie ich trwania oraz w kilka dni następnych, pracownicy Wydziału Konsularnego będą prowadzili dodatkowe dyżury telefoniczne, które będą miały na celu ułatwienie kontaktu z tutejszą placówką w nagłych wypadkach, jak i udzielanie na bieżąco niezbędnej pomocy.
Opierając się na bardzo pozytywnym doświadczeniu, którym była praca grupy wolontariuszy zorganizowana przez WK, rozważana jest, w porozumieniu ze stroną włoską możliwość ponownego zorganizowania grupy wolontariuszy, którzy będą ściśle współpracować z WK i instytucjami włoskimi odpowiedzialnymi za przygotowanie i organizację uroczystości beatyfikacji Jana Pawła II.
Na stronie internetowej Ambasady RP w Rzymie (www.rzym.polemb.net) Wydział Konsularny już umieścił i będzie na bieżąco aktualizował informacje dla obywateli polskich. Oprócz wszelkich istotnych informacji dotyczących organizacji samej uroczystości, zasad przebywania i poruszania się po Rzymie i jego okolicach, znajdują się tam również podstawowe, niezbędne, praktyczne wskazówki dla pielgrzymów.
WK przypomina o konieczności zaopatrzenia się w Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Przestrzega również przed oszustami, którzy będą chcieli sprzedawać różnego rodzaju bilety i karty wstępu na wejście na Plac Świętego Piotra, pomimo że nie ma biletów wstępu na uroczystości. Po podjęciu przez kompetentne władze włoskie ostatecznych decyzji dotyczących organizacji uroczystości i warunków poruszania się po Rzymie i jego okolicach Wydział Konsularny będzie umieszczał na stronie internetowej informacje dotyczące ewentualnych problemów, z jakimi mogą się spotkać obywatele polscy.

- Jak układa się Wasza współpraca z włoskimi instytucjami w zakresie przygotowań do uroczystości beatyfikacyjnych?

- Oczywiste jest, że wszelkie działania Wydziału Konsularnego, nie tylko o charakterze instytucjonalnym, są podejmowane w ścisłej współpracy ze stroną włoską. Wydział Konsularny nawiązał kontakt z kompetentnymi władzami Rzymu i instytucjami kościelnymi odpowiedzialnymi za organizację uroczystości. Dotychczasową współpracę ze stroną włoską należy ocenić pozytywnie.

- Jakie są Pani refleksje po pogrzebie Jana Pawła II, który był wydarzeniem
jakie przyciągnęło ponad 500 tys. Polaków, którzy przyjechali spontanicznie do
Rzymu? Włosi poradzili sobie wtedy? Zorganizowali dobrze uroczystości? Pokazali
się z dobrej strony?

Uroczystości związane z pogrzebem Jana Pawła II były zorganizowane bardzo dobrze, Włosi zapewnili bezpieczeństwo, zorganizowali transport, dostawy napojów i żywności, pomoc medyczna etc. Mają duże doświadczenie w organizacji takich masowych wydarzeń (było ich sporo także podczas roku jubileuszowego 2000 i innych beatyfikacji, np. o. Pio), z pewnością dobrze poradzą sobie także tym razem.

Rozmawiała Agnieszka Zakrzewicz

2010-06-09T14:58:00.000-07:00

Sergio Rispoli
“Cacciatori di uomini”
Edizioni Creativa
2009
€ 14,00
www.edizionicreativa.it

COMUNICATO STAMPA

Cacciatori di uomini è il titolo del nuovo libro di Sergio Rispoli, pubblicato da Edizioni Creativa, un romanzo del genere noir sviluppato con dinamica filmica.
Nel romanzo, il giovane sociologo Mauro Maugeri, noto per le sue posizioni a favore della pena di morte e sostenitore di un attacco alla criminalità organizzata da sferrare militarmente allo scopo di stermi-narne gli affiliati, si è iscritto al Klub, un’associazione clandestina che offre ai propri membri il brivido di ucci-dere a pagamento esseri umani in battute di caccia all’uomo nell’hinterland napoletano. Con l’intento di spe-rimentare sul piano emotivo le proprie convinzioni, Maugeri parte per Napoli con altri due soci del Klub. Uno di essi è un nobile fiorentino, personaggio ambiguo ed inquietante, munito di una preziosa pistola appartenu-ta al narcotrafficante colombiano Pablo Escobar, alla cui tragica fine è legato da oscure circostanze.
Dopo una prima battuta di caccia, risoltasi in un massacro, il sociologo viene a conoscenza dei lo-schi retroscena del Klub, che ruotano intorno al sodalizio di un alto funzionario del ministero dell’interno con un boss napoletano che utilizza le iniziative di caccia del Klub per eliminare i propri avversari. A rivelargli tali notizie è il nobile fiorentino che lavora segretamente per lo Stato con il compito di eliminare il funzionario cor-rotto e che lo induce ad affiancarlo nella missione. Maugeri accetta e si reca nuovamente a Napoli, ma qui si troverà risucchiato in un mulinello di avvenimenti terrificanti quanto enigmatici, nell’ambito di una guerra tra clan e di un improvviso stravolgimento delle regole della partita, fino al momento in cui capirà d’essere pro-prio lui il prossimo bersaglio.
Cacciatori di uomini racconta una storia di cruda violenza, in cui s’intrecciano connotazioni socio-antropologiche, vedute filosofiche, rimandi storici ed escursioni linguistiche, caratterizzata da un registro nar-rativo avvincente che cattura fino all’ultimo l’attenzione del lettore.

Sergio Rispoli è un operatore culturale nel campo dell’arte contemporanea, gallerista, fotografo, teo-rico dei linguaggi della comunicazione visiva, promotore di rassegne espositive e di eventi artistici in vari Pa-esi. I suoi scritti, sia di natura saggistica che narrativa, sono pubblicati da antologie e riviste. Diversi suoi racconti sono presenti in libri monografici illustrati da artisti.

Ufficio stampa: bezGranic
e-mail: harunda@virgilio.it
tel: +39 3398676093

Jak głosować we Włoszech?

2010-06-04T08:19:00.000-07:00

Wybory prezydenckie - 20 czerwca 2010

Aby głosować we Włoszech należy wpisć się do spisu wyborców osób, które zamierzają głosować w polskiej placówce dyplomatyczno-konsularnej. http://www.rzym.polemb.net/

Do zgłoszenia wymagany jest numer paszportu. W krajach Unii Europejskiej oraz krajach OEG można również dokonać zgłoszenia przy użyciu numeru dowodu osobistego i numeru PESEL.

Wpis na listę wyborców zakłada głosowanie w danej komisji w trakcie obydwu tur wyborów. Dokładne wskazówki na temat najdogodniejszego sposobu głosowania za granicą można znaleźć w informacji Państwowej Komisji Wyborczej.

W przypadku wpisania wyborcy do spisu wyborców w obwodzie głosowania utworzonym za granicą, wzięcie przez niego udziału w głosowaniu w innym obwodzie w pierwszej lub drugiej turze głosowania, w tym również w miejscu stałego zamieszkania, będzie możliwe wyłącznie po otrzymaniu od konsula zaświadczenia o prawie do głosowania.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Wybory odbędą się w dniu 20.06.2010 r. oraz w przypadku II tury wyborów w dniu 04.07.2010 r., lokale wyborcze otwarte będą w godzinach od 6.00 do 20.00

W okręgu konsularnym Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Rzymie została utworzona

Obwodowa Komisja Wyborcza nr 251 /Rzym/

z siedzibą przy Ambasadzie RP w Rzymie,
Via Pietro Paolo Rubens, 20

00197 Rzym /MONTI PARIOLI/

W najbliższym terminie przewiduje się nowelizację rozporządzenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie utworzenia obwodów głosowania dla obywateli polskich przebywających za granicą w wyborach Prezydenta RP, zgodnie z którą zostanie powołana

Obwodowa Komisja Wyborcza w Neapolu
z siedzibą obwodowej komisji wyborczej
przy organizacji polonijnej:

Stowarzyszenie Przyjaźni Polsko-Włoskiej w Kampanii

Corso Umberto I, 109

80138 Neapol

Wnioski o wpisanie do spisu wyborców przyjmuje Wydział Konsularny Ambasady RP w Rzymie, via di San Valentino, 12, 00197 Rzym,

Tel.: + 39 06 36 204 307

Fax: + 39 06 36 204 322

e-mail: konsul@infopolonia.it

W zgłoszeniu konieczne jest wskazanie właściwej komisji wyborczej.

MOŻLIWE JEST SAMODZIELNE DOPISANIE SIĘ DO SPISU WYBORCÓW PRZY UŻYCIU ELEKTRONICZNEGO FORMULARZA ZGŁOSZENIOWEGO UMIESZCZONEGO NA STRONIE INTERNETOWEJ AMBASADY.

Rzymskie wakacje

2010-06-03T06:37:00.001-07:00

Szanowni Państwo,
biorąc pod uwagę sugestie naszych przyjaciół i znajomych, którzy odwiedzili nas już w Rzymie i skorzystali z naszego doświadczenia oraz znajomości miasta i ludzi, postanowiliśmy od tego roku umożliwić także Wam spędzenie fantastycznych „rzymskich wakacji“.

„Rzymskie wakcje“ to coś dla ludzi, którzy chcą poznać Rzym i jego zabytki, ciekawostki, specyficzny klimat miasta, zanurzyć się w kulturę włoską i poczuć Wieczne Miasto inaczej niż zwykli turyści, spędzając czas w dobrym towarzystwie.

2. Rzymskie wakacje

Dzięki POLANDII bezGranic będziecie mogli:

- zarezerwować poprzez nas miejsce w bed&breakfast i hotelach, należących do naszych znajomych,
- jeść w poleconych restauracjach i barach,
- skorzystać z indywidualnego przewodnika,
- skorzystać z pomocy osoby, która się Wami zaopiekuje, odbierając Was z lotniska lub ze stacji kolejowej Termini
- odbyć wycieczkę rowerową po Rzymie
- pojechać na rzymskie plaże nad Morzem Tyrreńskim
- zaplanować Wasze „rzymskie wakacje“ już z domu i mieć pewność, że dokonaliście najlepszych wborów, nie przepłaciliście i nie będziecie mieli problemów

Przygotowaliśmy dla Was nasze pierwsze oferty:

--------------------------------------------
1. Prenotamento - Rezerwacja
--------------------------------------------
- rezerwacja miejsca noclegowego w wyznaczonym terminie lub dopasowanie terminów pobytu w Rzymie w zależności od wolnych miejsc, pomoc w zapłaceniu zaliczki zapewniajacej rezerwację, odbiór z lotniska Fiumicino lub Ciampino albo ze stacji Termini lub Trastevere i przyjazd do miejsca rezerwacji, wskazówki dotyczące pobytu w Rzymie

Ceny:
- rezerwacja noclegów – 35 euro

- odbiór gości - 25 euro plus koszty przejazdów osoby towarzyszacej

- z lotniska Fiumicino – 20 euro
- z lotniska Ciampino – 12 euro
- z stacji Termini lub Trastevere – 2 euro

ceny biletów i taksówek:
---------------------------
- bilet z lotniska (lub na lotnisko) Fiumicino – 8 euro do stacji Trastevere, 15 euro do stacji Termini (Leonardo Express)
- taksówka z lotniska Fiumicino – 45 euro
- bilet z lotniska (lub na lotnisko) Ciampino – 4-5 euro (w azleżności od przewoźnika)
- taksówka z lotniska Ciampino
- komunikacja miejska – bilet 1 euro – 75 min lub jeden przejazd metrem

--------------------------------------------
2. Soggiorno – Pobyt
--------------------------------------------

NASI PARTNERZY

1. U Sandry - mini apartament w samym sercu Zatybrza

Mini apartament na centralnym placu Zatybrza (najbardziej żywej i najchętniej odwiedzanej dzielnicy Rzymu). Apartament znajduje się na placu Santa Maria in Trastevere, w XV wiecznej kamienicy, gdzie mieszka dobrze sytuowane mieszczaństwo rzymskie (także rodzina jednego ze znanych parlamentarzystów europejskich, pochodzenia polskiego). Jest urządzony przyjemnie, stylowo (wspaniała wielka szafa antyczna, stara posadzka, dywany) i wygodnie (rozkładana komfortowa wersalka dwuosobowa). Posiada kącik kuchenny (ze wszystkimi naczyniami), łazienkę z prysznicem, oddzielne i niezależne wejście (własne klucze), internet, klimatyzacja.
Bardzo czysty, zadbany, wspaniała atmosfera – można czuć się jak w domu. Apartament jest w zasadzie dla dwóch osób (małżeństawa lub pary), można jednak ewentualnie dostawić łóżko rozkładane dla dziecka. Doba kończy się o 11.00
Niezwykle wygodne położenie, które w zasadzie pozwala zwiedzać Rzym pieszo lub na rowerze, a wieczorami spędzać czas w przytulnych kafejkach zatybrzańskich, w bezpiecznej dzielnicy, która tętni życiem do późna w nocy. Do Bazyliki św. Piotra jest w miarę blisko. Jeden z najstarszych rzymskich kościołów na placu – Bazylika Najświętrzej Marii Panny na Zatybrzu, podlega kard. Stanisławowi Dziwiszowi i jest kościołem, z którym miał związki także papież Jan Paweł II.

Ceny:

100 euro - za dobę – w przypadku 3 dni - weekend
95 euro – za dobę – w przypadku 4-5 dni
85 euro – za dobę – w przypadku 6 dni
80 euro - za dobę – w przypadku 7 dni

Ceny mogą być różne w zależności od sezonu. Powyższe ceny dotyczą sezonu turystycznego od maja do października 2010

2. Art and Relax Suite – bad&breakfast przy Stacji Termini

To specjalne miejsce, łączące w jedno relsks i sztukę współczesną. Znajduje się 10 metrów od stacji Termini i trzy przystanki metra od Koloseum. Właściciele Art and Relax Suites (rodzina De Giovanni), inspirując się antyczną dyscypliną feng shui, stworzyła 5 pokoi ozdobionych dziełami sztuki i reprezentujących pięć elementów: Woda, Ogień, Ziemia, Metal, Drzewo. Wszystkie pokoje mają bardzo wysoki standard – lodówka, telewizja, internet wi-fi, kasa pancerna, łóżka z materacami przybierającymi formę ciała, prysznice wielofunkcyjne z natryskami, rozpylacze zapachowe wydzielające perfumy.

Dodatkowo przewidziane są inne usługi: śniadanie, informacja turystyczna, wynajem samochodów lub skuterów, pralnia, garaż, restauracje, shuttle service na lotniska.

Ceny:

Woda: (dwójka - doba) - 120 - 160 euro
Ogień: (dwójka - doba) - 100 - 140 euro
Ziemia: (dwójka - doba) - 100 - 140 euro
Metal: (dwójka - doba) - 100 - 140 euro
Drzewo: (dwójka - doba) - 100 - 140 euro
W cenę jest wliczone śniadanie

Ceny mogą być różne w zależności od sezonu. Powyższe ceny dotyczą sezonu turystycznego od maja do października 2010

--------------------------------------------
3. Gdzie i co zjeść?
--------------------------------------------

Nasi partnerzy:

1. Mario's na Zatybrzu

Mario's to jedna z niewielu rzymskich, tradycyjnych restauracji na Zatybrzu (niestety większość restauracji w Rzymie jest nastawiona na obsługę turystów, nie liczy się dla nich jakość, lecz ilość klientów, a w kuchni pracują emigranci). Istnieje od 70 lat i prowadzona jest przez dwie rodziny. W kuchni pracuje Rosalba i Vanda. Wszystkie produkty pochodzą z ich podrzymskiej farmy w Fara Sabina – a zwłaszcza wyśmienite domowe wino, zarówno czerwone, jak i białe. Karta oferuje tradycyjne potrawy kuchni rzymskiej, opartej na warzywach takich jak bakłażany, cukinie, karczochy i „puntarelle“, oraz na sosach do past i potrawach mięsnych z najmniej szlachetnych części zwierząt: „la coda alla vacinara“ (ogon krowi), „ossobuco“ (mięso z kością przeciętą poziomo), „coratella“ (wszystkie wnętrzności wymieszane razem w aromatyzowanym sosie z dzikim koprem), „trippa alla romana“ (flaki po rzymsku) oraz inne przysmaki.
Polandia bezGranic gorąco poleca w Mario's ich specjalności: „involtini alla romana“ (zrazy po rzymsku w pomidorowym sosie z ziemniaczkami), „pulpettine“ i „pulpettone“ (pulpety w sosie pomidorowym i wielki pulpet krojony na plastry z podgrzybkami), „salti in bocca alla romana“ („wskocz mi do buzi“ po rzymsku czyli bitki z sznką i szałwią). Wyśmienite karczochy po rzymsku - „carciofi alla romana“, „fiori di zucca“ – kwiatki cukini zapiekane w cieście oraz znakomite pasty z kluskami robionymi ręcznie i sosami ze świeżych warzyw i mięsa. Bardzo smaczna „carbonara“ (gorące, twarde spagetti okraszone skwarkami szynki włoskiej lub boczku w sosie ze świeżego jajka ubitego z serem parmezanem i pieprzem. Bardzo dobre desery – a zwłaszcza konfitury - figi, wiśnie i mandarynki w syropach domowej roboty.
W Mario's stołuje się bardzo chętnie społeczność amerykańska w Rzymie związana z pobliskim Uniwersytetem Johna Cabota (rysunki na ścianach to świetne szkice studentów), ale i Polacy tam często bywają – na jednym ze zdjęć zawieszonych przy kuchni jest Piotr Adamczyk, razem z właścicielką restauracji.
Ceny bardzo przystępne jak na Rzym, wspaniała rodzinna atmosfera i specjalne przywileje dla gości Polandii bezGranic w postaci dużych upustów i dodatków na talerzu…

--------------------------------------------
4. Spacery po Rzymie z Polandią bezGranic
--------------------------------------------

1 godzina spaceru po Rzymie z przewodnikiem – 10 euro

Spacery trzy dniowe po Rzmie
--------------------------------------------
Aby choć trochę poznać Rzym i zwiedzić go pieszo, potrzeba co najmniej trzech dni w szybkim tempie.
Opracowaliśmy trzy sprawdzone trasy wiodące z Zatybrza:
1. Zatybrze, Wzgórze Gannicolo, Plac Campo de Fiori, Plac Navona, Panteon, Plac Wenecki, Zatybrze (ok 5 godzin)
2. Basilika św. Piotra, Zamek św. Anioła, okolice Placu Cavur, Via Condotti, Plac Hiszpański, Schody hiszpańskie i Trinità dei Monti, Villa Medici, park Villa Borghese, Plac Ludu, Via Margutta, Fontanna di Trevi, Plac Wenecki, Zatybrze (ok 8-10 godzin)
3. Getto Rzymskie, Mauzoleum Vittoria Emanuela II, Kapitol, Fora i starożytny Rzym, Koloseum, Wielki Cyrk, Wzgórze Aventyńskie i Ogród pomarańczy, Wyspa Tiberina, Zatybrze. (ok 6-8 godzin)

Każda z tras, choć prowadzi przez Rzym skrótami, jest dość długa i wymaga w miarę dobrej kondycji fizycznej (także wchodzenie po licznych schodach), a przede wszystkim bardzo wygodnych butów.

Cena za trzy dni – 180 euro (ub 75 euro jeden dzień) max 8 osób

--------------------------------------------
4. Rowerem po Rzymie z Polandią bezGranic
--------------------------------------------

Koszt wypożyczenia roweru na jeden dzień wynosi ok 10 – 15 euro.

Trasy rowerowe pokrywają się częściowo z trasą spacerów. Dodtkowo zwiedzamy parki i nadbrzeże Tybru.
Wymagana jest bardzo dobra umiejętność poruszania się na rowerze po mieście, zarówno po zatłoczonej ulicy, jak i wśród pieszych oraz w miarę dobra kondycja, gdyż jest dużo wzniesień.

Cena – 50 euro dziennie (plus koszty wynajmu rowerów od osoby) max 4 osoby

--------------------------------------------
Jak działa?
--------------------------------------------

Kontaktujecie się z Polandią bezGranic mailowo na adresy podane poniżej, opisując na ile dni chcecie przyjechać do Rzymu i kiedy, co chcecie zobaczyć i co Was interesuje. My sprawdzamy dyspozycyjność miejsc noclegowych, przygotowujemy dla Was plan „rzymskich wakacji“ w jak najlepszej cenie w zależności od Waszych możliwości finansowych. Możemy negocjować dla Was ceny (zwłaszcza po sezonie turystycznym). Rezerwujemy dla Was miejsca i odbieramy z lotniska lub ze stacji kolejowej. Oprowadzamy po Rzymie, dbając aby były to Wasze najwspanialsze „rzymskie wakacje“.

--------------------------------------------
Kontakt:
--------------------------------------------
Agnieszka Zakrzewicz
polandiabezgranic@gmail.com
agnies@libero.it
tel: 0039 3398708668

Trastevere

B&B u Sandry

B&B Art and Relax Suites

Pokój Woda

Pokój Ogień

Pokój Ziemia

Pokój Metal

Pokój Drzewo

Karczochy po rzymsku

coratella

carbonara

Ptasie uroki

2010-05-29T14:56:00.000-07:00

Ptasie uroki

Przyznam szczerze, że od kilku lat chciałam zrobić tę serię zdjęć i pokazać Wam szpaki nad Rzymem. W tym roku wreszcie mi się udało i jak zwykle było w tym dużo szcześcia.
Kiedy Joanna Podolska przeprowadzając ze mną wywiad dla łodzkiej Gazety Wyborczej zapytała mnie o to, co najbardziej kocham w Wiecznym Mieście, zapomniałam o szpakach… Mówiłam o Ogrodzie Pomarańczowym na Wzgórzu Awentyńskim, o magicznej dziurce od klucza przez którą widać kopułę Bazylki św. Piotra, o skrótach perspektywicznych, z jakich należy oglądać niektóre zabytki, o różnych panoramach miasta, o świetle i porach roku oraz dnia i nocy, w których Roma prezentuje się w sposób szczególny. Wczesno listopadowe zmierzchy – oto jedne z chwil, w których kochm Rzym najbardziej i które Wam polecam gorąco – sami widzicie dlaczego.

Od połowy października rozpoczyna się w Rzymie dziwny fenomen – który ma swoje piękne i brzydkie strony. Szpaki – (rodzina szpakowatych z rzędu wróblowych obejmuje ponad sto dwadzieścia gatunków. Są to małe lub średnie ptaki, w większości owadożerne, niektóre żywią się również owocami. Wiele gatunków żyje na otwartych przestrzeniach i tworzy duże stada. – O resztę mnie nie pytajcie bo nie jestem ornitologiem), zlatują się i krążą nad miastem. Co jest przyczyną fenomenu? Szpaki, które całe lato spędzają na terenach wiejskich otaczających miasto, z początkiem jesieni, kiedy przychodzą pierwsze chłody, zlatują się do historycznego centrum, gdzie jest cieplej i siadają na drzewach.

Dla rzymian jest to kara boska. Wszystkie okolice miasta, w których znajdują się jakieś drzewa (Rzym nie jest miastem zielonym, lecz kamiennym), są zajmowane przez ptasie stada. Szpaki wydają straszliwy jazgot. Czarne chmary ptaków przysłaniają niebo. Nie przesadzę, jeśli powiem – że można się wtedy czuć jak w filmie Hitchcocka. Oprócz atmosfery horroru, jaka spowija Wieczne Miasto i może niektórym działać na nerwy – jest inny poważny problem: ptasie odchody… Nie możecie sobie wyobrazić rozpaczy tych rzymian, którzy zaparkowali wieczorem swoje samochody, motorynki czy rowery pod drzewem i następnego dnia rano znajdują je pokryte całkowicie ptasią kupą, korodującą lakier. I nie jest to kilka kupek na krzyż – lecz sterta ptasich odchodów o nieprzyjemnym zapachu. Trudno w to uwierzyć – ale w październikowe dni dzieją się w Rzymie sceny dantejskie. Przechodnie otwierają parasolki, ale nie po to, by chronić się przed deszczem – lecz przed ptasim gównem, które pada z nieba…
Od wielu lat władze miasta Rzymu starają się walczyć z fenomenem, który stanowi również zagrożenie epidemiologiczne. Na drzewach są zakładane nadajniki, wydające dźwięk głosu odstraszającego szpaki. W języku ptasim jest to znak alarmu, niepokoju, jaki wydają ofiary złapane przez drapieżnika w locie.

W tym roku „hiczkokowski“ atak ptaków na Rzym był niezwykle spektakularny. Kiedy wróciłam pod koniec października z Londynu do Rzymu, byłam naprawdę zaskoczona. Idąc przez most Garibaldiego obok Wyspy Tyberyjskiej po raz pierwszy zobaczyłam rzecz tak niezwykłą – niebo zachmurzyło się ptasimi skrzydłami. Przeraźliwy jazgot szpaków zagłuszał nawet tradycyjny rzymski hałas. Uśmiechałam się, kiedy rzymianie bluźnili pod nosem i otwierali parasolki. Śmiałam się, kiedy turyści kleli, czyszcząc z ubrań ślady ptasich odchodów.

Fenomen ptasiego baletu na rzymskim niebie obserwuję od dawna. Z różnych miejsc i z różnych perspektyw. Z najpiękniejszych rzymskich punktów widokowych, a także z tarasów mieszkań rzymskich, w których jestem gościem. Dwa lata temu próbowałam zrobić zdjęcia na balkonie włoskiej dzennikarki telewizyjnej Bimby De Maria, z którą realizowałyśmy reportaż w Polsce. To był widok fantastyczny – ptaki latały na wyciągnięcie ręki. Fotografia jednak nie oddawała całkowicie tego fenomenu.
Przyznam się szczerze – również i mnie zdarzyło się być trafioną przez ptaka – nawet w sam czubek głowy, i kląć pod nosem po włosku – bo w tym języku jest dużo dosadnych epitetów. Staram się jednak zawsze traktować takie incydenty z uśmiechem… bo kocham ptaki, kocham je fotografować i kocham latać – w przenośni i dosłownie. Ptaki są dla mnie symbolem podróży, ciekawości świata, umiejętnością życia bez granic – co jest moim życiowym mottem i sposobem na moje życie.
W sposób szczególny jednak lubię szpaki – choć to piórkowce szkodliwe. Może dlatego, że od dzieciństwa uwielbiałam szpaka Mateusza z Akademi Pana Kleksa, który naśladował mowę ludzką i uosabiał postać autora – Jana Brzechwy.

W tym roku polowałam z aparatem fotograficznym na rzymskie szpaki przez tydzień, chcąc pokazać ten fenomen w sposób szczególny – dlatego wybrałam moje ulubione miejsce w Rzymie: taras Ogródu Pomarańczowego na Wzgórzu Awentyńskim, skąd widać kopułę Bazyliki św. Piotra, jak na dłoni. Niestety aby uczestniczyć w tym niesamowitym spektaklu ptasich tańców nad Rzymem, trzeba mieć szczęście i trafić w odpowiedni dzień i o odpowiedniej godzinie. Mnie w tym roku wreszcie się udało i bardzo się cieszę. Kilka dni później zabrałam moich przyjaciół, którzy przyjechali z Londynu i z Polski, aby pokazać im ten fenomen. Niestety ptaków już nie widzieli –odleciały…

Ale dokąd odlatują rzymskie szpaki, po tym jak odtańczą swoje piruety nad kopułą San Pietro? Nie wiem… chyba na południe Włoch, bo szpaki nie emigrują za morza, tak jak myślałam. Zdałam sobie sprawę z tego dopiero teraz, kiedy Pani Wrona poprosiła mnie, abym do jej blogu napisała o zdjęciach jakie opublikowałam na moim fecebooku. Szpaki nad Rzymem pojawiają się w połowie października i znikają pod koniec listopada. Gdzie? Rzymian już to nie obchodzi, są szczęśliwi, że skończyły się ptasie uroki. Kiedy zapytałam pewnego znajomego rzymianina, co dzieje się ze szpakami, które nie mogą znaleźć schronienia przed zimnem w centrum Wiecznego Miasta – odpowiedział mi krótko: „Powinno się je wystrzelać – obsrały mi Vespę“.

Miałam szczęście widzieć wiele fantastycznych rzeczy w życiu. Jest jednak coś niesamowitego w balecie szpaków nad Rzymem oglądanym z tarsu Ogrodu Pomarańczowego, coś co naprawdę zapiera dech w piersiach. Tylko raz w życiu widziałam podobny fenomen natury, który wzbudził we mnie to głębokie westchnienie zachwytu, jakie wywołują jedynie rzeczy nieprawdopodobne. To było w Brazylii, nieopodal granicy z Paragwajem, gdzie rzeka Iguaçu płynąca przez Wyżynę Brazylijską, tworzy jedno z najbardziej malowniczych arcydzieł przyrody – Wodospad Iguaçu.
http://www.bezgranic.net.pl/index.php?d=news_content&dn=6&id=102
http://www.youtube.com/user/ViaggiSenzaFrontiere#p/a/u/1/0kT-NNP7ncA

Stojąc nad „Gardłem Diabła“ (o wysokości 72 m – wyższym niż Niagara), widziałam o zachodzie słońca olbrzymie stado jaskółek przebijających się przez ścianę wody, by powrócić do gniazd uwitych na skale. Przewodnik powiedział mi wtedy, że jest to widok bardzo rzadki i trzeba mieć szczęście, aby to zobaczyć. Nie udało mi się tego sfotografować. W jaskółki nad Wodospadem Iguaçu, musicie uwierzyć mi na słowo. Szpaki nad Rzymem możecie obejrzeć na zdjęciach.
Jak można strzelać do szpaków, które malują obrazy na niebie? Tylko teleobiektywem…

autor: Agnieszka Zakrzewicz
Bez Granic

BEZ GRANIC - Eexibition, Mostre, Wystawy

2010-05-24T15:32:00.001-07:00

BEZ GRANIC - Eexibition, Mostre, Wystawy

Agnieszka Zakrzewicz - ARTE.go

------------------------------------------------------

11. BezGranic Art
Irena Anders. Moja wielka droga

Wystawa fotograficzna z okazji rocznicy urodzin Generałowej Ireny Anders

TITLE / TITOLO / TYTUŁ: Irena Anders. Moja wilka droga
ARTIST / ARTISTA / ARTYSTA: Fotografie z archiwum rodzinnego
DATE / PERIODO / DATA: 13/05/10
CITY / CITTÀ / MIASTO: London
COUNTRY / NAZIONE / KRAJ: United Kingdom - London
PLACE / SEDE / MIEJSCE: Studio Olga Sienko
YEAR / ANNO / ROK: 2010

------------------------------------------------------

10. BezGranic Art

Fundraising party for Lux Aeterna Company

Lux Aeterna Company warmly invites you to an event to help us raise money to send the company to Poland.
We have been invited by the Grotowski Institute in Poland to show our new theatre
performance, The Heretic Project, in Wroclaw, in January, 2010, and would greatly appreciate your support in helping us accept this invitation.

TITLE / TITOLO / TYTUŁ: LUX AETERNA
ARTIST / ARTISTA / ARTYSTA: Lux Aeterna Company
DATE / PERIODO / DATA: 05/12/09
CITY / CITTÀ / MIASTO: London
COUNTRY / NAZIONE / KRAJ: United Kingdom
PLACE / SEDE / MIEJSCE: The Laughing Gravy Bar and Restaurant
YEAR / ANNO / ROK: 2009

------------------------------------------------------

9. BezGranic Art

PINOCCHIO A LODZ - Grzegorz Worpus Budziejewski

TITLE / TITOLO / TYTUŁ: PINOCCHIO A LODZ
ARTIST / ARTISTA / ARTYSTA: Grzegorz Worpus Budziejewski
DATE / PERIODO / DATA: dal 29/06/09 al 10/08/09
CITY / CITTÀ / MIASTO: London
COUNTRY / NAZIONE / KRAJ: Polonia
PLACE / SEDE / MIEJSCE: OTTICA BISOGNO
YEAR / ANNO / ROK: 2009

http://www.arte.go.it/eventi/2009/e_1849.htm

------------------------------------------------------

8. BezGranic Art

I BAMBINI DEL GHETTO DI LODZ. LA MEMORIA DEL LITZMANNSTADT GHETTO - Mendel Grosman e Henryk Ross

TITLE / TITOLO / TYTUŁ: I bambini del ghetto di Lodz. La memoria del Litzmannstadt Ghetto
ARTIST / ARTISTA / ARTYSTA: Mendel Grosman e Henryk Ross
DATE / PERIODO / DATA: 24/01/09 - 07/02/09
CITY / CITTÀ / MIASTO: Roma
COUNTRY / NAZIONE / KRAJ: Italia
PLACE / SEDE / MIEJSCE: SCUOLA ROMANA DI FOTOGRAFIA
YEAR / ANNO / ROK: 2009

http://www.arte.go.it/eventi
http://www.undo.net/cgi-bin/undo/pressrelease/pressrelease.pl?id=1232467737

------------------------------------------------------

7. BezGranic Art

Dreamland Łódź – David Lynch
DONNE E FABBRICHE - NUDES AND FACTORIES - KOBIETY I FABRYKI

TITLE / TITOLO / TYTUŁ: NUDES AND FACTORIES
ARTIST / ARTISTA / ARTYSTA: David Lynch
DATE / PERIODO / DATA: 09/10/08 - 25/10/08
CITY / CITTÀ / MIASTO: Roma
COUNTRY / NAZIONE / KRAJ: Italia
PLACE / SEDE / MIEJSCE: SCUOLA ROMANA DI FOTOGRAFIA
YEAR / ANNO / ROK: 2008

http://www.teknemedia.net/pagine-gialle/curatori/Agnieszka_Zakrzewicz/dettaglio-mostra/32944.html
http://www.arte.go.it/primopiano/pp_039.htm
http://www.romacinemafest.org

------------------------------------------------------

6. BezGranic Art

LA LUSSURIA - FABIANA ROSCIOLI

TITOLO: La Lussuria
ARTISTA: Fabiana Roscioli
PERIODO: dal 6/5/07
CITTÀ: Roma -... NAZIONE: Italia
SEDE: Radissonsas es.hotel
ANNO: 2007

TITLE / TITOLO / TYTUŁ: La Lussuria
ARTIST / ARTISTA / ARTYSTA: Fabiana Roscioli
DATE / PERIODO / DATA: 06/05/07
CITY / CITTÀ / MIASTO: Roma
COUNTRY / NAZIONE / KRAJ: Italia
PLACE / SEDE / MIEJSCE: Radissonsas es.hotel
YEAR / ANNO / ROK: 2007

http://www.bezgranic.net.pl/index.php?d=news_content&dn=5&id=228
http://www.exibart.com/profilo/eventiV2.asp?idelemento=42466
http://www.undo.net/cgi-bin/undo/pressrelease/pressrelease.pl?id=1178208379&day=1178402400

------------------------------------------------------

5. BezGranic Art

TOLLERANZA e INTOLLERANZA

TITLE / TITOLO / TYTUŁ: TOLERANCJA i NIETOLERANCJA
ARTIST / ARTISTA / ARTYSTA:
DATE / PERIODO / DATA: 24/03/07 - 01/04/07
CITY / CITTÀ / MIASTO: Lodz
COUNTRY / NAZIONE / KRAJ: Polonia
PLACE / SEDE / MIEJSCE: WSHE
YEAR / ANNO / ROK: 2007

http://209.85.129.132/search?q=cache:jAhzwLIV1sQJ:galeriabezdomna.art.pl/en/index.php%3Fidz%3Dwystawy%26nr%3D70+Tolerancja+
http://www.bezgranic.net.pl/index.php?d=news_content&dn=5&id=230
http://www.youtube.com/watch?v=DZeYkWatUeI
http://www.fotopolis.pl/index.php?n=5665

------------------------------------------------------

4. BezGranic Art

Gelati Italiani - LODZ KALISKA - MLAC

TITLE / TITOLO / TYTUŁ: Gelati italiani
ARTIST / ARTISTA / ARTYSTA: LODZ KALISKA
DATE / PERIODO / DATA: 9/11/06 - 22/11/06
CITY / CITTÀ / MIASTO: Roma
COUNTRY / NAZIONE / KRAJ: Italia
PLACE / SEDE / MIEJSCE: MLAC – La Sapienza
YEAR / ANNO / ROK: 2006

http://www.bezgranic.net.pl/index.php?d=news_content&dn=5&id=176
http://www.undo.net/cgi-bin/undo/pressrelease/pressrelease.pl?id=1162486802
http://www.exibart.com/notizia.asp?IDCategoria=61&IDNotizia=17953
http://www.arte.go.it/eventi/2006/2313.htm

------------------------------------------------------

3. BezGranic Art

Cambialamore. Giusy Lauriola - V Festival Internazionale di Fotografia a Lodz

TITLE / TITOLO / TYTUŁ: Cambialamore
ARTIST / ARTISTA / ARTYSTA: Giusy Lauriola
DATE / PERIODO / DATA: 8/5/06 - 21/5/06
CITY / CITTÀ / MIASTO: Lodz
COUNTRY / NAZIONE / KRAJ: Polonia
PLACE / SEDE / MIEJSCE: Lodz Art Center
YEAR / ANNO / ROK: 2006

http://www.bezgranic.net.pl/index.php?d=news_content&dn=5&id=195
http://www.arte.go.it/eventi/2006/1224.htm
http://www.undo.net/cgi-bin/undo/pressrelease/pressrelease.pl?id=1147686973
http://www.artxworld.com/recensioni_arte.aspx?opera=643f873a-0...f81-4cfb-b740-2fa64a9e6aae

------------------------------------------------------

2. BezGranic Art

Notturno in rosa

TITLE / TITOLO / TYTUŁ: Notturno in rosa
ARTIST / ARTISTA / ARTYSTA: Alessandra Celletti, Emanuela De Notaris, Elizabeth Frolet, Leila Grani, Ikuko Komagata..., Giusy Lauriola, Marino Monaco, Luana Perilli, Manuela Radice
DATE / PERIODO / DATA: 17/09/05- 24/09/05
CITY / CITTÀ / MIASTO: Roma
COUNTRY / NAZIONE / KRAJ: Italia
PLACE / SEDE / MIEJSCE: Salon Prive Arti Visive
YEAR / ANNO / ROK: 2005

curatori: Sergio Rispoli, Agnieszka Zakrzewicz

http://mobile.exibart.com/evento.asp?idevento=22805

------------------------------------------------------

1. BezGranic Art

Polandia - Il giardino sconosciuto d'Europa

TITLE / TITOLO / TYTUŁ: Il giardino sconosciuto d'Europa
ARTIST / ARTISTA / ARTYSTA: Polandia
DATE / PERIODO / DATA: 17/09/05- 24/09/05
CITY / CITTÀ / MIASTO: Roma
COUNTRY / NAZIONE / KRAJ: Italia
PLACE / SEDE / MIEJSCE: Salon Prive Arti Visive
YEAR / ANNO / ROK: 2002

Con partecipazione di: Istituto Polacco di Roma, Ufficio Turistico Polacco, Linee Aeree LOT.SA, Ristorante polacco "Ivon", Sklep Polski, Magdalena Dalecka, Marta Markowska, Gabriella Tamburello, Joanna Baszak, Aneta Mazur, Iza Sandurska, Barbara Gajos, Malgorzata Muniak.

http://www.bezgranic.net.pl/index.php?d=news_content&dn=10&id=110

ISCHIA - WYSPA WYIMAGINOWANA

2010-05-24T15:30:00.000-07:00

Wzgórze pokryte dywanem kasztanowych sadów i winnic; drzewka cytrynowe rodzące gigantyczne owoce; egzotyczne palmy, kaktusy i fikusy; pagórki, nagie skały, urwiste brzegi; las sosnowy ocieniający przełęcze; lazurowe, przejrzyste morze i gorące źródła bijące spod ziemi.

Kiedy w XVIII wieku Grand Tour* staje się dla gentlemanów obowiązkowym etapem ich formacji duchowej - Ischia - największa wyspa Zatoki Neapolitańskiej zostaje ulubioną metą każdego podróżnika, reprezentując archetyp wyspy wyimaginowanej - idealne miejsce odpoczynku i kontemplacji, egzotyczny raj wyśniony.

WYSPA WYIMAGINOWANA

Tekst: AGNIESZKA ZAKRZEWICZ
Foto: SERGIO RISPOLI

Ischia.
Według Wirgiliusza, gigant Tyfon, który zbuntował się przeciwko Jowiszowi, został uwięziony w morzu i na tym miejscu powstała Ischia. Jego jęki docierające z otchłani wywołują trzęsienia ziemi. Zdaniem geologów natomiast, największa wyspa Zatoki Neapolitańskiej powstała kilkaset tysięcy lat temu, na skutek wybuchu podwodnego wulkanu, który na szczęście jest łagodniejszy od Etny i Wezuwiusza. Ostatnią erupcję lawy odnotowano w 1302 roku, a trzęsienie ziemi w 1883, w Casamicciola - więc wydaje się, że Tyfon będzie spał spokojnie przez kolejne stulecia.
Wyspą szczególną czyni Ischię fakt, że da się ją zwiedzić w jeden dzień i można przebywać tu okrągły rok nie nudząc się ani trochę.
Poszczególne komuny miejskie łączy dziś asfaltowa, kręta i dość wąska droga, którą na szczęście przejeżdża się bez problemu, w dwie godziny okrążając wyspę. Z każdego punktu można dojechać nad morze, do portu, na szczyt, do parku wodnego. Każde z miejsc ma swój specyficzny urok i jest skarbnicą historii oraz kultury. Wykopaliska archeologiczne potwierdziły, że pierwsi ludzie zamieszkiwali na Ischi już 5500 lat temu, a w 770 roku p.n.e. przybyła tu ludność z Eubei i założyła kolonię oraz ważny port handlowy. Zajmowała się produkcją waz greckich sprzedawanych później na Półwyspie Apenińskim. Zdaje się, że właśnie od waz wzięła się archaiczna nazwa wyspy - Pithecusae. W muzeum Św. Restituty, w Lacco Ameno znajduje się słynny Puchar Nestora opisany przez Omera w „Iliadzie”. W 500 lat później, na drugim krańcu wyspy rozwinęło się miasto rzymskie Aenaria, produkujące narzędzia z metalu. W 130 roku p.n.e. niestety Aenaria zniknęła pod wodą jak Atlantyda, zapewne na skutek wstrząsu ziemi. Inna kolonia rzymska - Nitrodi, przetrwała aż do V wieku n.e., gdzieś w okolicach dzisiejszego Barano. Znajdował się tam zespół świątynny zbudowany w pobliżu jednego z wulkanicznych źródeł i termy. Na wyspie odkryto również groby etruskie.
Handel morski, który przez tysiąclecia czynił z antycznej Pithecusae ważne skrzyżowanie cywilizacji śródziemnomorskich, przyczyniając się do jej rozkwitu, uczynił z niej również smaczny kąsek dla piratów, królów i cesarzy. Wyspę zgrabili Wandalowie, Wizygoci, Longobardowie, Saraceni, Turcy i Tunezyjczycy, a jej mieszkańcy w ciągu stuleci przeżyli dominację bizantyjską, normańską, szwedzką, francuską i hiszpańską. Po tym pozostały interesujące ślady we wszystkich zakątkach. Prawdziwym skarbem historii jest Zamek Aragoński znajdujący się w komunie Ischia Ponte. Taką rzecz widzi się tylko na ilustracjach do bajek. Maleńka, skalista wysepka nieopodal legendarnej Aenarii już w V wieku p.n.e. stała się twierdzą. W średniowieczu Normanowie przemienili ją w miasto-fortecę, w czasach Renesansu - Andegaweni złagodzili srogi wygląd, wprowadzając formy cylindryczne, a Aragończycy zbudowali most i urządzili warowne miasto dla 2 tys. rodzin i z 8 kościołami. Król Alfons I rozpoczął rządy od deportacji wszystkich mężczyzn i ożenienia swoich kondotierów z miejscowymi kobietami. W ten sposób do ischitańskiej domieszała się krew hiszpańska - zdaje się, że białogłowy nie protestowały. Kiedy pod koniec Renesansu przyprowadziły się tu siostry Klaryski, opuszczając pustelnię na szczycie Epomeo - ludność wolała wyprowadzić się z zamku zakładając malowniczą wioskę rybacką, zwaną od drzewek jakie tu rosły osadą Celza - czyli morwową.

WIDOK ZE SZCZYTU
Szczególną atrakcją jest wizyta na górze Epomeo. Zdarzają się takie dni na Ischi, kiedy przejrzystość powietrza jest doskonała i wszystko zbliża się do nas na wyciągnięcie dłoni. Warto się wtedy wspiąć na czubek - skalistą kołyskę zawieszoną na wysokości 787 metrów. Jest to najwyższy punkt wyspy, z którego rozpościera się widok zatrzymujący dech w piersi na 360 stopni. Widać stąd wyraźnie, że ziemia jest okrągła - zapewne mieszkańcy Ischi wiedzieli to przed Kopernikiem. Na obręczy horyzontu rysuje się charakterystyczny stożek Wezuwiusza, Capri w kształcie siodła, cała Zatoka Neapolitańska, Procida, Castellammare di Stabia, Sorrento a nawet dalekie Ventotene. Aby wejść na czubek trzeba przebyć pieszo 3 km i najlepiej zrobić to od strony Fontana. Jest to przygoda dla osób pozbawionych lęku wysokości.
Zjeżdżając z góry koniecznie należy zatrzymać się w Sant’Angelo, by popodziwiać miniaturowy port i piramidalną skałę, oderwaną od brzegu. Miasteczko to wygląda niczym bożonarodzeniowa szopka neapolitańska: małe, jasne budowle wspinające się na urwiste zbocze, tworzą wiele różnych planów scenicznych. Na pierwszym planie, na placyku z kafejkami, zawsze mrowi się od ludzi. Przystanek dalej znajduje się zatoczka Sorgeto, gdzie woda morska w jednym miejscu osiąga 100 stopni i plażowicze gotują w niej jajka oraz ziemniaki. Niezwykłym fenomenem przyrody jest malowniczy Grzybek w Lacco Ameno, wyrastający z morza. Siadają na nim mewy - jedena z nich stała się maskotką mieszkańców i turystów. Biega za przechodniami po chodniku prosząc o jakiś smakołyk.

BAJKOWY ZAMEK
Słowo kasztelan pochodzi od castello - zamek. Gabriele Mattera jest naszym cicerone. Zamek należy dziś do niego i brata - spadek po dziadku adwokacie, który w 1913 roku kupił posiadłość na licytacji. Kasztelan jest malarzem, więc dzięki jego zamiłowaniu do sztuki, Zamek Aragoński stał się centrum kulturalnym, w którym odbywają się wystawy i koncerty.
Wjeżdżamy windą na taras widokowy. Ponad naszymi głowami majaczy imponująca, barokowa kopuła Katedry, przed naszymi oczami otwiera się cudowna panorama: Ischia Ponte ze swoim charakterystycznym kościołem, wejście do Portu, Epomeo, Vivara, Procida i lazurowe morze. Po lewej, przechodząc na inny taras obok Placu Broni,- widzimy zatoczkę, z której admirał Nelson zbombardował twierdzę w 1809 roku, wyrządzając olbrzymie szkody. Pośrodku tej zatoczki znajdują się Skały Św.Anny. Giovanni Bocaccio wybrał to miejsce jako tło VI noweli „Decamerona”, której bohaterami są kochankowie Jan z Procidy i dama ischitańska - skazani na śmierć w ogniu, potem uwolnieni i pobłogosławieni przez króla Sycylii. Ponad skałami, z zieleni wysuwa się Wieża Guevara, zwana również domem Michała Anioła Buonarottiego, gdyż właśnie tu mieszkał genialny artysta, gdy przybył na wyspę. Dzisiaj, w zatoczce, która jest otwartą kroniką naszej cywilizacji, odbywają się barwne święta wyspiarzy. Do najbardziej szczególnych należy karnawał morski przypadający w dzień św. Anny - 26 lipca. Każda z miejskich komun buduje łódź alegoryczną, biorącą udział w procesji. Przybywają oglądać ją prawdziwe tłumy. Na koniec, tuż przed północą, Zamek Aragoński zostaje „podpalony” i świeci czerwoną poświatą. Towarzyszy mu cudowny pokaz zimnych ogni. Jachty i łódki przypływają z sąsiednich wysp i zakotwiczają jedna przy drugiej – ich zielone światełka jarzą się w ciemności jak stado świetlików.
Średniowieczną, niedostępną fortecę, w 1441 roku Alfons Aragoński podarował przepięknej wieśniaczce z Torre del Greco, która wiedziała jak się do niego uśmiechnąć, kiedy jechał w pochodzie triumfalnym. Swój rozkwit miasto-twierdza przeżyło w okresie Odrodzenia, gdy przyprowadziła się tu Wiktoria Colonna. Słynna poetka, znudzona czekaniem na młodego męża-kasztelana, który ciągle wojował, uczyniła z Zamku Aragońskiego dwór literacki i artystyczny słynny w całej Europie. Za jej panowania na Ischię przybywały najważniejsze osobistości ówczesnego świata. Również Bona Sforza, tuż przed swoim ślubem gościła w tych murach. Przechadzała się po tarasie oliwnym, patrząc w stronę Neapolu, gdzie w Katedrze miała poślubić króla Zygmunta i zastanawiała się, jaka będzie ta daleka Cracovia, w której zamieszka na zawsze.
Świetność aragońskiego dworu skończyła się i w 1577 zamek przyznano nowemu zakonowi sióstr Klarysek, założonemu przez owdowiałą arystokratkę Beatrice Quadre. Do zakonu o bardzo surowych regułach wstępowały tylko szlachetnie urodzone. Siostry Klaryski oddawały się modlitwie i medytacji, ale ich obrzędy żałobne budziły zgrozę wśród mieszkańców. Kiedy któraś z Klarysek umierała - pozostałe sadzały ją w celi pogrzebowej, na specjalnym kamiennym tronie z otworem, przez który wyciekały resztki. Żywe modliły się przed zmarłymi, kiedy szczątki się zmumifikowały - można było odłożyć je do kostnicy. Przez długie lata trupy Klarysek stanowiły atrakcję turystyczną Zamku Aragońskiego. W końcu, w 1963 kasztelan Mattera kazał je pogrzebać - niestety wycieczkowicze obskubywali je po kawałku.
Więzienie Burbońskie służące aktualnie jako galeria sztuki, ale w którym w XVIII wieku przetrzymywano powstańców neapolitańskich, wrzuconych do ciemnego lochu wypełnionego wodą oraz Muzeum Narzędzi Tortur, przypominają, że pobyt w tym bajecznym zamku nie zawsze należał do przyjemności. Wychodzimy krętym tunelem wykutym w skale - jedyna droga, jaką kiedyś można było dostać się tutaj.

CICHA PRZYSTAŃ ARTYSTÓW I LITERATÓW
Filozof George Berkeley przybył na Ischię w 1717 roku i zamieszkał w osadzie Testaccio przynależącej do Barano - w połowie drogi między górą i morzem. Nazwał mieszkańców Ischi ksenofobami. Pisał, że ludzie z okolicznych wiosek Forio i Buonopane byli gwałtowni, mściwi, i często sięgali po noże, a także odprawiali procesje w sposób pogański. Chwalił piękno natury: wzgórze Epomeo pokryte dywanem kasztanowych sadów i winnic; drzewka cytrynowe rodzące gigantyczne owoce; egzotyczne palmy, kaktusy i fikusy; pagórki, nagie skały, urwiste brzegi; las sosnowy ocieniający przełęcze; lazurowe, przejrzyste morze i gorące źródła bijące spod ziemi, w wielu miejscach. Te niezwykłe zasoby wodne pochodzenia wulkanicznego, o różnych temperaturach i właściwościach leczniczych, odkrył w XVI wieku medyk kalabryjski Juliusz Iasolino. Już w tamtej epoce pobyt na Ischi zalecały przewodniki dla arystokracji, reklamując wyspę jako „Ogród rozkoszy dla duszy i ciała”.
Dziennik Berkeleya ogłoszony drukiem pod tytułem „Podróż do Włoch”, dał początek prawdziwej lawinie wzmianek, wspomnień, adnotacji (literackich, dziennikarskich i poetyckich), autorstwa najznakomitszych piór ostatnich trzech wieków, odwiedzających wyspę. O Ischi napisali: De Sade, Stendhal, Cooper, Musset, Ibsen, Maupassant, Nietzsche, Auden, Pasolini, Moravia, Capote, Brodski i inni. Rrównież polska pisarka Maria Kuncewiczowa, przy okazji drugiego pobytu w tych stronach opisała swoje wrażenie: „Jaka piękna jest Ischia. Sosny są ciche, morze szepcze. Kwiaty kwitną, pachną drzewa. Osiołki ciągną bryczki, mężczyźni mówią słodkie kłamstwa. Jak piękne jest tu życie.”
Tyle literatura. Współczesna Ischia zachowała niemal wszystko ze swoich uroków. Zmienili się jednak jej mieszkańcy. Z ubogich, stroniących od przybyszy rolników, stali się bogatymi właścicielami hoteli, restauracji i sklepików turystycznych, otwartymi i uprzejmymi dla gości. Zmienili się również turyści. Elity intelektualne i artystyczne, które przez pierwsze półwiecze XX wieku wybrały Ischię na miejsce azylu duchowego, biesiadując w osławionym barze Internazionale, w Forio - niestety odeszły. Dawniej, przy szklance wina można było tu spotkać Trumana Capote. Po nabrzeżu w Lacco Ameno przechadzała się Maria Callas. W hotelu Królowa Izabela urzędował Luchino Visconti, a wizyty składał mu Pier Paolo Pasolini.
Dziś na Pithecusae - zbiorowo i indywidualnie - przyjeżdżają turyści z całego świata. Miejscowi sami nie wiedzą jak się do tego ustosunkować: co roku wyspę odwiedza 6 milionów gości!, a bryczki ciągnięte przez osły zastąpiły hotelowe mikrobusy. Wszystko ma swoją cenę - więc ischitanie zamykają oczy i z krwawiącym sercem kładą na pizzę parówki i ananasy...

* Grand Tour - podróż przez Europę trwająca od 6 miesięcy do 1,5 roku, która stała się modna wśród dobrze urodzonych młodzieńców. Filozof Locke zalecał ją, gdyż: wzbogaca duchowo, uczy samodzielności, wyostrza zmysł krytyczny, usuwa uprzedzenia i kształtuje maniery charakteryzujące prawdziwego gentlemana. Po 1740 rozwija się sieć dróg i połączeń, niemal w każdym mieście pojawiają się hoteliki, restauracje, bary - więc dłuższy tour po Kontynencie staje się mniej uciążliwy niż dawniej, kiedy był to ekskluzywny przywilej samotnych, bardzo bogatych podróżników lub ubogich włóczęgów.

© AGNIESZKA ZAKRZEWICZ, 2003

Wszystkie teksty i zdjęcia zamieszczone na stronach internetowych www.bezgranic.net.pl
są chronione prawem autorskim.
Wszelki plagiat, przedruk lub wykorzystywanie bez zgody autora jest wykroczeniem
i roszczenia z tego tytułu będą dochodzone na drodze sądowej.

LUOGHI MAGICI DELLA POLONIA - POLONIA IN ITALIANO

2010-05-24T14:12:00.001-07:00

1. Varsavia - il cuore della nuova Europa dell'Est
2. Lodz - la seconda città della Polonia - una capitale di cinema, fotografia ed arte contemporanea
3. Cracovia - la vecchia, splendida e nobile capitale polacca
4. Zakopane - un nota località sciistica sui monti Tatri
5. Danzica - il vecchio porto sul Baltico.
6. La strada dell'ambra - i castelli e borghi del Nord della Polonia.
7. Malbork - la inespugnabile fortezza dei Crociati.
8. Torun e Frombork- le città di Nicola Copernico.
9. Laghi Masuri - un curioso sistema di laghi, fiumi, e canali con le chiuse che permettono la navigazione nella regione.
10. Kazimerz - un porto rinascimentale sulle rive della Vistola.

LUOGHI MAGICI DELLA POLONIA

1. POLONIA IN ITALIANO

**************************

1. Varsavia

Stare Miasto (la Città Vecchia) fu interamente ricostruita dopo la seconda guerra mondiale, grazie ai quadri dai quali ne derivava l'architettura, dipinti da Bernardo Belotto-Canaletto, cugino del grande pittore delle vedute di Venezia. Le sue opere sono esposte nel Museo Civico. La piazza centrale con le facciate dipinte delle case, il Castello, la Colonna del Re Sigismondo, le mura e le chiese, perfettamente fedeli agli originali, sono diventati la meta preferita dei turisti polacchi e stranieri. In questa zona si concentrano i migliori e più costosi ristoranti di Varsavia. Da Gesler, in piazza, cenano ospiti di stato e le star internazionali in visita alla capitale della Polonia postcomunista.
Lungo le strade principali del centro: Krakowskie Przedmieście e Nowy Świat sono sopravissute le storiche caffetterie dall'aria mitteleuropea: Belveder, Europejska, Blikle, ricordate nelle sue memorie da Enzo Biagi. Ci vengono ancora intellettuali e scrittori della vecchia generazione, ma il clima impegnato degli anni '80 è svanito. Le nuove élite della cultura di massa legge più volentieri Bretton Ellis che Czeslaw Milosz e frequenta altri luoghi, piuttosto pub e discoteche alla moda. Varsavia oggi è una città frenetica e impegnata a moltiplicare i moderni palazzi di vetro ed acciaio per uffici ed attività commerciali. Dentro si incrociano gli interessi e i traffici fra l'Occidente e l'Est post-sovietico. Sono generalmente alti come il monumentale Palazzo della Cultura che fu il regalo dell'URSS per i compagni sulle rive della Vistola. Anch'esso è diventato una curiosità architettonica.
A Varsavia c'è anche "la soffitta" del più famoso scrittore e giornalista polacco - Ryszard Kapuściński che torna qui dai suoi lunghi viaggi per il mondo per scrivere i suoi libri.
Nel soave Parco Lazienki, che fu la residenza estiva del re Stanislavo Augusto Poniatowski, ci si può divertire a dare del cibo agli scoiattoli ed ai pavoni che vengono a prenderlo dalla mano. Il complesso monumentale con il palazzo, due teatri, i giardini tematici, i laghetti, le serre e il belvedere, uno dei più importanti del suo genere in Europa, è concepito come la perfetta unione fra il giardino simmetrico francese ed il giardino romantico. La Polonia del resto è molto verde e ha il culto dei giardini. In ogni città ci sono grandi parchi con alberi secolari.
Due passi dal parco Lazienki, nel Castello Ujazdowski (anch'esso con il proprio giardino), alla fine dei anni '80 fu aperto il Centro d'Arte Contemporanea (C.S.W), che diventò un crocevia culturale di particolare rilevanza ed interesse. Espongono qui artisti di fama mondiale. Attorno a questa istituzione si è formata l'ultima generazione dei creativi polacchi come: Kozyra, Althamer, Żmijewski, Rajkowska, Libera ed altri, presentati anche in Italia, all'inaugurazione della Bovisa.
Nel Parco Ujazdowski si trova la scultura di Ignacy Paderewski, grande musicista e uomo di stato, mentre il Lazienki ospita il monumento di Chopin. Ogni anno nell'anfiteatro si svolgono i concerti all'aperto dei laureati del Concorso Internazionale di F. Chopin.
A 40 chilometri da Varsavia, nel piccolo centro di Żelazowa Wola è nato Chopin. Qui in una nobile villetta di campagna trascorse i suoi primi 20 anni. Le passeggiate fra i salici piangenti hanno segnato con la nostalgia le note dei suoi mazurki, che peraltro prendono il nome da questa regione, Mazovia. La sua casa è diventata un museo, tappa obbligatoria nel tour europeo soprattutto dei giapponesi.

**************************

2. Lodz

La seconda città della Polonia è conosciuta grazie alla Scuola Cinematografica dove hanno studiato celebri registi polacchi, tra i quali: Polanski, Wajda, Kawalerowicz, Kieslowski, Holland. Lungo la via Piotrkowska è la più lunga strada dell'Est, piena di pub, ristoranti di lusso e caffetterie, ci sono delle stelle di bronzo con i loro nomi incastrate sui marciapiedi. Lodz può vantare anche il Museo d'Arte Moderna è uno fra i più antichi d'Europa. Fu fondato da Wladyslaw Strzeminski e Katarina Kobro i maestri del costruttivismo. Ospitò spesso Joseph Beuys nell'ambito della famosa manifestazione culturale Costruzione in progresso che richiama ogni anno tanti artisti da tutto il mondo. A Lodz abitava anche il famoso pianista Artur Rubinstein. Oggi la sua presenza è ricordata da una sua effigie in bronzo a grandezza naturale mentre esegue (a gettone) brani concertistici su un pianoforte a coda, pure di bronzo, sempre sulla via Piotrkowska.
La città fu fondata poco più di 100 anni fa e fu un'agglomerato multirazziale composto da polacchi, tedeschi, ebrei e russi. Qui nacque la grande l'industria tessile, che andò in bancarotta soltanto dopo la caduta del comunismo, e il movimento operaio, che combatté agli inizi del secolo per i diritti dei lavoratori. Oggi la grandezza del passato è testimoniata dalle fabbriche di mattoni rossi in disuso, dalle belle palazzine degli industriali che le possedevano e dal memorabile film di Wajda "La terra promessa", tratto dal libro del Nobel polacco Wladyslaw Reymont. L'eclettismo è uno stile architettonico che fonde in sé tutti gli stili e che caratterizza la via Piotrkowska è finora snobbato, è diventato oggi una gustosa curiosità.
La città si è adattata bene alla contemporaneità diventando un centro di vita notturna dove nei weekend arrivano anche da Varsavia, lontana 130 chilometri. I club più famosi sono: CLUB 77 (un Irish Pub ed una discoteca situati nei locali dell'ex-Casa degli Studenti), Lodz Kaliska (fondato dal gruppo di artisti d'avanguardia degli anni '70), Proibizione (una catena di locali aperta in ogni città da un gruppo di noti attori polacchi) e Cabaret, un'insolita discoteca con logge e balconate interne e spettacoli dal vivo.

**************************

3. Cracovia

Nella vecchia, splendida e nobile capitale polacca regnò Bona Sforza, la regina italiana di Polonia, che avvicinò i due paesi attraverso scambi culturali ed economici. Con lei dall'Italia sono venuti architetti e cortigiani, ma anche la verdura e le spezie mediterranee. Cracovia vanta un castello rinascimentale, il Wawel, magnifico esempio di architettura nordeuropea. Anche la città vecchia risale allo stesso periodo, con la sua caratteristica piazza centrale con le arcate, il mercato coperto chiamato Sukiennice, il municipio e la chiesa di Santa Maria. Qui si trova il più antico ristorante polacco, Wierzynek, che in tempi passati ospitava i nobili ed oggi borghesi di tutto il mondo, curiosi di provare le sue specialità gastronomiche. Qualche passo più avanti ha la sua sede lo storico cabaret Piwnica pod Baranami, inscritto nel Guinnes dei primati come primo a nascere in Europa.
Cracovia è stata da sempre un importante centro culturale. Visse qui Henryk Sienkiewicz, premio Nobel per "Quo vadis" ed il suo contemporaneo Jan Matejko, il pittore dei momenti più alti della burrascosa storia polacca (una delle sue gigantesche tele "La vittoria di Vienna" è esposta nei Musei Vaticani). Nelle caffetterie alla viennese nacque la corrente polacca della decadenza e pulsò la vita letteraria fra le due guerre. In questa città aveva vissuto e lavorato il grande artista Tadeusz Kantor, legato al Teatro Vecchio (Teatr Stary), antico cuore dell'arte drammaturgica polacca. Tra gli odierni protagonisti della cultura si possono incontrare la poetessa Wislawa Szymborska (premio Nobel) ed il grande intellettuale e scrittore Stanislaw Lem (scomparso nel 2006).
Sono tanti i legami storici che uniscono Cracovia con l'Italia e Roma con Cracovia. In primo luogo di natura religiosa: diverse chiese di questa città assomigliano alle chiese barocche romane e furono costruite da architetti italiani chiamati dai locali sostenitori della controriforma. Peraltro papa Wojtyla era il cardinale venuto da Cracovia. C'è persino un detto: "Se Roma non fusse Roma, Cracovia saria Roma".
Pochi chilometri dall'ex-capitale polacca si trova Wieliczka, la vecchia miniera di sale con le sue gallerie che si estendono per oltre 1000 chilometri fino a 300 metri nel sottosuolo. Oggi una parte della miniera è diventata un museo sotterraneo, con enormi sculture di sale e giganteschi macchinari in legno usati in passato dai minatori e che adesso sembrano opere d'arte contemporanea.
A Cracovia era situato uno dei più importanti e popolosi ghetti polacchi. Adesso in quella zona si concentra la vita della comunità ebraica e c'è un Centro di cultura che propone straordinari concerti di musica religiosa ed etnica con la partecipazione di artisti di vari paesi del mondo. A circa 70 chilometri da qui è situato il Museo della memoria, Oświęcim, il campo di sterminio di Auschwitz-Birkenau, meta di pellegrinaggio mondiale.

**************************

4. Zakopane

La nota località sciistica, in cui si trovano due grandi trampolini di salto, è distante da Cracovia appena tre ore di macchina. A cavallo del XIX e il XX secolo questa piccola stazione climatica, situata a ridosso della catena centrale dei Tatri Alti e la frontiera con la Slovachia, diventò un importante centro culturale dove villeggiavano letterati ed artisti. La città è caratterizzata dallo stile peculiare (zakopianski) delle abitazioni di legno che testimoniano le alte capacità artigianali dei locali. I montanari di Zakopane, che ancora oggi indossano il loro abito tradizionale con l'ascia sono gente allegra, predisposta per il canto e il ballo.
La località ospita il famoso Teatro Witkacy, dedicato al drammaturgo e pittore visionario Stanislaw Ignacy Witkiewicz.

**************************

Altri luoghi:
5. Danzica - il vecchio porto sul Baltico.

6. La strada dell'ambra - i castelli e borghi del Nord della Polonia.

7. Malbork - la inespugnabile fortezza dei Crociati.

8. Torun e Frombork- le città di Nicola Copernico.

9. Laghi Masuri - un curioso sistema di laghi, fiumi, e canali con le chiuse che permettono la navigazione nella regione.

10. Kazimerz - un porto rinascimentale sulle rive della Vistola.

1. Varsavia - Palazzo della Cultura

1. Varsavia - Parco Lazienki - residenza reale

2. Lodz - Via Piotrkowska

3. Cracovia - La piazza del Mercato (Rynek)

4. Zakopane - veduta dei monti Tatry

4. Zakopane - Gòrale

5. Danzica - vecchio porto sul Baltico

7. Malbork - la inespugnabile fortezza dei Crociati

8. Frombork- la città di Nicola Copernico.

9. Laghi Masuri

10. Kazimerz - vecchio porto rinascimentale sulle rive della Vistola

POLONIA IN ITALIANO La foresta pluviale di Bialowieza

2010-05-24T14:09:00.000-07:00

La Polonia è un paese davvero stupendo da tutti i punti di vista, ma specialmente per quanto riguarda la sua essenza naturalistica ancora pressochè "incontaminata". Molti sono i parchi naturali, le riserve e gli angoli selvaggi di questa nazione che meriterebbero di essere visitati; ma anche sullo sfondo di un tale roseo scenario, c’è una stella che riluce, prepotentemente, su tutte le altre: la Foresta di Bialowieza. Tutti gli uccelli ed i mammiferi più rari dell’Europa centro-orientale possono essere osservati in questa regione; la varietà ambientale presente, inoltre, rende questo territorio un "must" imperdibile agli occhi di ogni botanico, naturalista o fotografo che si rispetti.

3. POLONIA IN ITALIANO

La foresta pluviale di Bialowieza

di Igor Festari
foto di Sergio Rispoli

Dati sul Parco Nazionale "Białowieski"

Localizzazione: Polonia orientale, a sud di Białystok, vicino alla frontiera con la Bielorussia
Superficie: 105 km2
Altitudine: 30-175 m s.l.m.
Creato nel 1921
Paesaggio: pianeggiante con grandi superfici dei boschi con radure dentro bosco.

---------------------------------------------------
Il territorio
---------------------------------------------------
L’area occupata dalla Foresta di Bialowieza è molto vasta e, per lo più, protetta da vincoli paesaggistici e tutelata per la sua immensa valenza ecologica; costituisce infatti (sommata alla confinante porzione bielorussa) la più grande foresta decidua esistente, al giorno d’oggi, in Europa: 1500 Km2 circa (620 Km2 la parte polacca) formalmente nominati "Biotopo d’interesse internazionale".

Gran parte del territorio è direttamente gestito e curato dal Corpo Forestale polacco che ne controlla costantemente il perfetto stato di conservazione.

Esistono anche, all’interno della regione protetta, numerose "Riserve parziali" (ad accesso limitato) o "speciali" (ad accesso vietato), oltre al famoso "Bialowieski Park Narodowy" ("Parco Nazionale di Bialowieza"), posto a nord dell’omonimo paese. Questo parco protegge in maniera assai rigida i tratti forestali più integri e vetusti (l’accesso è possibile esclusivamente per mezzo di visite guidate a numero chiuso), costituenti il 15% circa dell’intera area boschiva.

---------------------------------------------------
L’Ambiente e la Flora
---------------------------------------------------
All’interno del territorio protetto (comprese le riserve ed il Parco nazionale) sono state censite tutte le associazioni vegetazionali tipiche della regione forestale centro-europea oltre a forti influenze nord-orientali tipiche della Fennoscandia e della Russia Europea.

Gli ambienti principali sono: la foresta di latifoglie (quercie, tigli, carpini, ecc., sia su terreno sub-arido che umido, lungo le valli fluviali); il bosco ripariale, stagionalmente allagato (frassini, ontani, salici, ecc.); il bosco misto (quercie, betulle e pioppi misti a pini ed Abete rosso; presente anch’esso nelle due classiche varianti: substrato calcareo sub-arido o umido ed acido); foresta umida di Conifere (con torbiere e laghetti, in stile tipicamente scandinavo).

L’enorme variabilità locale delle condizioni microclimatiche e, conseguentemente, ecologiche si riflette nell’eccezionale numero di forme botaniche presenti: più di 1000 specie di piante vascolari sono state, infatti, contate entro i limiti del Biotopo forestale.

---------------------------------------------------
Gli animali
---------------------------------------------------
Grazie al perfetto mantenimento dell’habitat forestale ed alla scarsità di disturbo antropico, il territorio protetto della regione di Bialowieza mantiene importantissime popolazioni animali e può vantare, da questo punto di vista, la presenza di specie rarissime e d’importanza internazionale.

Tra le numerose specie di MAMMIFERI presenti bisogna ricordare il Bisonte europeo (quella polacca è l’ultima popolazione selvatica d’Europa), l’Alce, il Cervo, la Lince (non troppo scarsa ma assai difficile da vedere), il Lupo (molto raro), il Castoro europeo, il Cane-procione (comune ma assai schivo ed enigmatico), ecc.

Per quanto riguarda gli UCCELLI, quest’angolo di Polonia viene da sempre considerato come una delle più ricche ed interessanti regioni europee. Le specie nidificanti sono ben 154 : le specie più interessanti tra quelle presenti regolarmente (dal punto di vista del bird-watcher italiano) sono: Cicogna bianca (comune), Cicogna nera (35 coppie), Cigno selvatico (migratore ed estivante reg.; nidificante occasionale: 1-2 cpp.), Quattrocchi (estivante reg.; nidificante occasionale), Biancone (2 cpp.), Aquila anatraia minore (circa 70 cpp.), Aquila anatraia maggiore (raro visitatore regolare proveniente dalla vicina Bielorussia), Aquila di mare (2/3 coppie nidificanti all’esterno dell’area forestale), Aquila minore (3-4 cpp.), Astore (65-70 cpp.), Francolino di monte (1600-2000 cpp.), Gallo cedrone (al limite dell’estinzione: 3-5 maschi), Re di quaglie (100 cpp.), Gru (30-35 cpp.), Piro piro culbianco (330-390 cpp.), Croccolone (nidificante localizzato al di fuori dell’area forestale), Colombella (250-270 cpp.), Gufo reale (2 cpp.), Civetta nana (30-50 cpp.), Civetta capogrosso (30-40 cpp.), Allocco di Lapponia (visitatore annuale, negli ultimi 20 anni, proveniente probabilmente dalla vicina Bielorussia), Picchio cenerino (20-25 cpp.), Picchio nero (280-300 cpp.), Picchio rosso mezzano (1100-1200 cpp.), Picchio dorsobianco (200-220 cpp.), Picchio tridattilo (150-180 cpp.).

Per gli appassionati di Passeriformi si segnala la presenza di: Usignolo maggiore (comune), Pettazzurro (migratore reg., nidificante localizzato), Tordo sassello (100-120 cpp.), Salciaiola di fiume (comune), Cannaiola di Blyth (recenti segnalazioni, in primavera/estate, di migratori e maschi cantori), Pagliarolo (nidificante localizzato al di fuori dell’area forestale), Bigia padovana (comune nelle valli fluviali aperte e cespugliate), Luì verdastro (da 10 a poche dozzine di maschi cantori), Pigliamosche pettirosso (1300-1400 cpp.), Balia dal collare (5000-5500 cpp.), Nocciolaia (430 cpp.) e Ciuffolotto scarlatto (800-900 cpp.).

---------------------------------------------------
La visita
---------------------------------------------------
Il periodo migliore per la visita alla foresta ed i suoi dintorni è la tarda primavera/inizio estate (specialmente nel mese di giugno) in quanto le giornate sono già abbastanza lunghe ed il clima piuttosto favorevole (il sole è caldo ma l’aria è carica d’umidità ed i temporali estivi sono sempre possibili); questo è anche il periodo perfetto per le osservazioni naturalistiche: la maggior parte delle piante è in fiore e gli uccelli sono tutti affaccendati nella cova o nella cura dei pulcini (comprese le specie migratrici trans-sahariane più ritardatarie).

E’ possibile raggiungere l’abitato di Bialowieza (dalle città di Bialystok, Monki, ecc.) grazie ad un viaggio in bus di parecchie ore (per esempio: Bialystok- Bialowieza = 4/5 ore).

Muovendosi in automobile è possibile raggiungere tutti i più interessanti siti, ubicati entro un raggio di meno di 20 Km. dal paese di Bialowieza. Quest’ultimo è considerato l’ideale base logistica dove soggiornare e dalla quale partire per le "battute" di bird-watching nelle aree circostanti. Alcuni ottimi hotels ed un nuovissimo e comodo ostello garantiscono la possibilità di intrattenersi per più giorni. Per quanto riguarda il vitto non esiste alcun problema: l’unico ristorante presente offre molti coperti, un’ottima cucima locale e prezzi convenienti; esiste poi la possibilità di comprarsi il mangiare in uno dei numerosi spacci alimentari presenti in paese o di cenare nella tavola calda presente all’interno delle pensioni. Un’ottima alternativa all’automobile, per visitare i dintorni di Bialowieza (ma non i siti posti ad una certa distanza), è la bicicletta che è possibile affittare sia presso l’ostello che in altri punti dell’abitato; questa ti dà modo, inoltre, di penetrare direttamente nella foresta, percorrendo gli innumerevoli sentieri attrezzati della regione.

La cartina turistico-naturalistica, prodotta dall’associazione filo-ecologista polacca P.T.O.P., costituisce il miglior aiuto possibile per chi voglia muoversi all’interno della regione; non solo si rivela molto precisa per quanto riguarda l’ubicazione delle stradine, dei sentieri forestali e delle abitazioni isolate, ma mostra anche (con una serie di simboli) la distribuzione delle specie ornitiche più rare ed interessanti. E’ possibile comprarla presso la ricezione dell’ostello della gioventù ed alla sede della P.T.O.P., sita nel Parco pubblico Palacowy di Bialowieza (Punto 1d).

---------------------------------------------------
Gli Hotspots
---------------------------------------------------
Per quanto riguarda i siti principali (qui di seguito trattati), ho ritenuto importante citare, oltre agli hot-spots più famosi e, per così dire, "collaudati", anche alcune località meno conosciute e non strettamente legate all’habitat forestale ma egualmente ricche ed importanti ornitologicamente. La visita a paludi e brughiere ci permette anche di distogliere l’attenzione, per qualche ora, dalla sterminata ed altrimenti monotona distesa d’alberi che caratterizza la foresta di Bialowieza.

---------------------------------------------------
Foresta di Bialowieza
---------------------------------------------------
Le località di maggior interesse naturalistico, interne al territorio del "Biotopo forestale protetto", sono ubicate nei dintorni del paese di Bialowieza e a breve distanza da ciascuna delle tre strade principali che attraversano il settore centro-meridionale della foresta, mettendo in comunicazione i principali centri abitati della regione. Ho perciò suddiviso la zona boschiva in 4 punti, ciascuno dei quali presenta un qualche peculiare interesse naturalistico.

---------------------------------------------------
La strada Bialowieza (Krzyze) - Hajnowka
---------------------------------------------------
Partendo dal quartiere meridionale "Krzyze" di Bialowieza, dopo aver percorco circa 2,5 Km. lungo la strada principale in direzione Ovest, si può girare a destra e percorrere lentamente la breve stradina, in parte inghiaiata, che porta alla Riserva "Pokazowy Zwierzat" (una specie di zoo che ospita tutte le specie di grossi mammiferi tipici della regione, conosciuta anche come "Reservat Zubrow"). Questo tratto di foresta ospita una buona quantità di Pigliamosche pettirosso e Balie dal collare. Le distese di conifere lungo il reticolato di confine della riserva, inoltre, consentono l’incontro con il Picchio dorsobianco, il Picchio tridattilo ed il raro Crociere; se poi si è davvero fortunati si potranno osservare alcuni Bisonti selvatici che si avventurano da queste parti attirati dall’odore degli esemplari viventi in cattività. Tornati sulla strada principale, continuando a guidare in direzione Hajnowka, si arriva dopo circa 5 Km. all’incrocio con una seconda strada asfaltata (Punto 1b) e alla minuscola frazione di Zwierzyniec, dove è possibile sostare in una grande piazzola di parcheggio. Lasciata l’auto è indispensabile visitare i boschi circostanti, sia a Nord che a Sud della carreggiata, per ricercare il Picchio tridattilo ed il Piro piro culbianco (nei boschi misti presso il torrente Krynica), il Francolino di monte e pigliamosche "vari" (nelle porzioni a caducifoglie). Il rimanente tratto di strada(di circa 8-9 km.) fino alla cittadina di Hajnowka, il maggiore conglomerato urbano della regione, scorre attraverso alcuni dei tratti più vetusti e meglio conservati della foresta di caducifoglie; è quindi d’obbligo fermarsi ad ogni stradina secondaria o lungo la carreggiata per osservare tra gli alberi: la Nocciolaia, il Pigliamosche pettirosso, il Picchio dorsobianco, il Rondone (nidificante ancora nei buchi dei tronchi), l’Astore e le altre specialità silvane sono presenti in buone densità. Per quanto riguarda il Succiacapre, il Gufo comune, l’Allocco ed il Francolino di monte è necessaria un’uscita serale (1 ora circa prima del tramonto), magari utilizzando il metodo del "play-back".

---------------------------------------------------
La strada Bialowieza (Zastawa) - Pogorzelce - Tereminski - Budy - Zwierzyniec
---------------------------------------------------
Partendo dall’ex-stazione ferroviaria di Bialowieza, nel quartiere "Zastawa", si procede in direzione N-O verso il paese di Pogorzelce. Dopo meno di 500 m. dalle ultime case si parcheggia alla sinistra della carreggiata nei pressi di un’area turistica di ristoro (uno spiazzo con una tettoia in legno); da questo punto parte uno stupendo sentiero ("Zebra Zubra") che si insinua nel bosco. Gli uccelli da ricercare, nei dintorni del parcheggio e lungo i primi 100/200 m. di sentiero, sono: i pigliamosche (tutte le 4 specie centro-europee), il Francolino di monte, i picchi dorsobianco e tridattilo, il Tordo sassello, il Canapino maggiore, il Luì verdastro (1-2 maschi territoriali), la Salciaiola di fiume ed il Ciuffolotto scarlatto. Il tratto di strada (5,5 km.) che divide i due centri abitati costituisce uno degli hot-spots ornitologici più interessanti della regione. A destra della strada si apre, infatti, l’ampia valle del fiume Narewka; le ampie distese erbose, i prati umidi e le paludi che coronano lo scorrere del corso d’acqua offrono uno splandido scorcio paesaggistico ed offrono la possibilità di osservare tutti i grandi veleggiatori della foresta: Cicogna bianca, Cicogna nera, Albanella minore, Poiana, Pecchiaiolo ed Aquila anatraia minore. I prati circostanti l’abitato di Pogorzelce offrono ottime possibilità di sentire (ed osservare, con un po’ di pazienza e fortuna) il Re di Quaglie, mentre i cespuglieti al limitare del bosco (specialmente ad E e N-E del paese) ospitano la Bigia padovana ed il raro Luì verdastro.

Proseguendo il tragitto lungo la strada principale si incontra (circa 1 km. dopo le ultime case) una strada carrozzabile ("Droga Narewkowska") diretta a Nord che porta ad un’area attrezzata per pic-nic ("Stara Bialowieza": Francolino di monte, Picchio dorsobianco, Picchio cenerino, Bigia padovana, Usignolo maggiore, Salciaiola di fiume e, con un po’ di fortuna, il Bisonte e la Lince) e, poco dopo, ad un ponte sul torrente Lutownia (Re di quaglie, Ciconia nera, Astore e Castoro). Arrivati, in seguito, al paese di Tereminski è consigliato visitare i prati a Sud e a Nord (lungo la stradina che porta al torrente Lutownia ed alla frazione di Dabrowa) dell’abitato per il Re di quaglie e per le cicogne e i rapaci in volo veleggiato. La radura che circonda Budy è, invece, meno ricca di specie ma è comunque consigliabile fermarsi qualche minuto a controllare. La strada che da Budy, dopo aver deviato bruscamente verso Sud, porta al paesino di Zwierzyniec (Punto 1a), offre meravigliosi scorci di foresta di caducifoglie dove ricercare ancora i rapaci silvani (Astore, Sparviero, Lodolaio e Poiana), i pigliamosche ed il Francolino di monte.

---------------------------------------------------
La strada Bialowieza (Krzyze) - Basen - Orzeszkowo - Hajnowka
---------------------------------------------------
Partendo dalle ultime case del quartiere meridionale ("Krzyze") di Bialowieza, in direzione Hajnowka (Punto 1a), si incontrerà, dopo circa 1 km., la deviazione Sud diretta al paese di Basen. Lungo un primo tratto di strada ("Sinicka Droga") di circa 9 km., ci si addentra all’interno della foresta più selvaggia e primordiale, tanto fitta in alcuni punti da sembrare inospitale e priva di vita. In realtà molti sono gli animali che la abitano: il Succiacapre, i pigliamosche (di tutte le specie) ed i tordi prediligono le caducifoglie mentre la Civetta capogrosso ed i picchi più rari (dorsobianco, nero e tridattilo) frequentano i boschi misti di quercie e conifere. Pochi kilometri dopo aver superato l’unica costruzione ("Podcerkwy") presente lungo questo tratto di percorso, si arriva ad un punto in cui la strada vira bruscamente a destra, proseguendo verso Ovest, e facendosi, quindi, chiamare "Droga Olemburska". Una deviazione verso Sud, che parte proprio dal punto di contatto tra "Droga Olemburska" e "Sinicka Droga", conduce alla costruzione abbandonata(?) conosciuta col nome di "Przewloka". L’area ivi circostante è ottima per il bird-watching e, percorrendo a piedi i numerosi sentieri e visitando le radure nel bosco e nei pressi del fiume Lesna, è possibile osservare (oltre agli ubiquitari pigliamosche e balie): molte specie di picchi (verde, cenerino, nero, tridattilo, ecc.), i classici rapaci della foresta, Francolino di monte, Corvo imperiale, Nocciolaia, Tottavilla e molto altro. Una più attenta ispezione del fitto bosco può sempre riservare piacevoli sorprese: nel 1988 (e forse anche in annate successive) uno splendido Allocco di Lapponia ha svernato nel bosco di pini ed Abete rosso prossimo al vicino torrente. Tornati a percorrere la strada principale in direzione Basen si incontra, circa 4,5 Km. prima del paese, il ponte sul fiume Lesna; la visuale che si domina da questo punto è davvero eccezionale ed è necessario spendere qualche ora a "scannerizzare" attentamente ogni angolo di cielo per poter osservare cicogne, rapaci (Aquila anatraia minore, Astore, Albanella minore, ecc.), il Piro piro culbianco (che in primavera inoltrata si destreggia in stupendi voli nuziali arricchiti dal tipico canto squillante) e la Gru (nidificante nei boschi palustri circostanti). I prati umidi ed i cespuglieti della valle sono frequentati dal Re di Quaglie, dal Voltolino e da numerosi passeriformi (Salciaiola di fiume, Canapino maggiore, Bigia padovana e Ciuffolotto scarlatto su tutti); il Succiacapre ed il Gufo reale (una delle sole 2 coppie della regione nidifica qui) cacciano al limitare del bosco, durante le ore crepuscolari. Dopo aver lasciato il paesaggio aperto tipico della valle fluviale, proseguiamo all’interno del bosco fino ad arrivare, finalmente, al paese di Basen (facente parte di un piccolo complesso urbanistico chiamato "Topilo-Basen-Grosz"). L’attrattiva naturalistica di questa località risiede nella presenza di un lago, di origine artificiale, ma oggi spontaneamente ri-naturalizzatosi. La porzione del bacino posta a Nord della strada è la più profonda, per via della presenza della diga, ed ospita (anche in primavera avanzata) numerosi svassi ed anatidi migratori; tra questi ultimi sia il Quattrocchi che il Cigno selvatico possono fermarsi occasionalmente ad estivare e, addirittura, a nidificare. I Rallidi (Re di quaglie, Porciglione, Voltolino e, possibilmente, Schiribilla), il Piro piro culbianco e numerose specie di passeriformi (attenzione specialmente alla Cannaiola di Blyth ed al Pagliarolo, sempre possibili in migrazione) frequentano gli ambienti umidi che caratterizzano la metà meridionale del lago, specialmente nei pressi dell’imbocco del piccolo corso d’acqua emissario. Ripreso il nostro cammino (si fa per dire) alla volta di Hajnowka, ci troviamo nuovamente in mezzo al bosco. I migliori punti d’osservazione posti lungo quest’ultima parte d’itinerario sono ubicati presso la frazioncina di Lozice (al limitare della foresta è possibile osservare i tipici passeriformi silvani, compreso il Pigliamosche pettirosso) e presso il paesino di Olszyna (i prati a nord del paese ospitano la rarissima Ghiandaia marina, in via d’estinzione in quest’angolo di Polonia). Dall’abitato di Orzeskowo è possibile, infine, raggiungere senza ulteriori soste, la città di Hajnowka.

---------------------------------------------------
Il paese di Bialowieza e dintorni
---------------------------------------------------
Il paese stesso di Bialowieza rappresenta un’eccezionale hot-spot per il bird-watcher accanito; nei suoi dintorni è possibile, infatti, osservare alcune delle specie (sia di uccelli che di mammiferi) più rare ed interessanti dell’intera regione. Incominciamo dall’interno dell’abitato. Il Parco "Palacowy", che segna il confine occidentale del paese, pur non essendo estesissimo, costituisce un ottimo esempio di area boschiva intatta ma attrezzata (con sentieri, stradine, ponticelli e panchine) per una perfetta fruizione da parte dei turisti e degli abitanti locali. Al suo interno vivono, oltre agli Scoiattoli rossi ed agli occasionali Daini e Cervi, anche numerose specie di uccelli: Frosone, Verzellino, Codirosso spazzacamino, Ciuffolotto scarlatto, Tordo sassello, Canapino maggiore, Torcicollo, Rigogolo, Allocco, Balia nera, Balia dal collare, Pigliamosche pettirosso, Luì verdastro (1-5 maschi cantori regolarmente presenti), ecc. Le radure più estese attirano l’Averla piccola e vengono quotidianamente sorvolate dall’Aquila anatraia minore e dalle due specie di cicogne in cerca di cibo. I laghetti presenti all’entrata meridionale del parco ospitano, oltre ai numerosi Germani e Cigni reali semi-domestici, anche anatre migratrici (Fischioni, Mestoloni, Alzavole, Morette, Moriglioni, ecc.; il Quattrocchi è regolare anche come estivante: 2 esemplari nell’Agosto’99-pers.comm.) e numerosi passeriformi tipici del canneto e degli incolti umidi (Cannareccione, Cannaiola, Cannaiola verdognola, Salciaiola di fiume, Forapaglie, Usignolo maggiore, Bigia padovana, ecc.). L’unico altro parco pubblico di Bialowieza (il Parco "Dyreczyjny" situato nella parte N-E del paese), pur essendo assai più piccolo, viene considerato ancora migliore del precedente per l’osservazione del Luì verdastro in epoca riproduttiva. L’ampia estensione di prati presente a Nord dell’abitato costituisce il terreno d’alimentazione prediletto da diverse Aquile anatraie minori, dalla Cicogna nera, dall’Albanella minore e dall’Upupa (rarissima in tutta la regione); sono presenti anche il Re di quaglie e la Bigia padovana. Ancora più a Nord troviamo il Parco Nazionale della Foresta di Bialowieza; si tratta di un’enorme riserva integrale nata per proteggere la parte di foresta più antica e meglio conservata della regione. Al suo interno è possibile osservare praticamente tutte le specialità silvane del N-E-Polonia: dai pigliamosche (le 4 specie) ai picchi più rari, dal Piro piro culbianco alla Nocciolaia, dal Francolino di monte alla Civetta nana e capogrosso, ecc. Sono, inoltre, presenti importanti contingenti numerici di tutte le principali specie di mammiferi, quali Bisonte, Lince, Lupo, Cane procione, Alce, Cervo, ecc. E’ possibile visitare il parco solo ed esclusivamente prenotando una visita guidata alla sede della riserva, che si trova in paese, nella parte meridionale del "Parco pubblico Palacowy". A Sud dell’agglomerato urbano scorre il fiume Narewka che, rallentando il proprio corso (dopo aver dato vita ai due laghetti cittadini visti precedentemente), forma una stupenda ed estesa area palustre con canneti, boschetti allagati e prati umidi. In questa zona è possibile reperire tutte le specie tipiche delle zone umide della regione compreso il Re di quaglie, il Voltolino, la Bigia padovana a la Salciaiola di fiume. Anche il Castoro europeo è presente (piuttosto comune) e facilmente osservabile anche dal ponticello sul fiume, all’interno di Bialowieza. L’ultima area di una certa importanza naturalistica sita nei pressi dell’abitato, che consiglio di visitare, è la riserva di "Wysokie Bagno" al confine con la Bielorussia e raggiungibile dall’estremo orientale del paese. L’oasi è stata creata per proteggere una porzione di bosco umido di conifere (sito di nidificazione del raro Crociere e, forse, della Gru) che col suo alternarsi di conifere a stagni torbosi e laghetti, ci regala reminescenze del paesaggio boreale della taiga siberiana.

---------------------------------------------------
La Riserva di Gorniaskie Laki
---------------------------------------------------
Si tratta di una riserva naturale, di proprietà dell’associazione protezionistica polacca P.T.O.P., situata a circa 3km. a S-O della città di Hajnowka. Quest’area è stata creata appositamente per proteggere un territorio di circa 16 ettari ricoperto da paludi, prati umidi e costellata di laghetti. Al suo interno sopravvive un’avifauna d’eccezionale interesse in quanto legata ad un’habitat (quello delle zone umide incontaminate) che rischia, poco a poco, il completo annientamento da parte dell’agricoltura e per mezzo della pratica della bonifica. Le specie più interessanti, tra quelle nidificanti all’interno del parco, sono: anatre di varie specie (il Mestolone e l’Alzavola nidificano regolarmente), rapaci legati alle aree aperte (Aquila anatraia minore, Albanella minore, ecc.), le "sterne di palude"(il Mignattino ed il Mignattino alibianche nidificano; il piombato è regolarmente presente in migrazione e come estivante), il Combattente (pochi ma regolari i maschi che si esibiscono in primavera nel locale "lek"), l’Upupa e molti altri. Ma le vere star dello spettacolo sono il Croccolone (è presente una piccola colonia) ed il Pagliarolo; queste due sono probabilmente da considerarsi le specie simbolo dell’avifauna polacca e, all’interno della regione della foresta di Bialowieza, possono essere contattate solo in questa piccola area protetta. Per visitare la Riserva di "Gorniaski Laki" è necessario chiedere informazioni, riguardo le correnti modalità d’entrata, alla sede della P.T.O.P. (la stessa che ospita il quartier generale del Parco nazionale di Bialowieza, sita nel parco cittadino "Palacowy"); io consiglio, inoltre, di chiedere preventivamente ragguagli ai birdwatcher locali (contattabili presso le sedi delle associazioni naturalistiche, negli abitati di Bialowieza e Hajnowka), sulla situazione del livello delle acque e della presenza di uccelli.

---------------------------------------------------
Il Lago di Siemianòwka
---------------------------------------------------
A Nord della sconfinata distesa d’alberi, che caratterizza la Foresta di Bialowieza, troviamo il grande "Lago di Siemianowka", località mitica ed ancora alquanto misteriosa (almeno dal punto di vista ornitologico).Quando, negli anni’80, cominciarono i lavori per la creazione di un grosso invaso artificiale nei pressi del paese di Siemianòwka, scoppiarono un mare di critiche da parte degli ambientalisti; l’opera di bonifica e di scavo avrebbe dovuto (teoricamente) mettere in pericolo il naturale assetto idrogeologico dell’intera foresta circostante e prosciugare l’estesa area palustre che aveva da sempre caratterizzato la valle del fiume Narew. Tuttavia, terminato l’intervento umano, nel nuovo bacino cominciò immediatamente un rapido processo di spontanea ri-naturalizzazione; il lago venne, inoltre, immediatamente colonizzato dalle 3 specie di Mignattini europei (simbolo della zona umida) ed altre specie di uccelli tipiche di habitat lacustri e palustri, precedentemente sconosciute in questa regione della Polonia. Oggi è possibile, visitando questo sito, entrare all’interno di uno degli scenari di maggior effetto paesaggistico ed importanza naturalistica dell’intera nazione (non a caso molti ornitologi polacchi lo considerano come il miglior hot-spot del paese). Si tratta di un basso lago paludoso di enormi proporzioni (10 x 4,5km.circa), quasi completamente coperto da vegetazione acquatica e circondato da una spessissima frangia ripariale di canneto e saliceto allagato. L’argine a Nord del paese di Siemianowka offre, probabilmente, la migliore visuale sulle acque interne del lago e la possibilità di osservare quelle specie di uccelli, tipiche delle "acque aperte", quali: Oca selvatica, Marzaiola, Mestolone, Quattrocchi (nidificante regolare), Cigno selvatico (migratore ed estivante regolare; nidificante occasionale), Svasso piccolo, Svasso collorosso, Gabbianello ecc. Lungo la spiaggetta che costeggia l’argine è possibile ammirare numerosi limicoli (Pavoncella, Piro, piro piccolo, Piro piro culbianco, Pettegola, Combattente ed il raro Albastrello, regolarmente estivante e nidificante). Proseguendo ad est del paesino, lungo una strada secondaria che conduce alla frazione di Siemieniakowszczyzna, è possibile avvicinarsi maggiormente all’area palustre (deviando a sinistra lungo uno dei numerosi tratturi diretti ad alcuni "cottage" sorti in riva al lago). Lungo questo tratto ripariale troviamo un’habitat più "chiuso", formato da vasti canneti e stagni ricoperti di vegetazione galleggiante; questo è il regno degli uccelli palustri: centinaia di Mignattini (delle 3 specie europee) costruiscono il nido sulle coltri di ninfee e nannufari mentre i Rallidi (Porciglione, Voltolino e, possibilmente, Schiribilla) ed il Tarabuso nidificano al riparo delle cannuccie palustri (Phragmites sp.). Le lame fangose e le basse rive erbose ospitano altre due specie rarissime, di origine orientale, e degne di nota: l’Albastrello e la Cutrettola testa-gialla orientale (poche coppie regolarmente presenti in periodo riproduttivo). Altre ampie visuali su tratti d’acqua libera possono essere ottenute dalla diga di Rybaki (e dalla vicina frazione di "Rudnia"), dalla strada che passa attraverso il paese di Bachury e dagli argini posti ad Est ed a Sud di Cisòwka. Oltre alle specie legate essenzialmente all’ambiente lacustre o palustre, è anche possibile compiere eccezionali osservazioni di uccelli non propriamente acquatici ma in grado di sfruttare la zona umida per la ricerca del cibo; tra queste le più interessanti sono: Cicogna nera, Lodolaio, Falco di palude, Albanella minore, Pecchiaiolo, Falco pescatore (probabilmente nidificante sul lago), Aquila anatraia minore, Aquila anatraia maggiore (raro ma regolare visitatore proveniente dalla vicina Bielorussia) ed Aquila di mare (2/3 coppie nidificanti nei dintorni). Le aree consigliate per l’osservazione di questi animali, oltre ai punti panoramici posti sugli argini in riva al bacino, sono le distese prative e parzialmente coltivate nei dintorni di Cisowka (dove è possibile trovare anche l’Upupa), l’ampia brughiera ad est del lago (la Gru nidifica nei boschetti umidi di pini e betulle; Calandro, Bigia padovana e Ciuffolotto scarlatto sono comuni) e le praterie erbose a Nord di Narewka (Upupa, Averla piccola e Fagiano di monte).

---------------------------------------------------
Un giorno nel Parco Nazionale "Białowieski"
---------------------------------------------------
È bene cominciare la visita del Parco Nazionale "Białowieski" dal Parco del Palazzo di Białowieża. Vicino al portone si trova il Punto it, dove si possono acquistare souvenir, piantine, guide, ottenere informazioni in merito alle attrazioni del Parco Nazionale "Białowieski" e dei dintorni. Vale la pena di fare una passeggiata per i vialetti del Parco del Palazzo, ammirando gli edifici che risalgono ai tempi degli zar e dare un'occhiata allo storico edificio in legno del Centro per la Didattica Naturalistica. Il passo successivo è la visita del Museo naturalistico-Forestale. Visitando il Parco Nazionale "Białowieski" bisogna assolutamente vedere l'Area di Protezione Orłówka (Riserva Naturale) e andare per il sentiero fino a "Dąb Jagiełły" (La quercia di Jagiello). A Białowieża si puo pranzare e dopo andare alla Riserva espositiva dei bisonti, osservando, lungo la strada, il "Miejsce Mocy" (Luogo del potere) nell'area dell'Ispettorato Forestale di Białowieża. A conclusione della gita nel Parco Nazionale "Białowieski" proponiamo di visitare il "Sentiero delle querce reali e dei principi di Lituania" (Szlak Dębów Królewskich i Książąt Litewskich), una pensione in stile "Sioło" nel villaggio di Buda e un museo all'aperto della ferrovia del bosco nel borgo di Zwierzyniec.

---------------------------------------------------
Una settimana nel parco (e immediate vicinanze)
---------------------------------------------------
I giorno: Visita del Museo Naturalistico-Forestale, con puntata alla torretta panoramica, proiezione di filmati naturalistici. Passeggiata per lo storico Parco del Palazzo, percorso lungo i sentieri didattici "Drzewa Parku Pałacowego" (Gli alberi del Parco del Palazzo) e "Ścieżka historyczno- kulturowa" (Sentiero storico-culturale). Pranzo a Białowieża. Dopo in passeggiata in bicicletta o in carrozza fino ai luoghi sacri di "Vecchia Białowieża", per finire mangiando davanti a un falo (circa 6 ore - 8 km).

II giorno: Visita con una guida autorizzata dell'Area di Protezione (O.O.Orłówka). Dopo il pranzo a Białowieża passeggiata per le vie dell'incantevole cittadina, visitando la mostra nella Casa di Cultura di Białowieża e del Villaggio-Museo all'aperto.

III giorno: Gita in bicicletta o a piedi da Białowieża alla Riserva Espositiva dei bisonti, passerella "Żebra żubra" (Coste di bisonte). Ritorno per il sentiero giallo attraverso il terreno della Riserva Paesaggistica fino a Białowieża (circa 6 ore - 8 km). Dopo pranzo, visita dei siti sacri di Białowieża e del Complesso delle Scuole Forestali con interessanti esposizioni naturalistiche.

IV giorno: Gita in bicicletta o a piedi fino a "Luogo del potere", da dove, dopo una carica di energia positiva si tornerà a Białowieża (circa 10 km). È'possibile allungare la gita, percorrendo in bicicletta la tratta Czerlonka - Zwierzyniec (dove è possibile pranzare) - Budy - Teremiski - Pogorzelce - Białowieża (circa 28 km).

V giorno: Gita in bicicletta da Białowieża attraverso il villaggio di Pogorzelce, posto sacro di fondo alla selva detto "Stara Białowieża", continuando per "Carska Tropina" fino all'Area di Portezione di Hwona. E necessario prendere un pranza al sacco (circa 40 km). E' possibile andare in macchina da Białowieża fino al villaggio di Masiewo, da dove è possibile visitare l'Area di Hwoźna a piedi percorrendo il sentiero Głuszec (7,2 km) o Wilczy (11,5 km) (circa 8 ore - 15 km). Si propone una ricca offerta didattico-conoscitiva.

VI giorno: Gita in macchina fino alla città di Hajnówka, da dove si raggiunge, con la ferrovia a scartamento ridotto, fino al borgo boschivo Topiło. Li si può mangiare facendo un falò (circa 6 ore - 11 km). Si può percorrere la tratta didattica della ferrovia del bosco anche a piedi o in bicicletta.

VII giorno: Gita in bicicletta o a piedi al Centro di Educazione Forestale "Jagiellońskie", ritorno attraverso "Białowieża Towarowa", passerella sul fiume Narewka, riserva Wysokie Bagno fino a Białowieża (circa 12 km). Proiezione di filmati naturalistici e possibilità di visitare le mostre presso il Centro di Educazione Naturalistica.

Pernottamento

Camere nella Casa di Caccia, appartenente al Parco, e all'Hotel IWA.
Alloggi in aziende agrituristiche nella maggior parte delle località situate nel distretto della Foresta di Białowieża.
Quattro hotel di lusso con ristorante a Białowieża.
Nuova sede del Parco Nazionale di Białowieża.

Parco Nazionale "Białowieski"
17-230 Białowieża, Park Pałacowy 11, Polonia
tel./fax +48 85 6812306 ; tel. +48 85 6812360
e-mail: bpn@bpn.com.pl
http://www.bpn.com.pl

Punto di Informazioni Turistiche
del Parco Nazionale di Białowieża
tel./fax +48 85 6812901
e-mail: infobpn@bpn.com.pl

Pożegnanie i podziękowanie

2010-05-24T14:05:00.000-07:00

Wzruszające – tak określili włoscy dziennikarze tłumy Polaków, które przybyły do Rzymu autokarami, pociągami i samochodami osobowymi, by pożegnać swojego papieża. Polskie flagi z czarną przepaską podniesione wysoko w górę, wizerunki Jana Pawła II przyklejone do szyb i napisy: Żegnamy Ojca. Twarze zmęczone, oczy podkrążone mówiły wszystko o trudach podróży trwającej ponad dobę. Do Rzymu przybyło 500 tys. Polaków. To tak jakby duże polskie miasto nagle wyemigrowało i osiedliło się w samym centrum Romy. Tak, jakby wyemigrowało tam pół Łodzi...
Przez kilka dni Rzym był domem Polaków. Wysiłek i zdeterminowanie, jaki rodacy złożyli w hołdzie wielkiemu Polakowi, poruszył wszystkich. Wyrazem tego były polskie, biało-czerwone flagi, jakie wielu Włochów trzymało podczas pogrzebu. Widok tych setek tysięcy zmęczonych, smutnych i zdeterminowanych twarzy, przekonał władze włoskie do tego, by również w czwartek nie ograniczać wejścia do Bazyliki i pozwolić spóźnialskim pożegnać się z papieżem, jakby to był ktoś najbliższy z rodziny. Wśród nich znalazłam się także ja...

Pożegnanie i podziękowanie

Tekst i zdjęcia: AGNIESZKA ZAKRZEWICZ

W długim wężu ludzkim, jaki wił się bez końca przez Via della Conciliazione, powiewało tysiące polskich flag. Ludzie stłoczeni w niezbyt szerokim korytarzu, zamkniętym przez metalowe barierki, byli szczęśliwi, że uda im się zobaczyć go po raz ostatni. Młodzi, starsi, rodziny z dziećmi. Grupy z plecakami, kierowane przez księży, które przybyły ze wszystkich zakątków Polski: Wrocław, Katowice, Kraków, Strzegom, Łask, Piastów, Ciechanów, Olsztyn, Łódź... Polacy stojący w tej niezwykłej kolejce mówili jednak mało. Na wszystkich twarzach czytało się ten charakterystyczny stan napięcia i zdenerwowania, jaki wywołują tylko wielkie emocje. Choć twarze próbowały uśmiechać się do kamer telewizyjnych, w oczach kręciły się łzy. - To była konieczność – powiedziały mi dwie szwagierki Jakubowskie, które przyjechały z mężami do Rzymu z Łasku. - Zadzwoniliśmy do siebie i bałyśmy się powiedzieć, że chcemy to zrobić. Kiedy słowa wreszcie przeszły przez gardła – spakowałyśmy się w pięć minut i jesteśmy...
- To była wewnętrzna potrzeba – mówiła trójka młodych pielgrzymów Arek, Tomek i Kasia z Krakowa. – Papież zmienił nam życie, zaszczepił w nas wszystkich ideały, nadzieję i miłość. Musieliśmy go pożegnać. - Wiele osób wolało jednak milczeć i na pytanie, dlaczego tu przyjechali, odpowiadało: - To bardzo osobiste pytanie... – To zbyt trudne pytanie...
Kolejka w czwartek posuwała się sprawniej niż w poprzednie dni. W środę, tysiące osób, które chciały zobaczyć Jana Pawła II musiało czekać cały dzień i całą noc. Po drugiej stronie barierek stali włoscy wolontariusze, którzy podobnie jak Polacy, przybyli ze wszystkich zakątków kraju. Włoska Obrona Cywilna w pomarańczowych kombinezonach, policjanci z Gwardii Finansowej w szarych mundurach i zielonych beretach, ochotniczki z Włoskiego Czerwonego Krzyża w białych strojach. Rozdawali butelki wody. Radzili, aby zmoczyć głowy lub schronić się pod parasolkami, bo świeci mocne, południowe słońce. Rozmawiałam z Sandro – młodym chłopakiem z OC, który przyjechał z Sycylii – Zadzwonili do mnie przedwczoraj, bo brakowało im ludzi. Miałem egzamin, zdałem i wsiadłem w pociąg. Ten sam los połączył pielgrzymów i wolontariuszy. Większość z nich pełniła 12 godzinną służbę, pilnując porządku, pomagając starszym i niepełnosprawnym, ratując tych, którzy mdleli z wyczerpania. Uśmiechnięta ochotniczka z WCK żartowała – Macie szczęście. Wczoraj, ludzie stojący w tym miejscu potrzebowali czterech godzin, aby wejść do Bazyliki. Wam uda się pewnie w dwie i pół. Patrzyłam na twarze włoskich ochotników. Były równie zmęczone jak twarze polskich pielgrzymów. Nic dziwnego - przez Bazylikę przechodziło 18 tys. osób na godzinę. 1,5 miliona ludzi z całego świata.

BIWAK PRZY SAN PIETRO
Robiła dziwne wrażenie szeroka, monumentalna i elegancka ulica prowadząca do Watykanu, wybudowana w latach trzydziestych ubiegłego wieku, gdy Włochy podpisały konkordat ze Stolicą Apostolską. Jej marmurowe chodniki z kamiennymi ławeczkami zamieniły się w jedno wielkie pole biwakowe. Polacy, którzy przebyli szmat drogi i przestali całą noc w kolejce, spali na karimatach z plecakami pod głowami. Inni czytali gazety, pili kawę i jedli kanapki. Marmurowe olbrzymie latarnie, oświetlające nocą Via della Conciliazione, zostały przemienione w ołtarzyki pamięci. Obwinięto je biało-czerwonymi flagami, na jakich widniały napisy w różnych językach. Ludzie napisali ciepłe słowa pożegnania, poprzypinali do flag obrazki z Janem Pawłem II oraz swoje własne zdjęcia. Pozostawili różańce, modlitewniki, osobiste pamiątki. U podnóża cokołów zapalili znicze i świeczki, które oczerniły marmur jakby na znak żałoby. Nawet ozdobne palmy w donicach zostały przybrane polskimi flagami.
Czas płynął jednak bardzo wolno – zaledwie kilka kroków, co piętnaście minut. Ludzie w kolejce do Bazyliki, deptali sobie po piętach, ale nikt nikogo nie popychał. Olbrzymia masa ludzka przesuwała się płynnie i spokojnie. Patrząc przed siebie widziałam tylko głowy, parasolki i flagi. Kiedy się odwróciłam, zobaczyłam kilometrowy, kolorowy wąż niemający końca...
Niebo nad Rzymem zrobiło się purpurowe i zapaliły się latarnie, kiedy grupa pielgrzymów, w jakiej się znajdowałam, dotarła wreszcie na Plac Świętego Piotra, skąd można było zobaczyć San Pietro i schody prowadzące do środka. Wolontariusze z OC przepuszczali po kilkadziesiąt osób, zachowując odstęp czasowy, by uniknąć tłoku w kościele. Olbrzymi, okrągły plac, otoczony kolumnadą niczym otwartymi ramionami, był przygnębiająco pusty. Aby zapełnić tę pustkę, ludzie podawali włoskim ochotnikom polskie flagi, transparenty z napisami, rysunki i kwiaty. Ci rozkładali je na bruku, przyciskając zniczami i butelkami wody.
Dotarliśmy wreszcie pod schody, gdzie nazajutrz miała odbywać się uroczystość pogrzebowa i gdzie mieli zasiąść kardynałowie, prezydenci, królowie i delegacje rządowe. Na razie krzesła były puste, tak jak plac. Przez środek przechodziło jednak kilku najwyższych dostojników kościelnych, którzy przybyli na pogrzeb i na konklawe. Szli na wieczorny spacer po Wiecznym Mieście.
Po kilkunastu, niekończących się minutach postoju, znowu ruszyliśmy. Tłum ożywił się niespodziewanie i wbiegł na schody. Ludzie wyciągnęli telefony – Wreszcie wchodzimy do Bazyliki!!! – słyszałam głosy wielu Polaków, którzy dzwonili do kraju. Zatrzymaliśmy się jednak, bo przed nami wpuszczano bocznym wejściem jakąś państwową delegację. – Zawsze są ci, którzy chcą wejść na skróty do Raju – skomentował Włoch obok mnie.

OSTATNI RAZ
W końcu przekroczyliśmy wielkie wrota i w oddali widać było ołtarz Berniniego. Wszyscy fotografowali, kręcili filmy małymi kamerami i upamiętniali zdarzenie przez telefony komórkowe. Każdy chciał utrwalić ten moment, każdy chciał sfotografować papieża ostatni raz, tak jak chciał go zobaczyć ostatni raz. Te zdjęcia były jedyną namacalną pamiątką po nim. I nie było w tym nic złego – Jan Paweł II znał media i posługiwał się nimi doskonale. Na pewno nie ma nic przeciwko temu...
Przed katafalkiem, na jakim leżał papież, nie można się było zatrzymywać. Wszystko trwało dosłownie ułamki sekund. I dopiero wtedy, gdy przeszło się już na drugą stronę Bazyliki i trzeba było ją opuszczać – Polacy zdawali sobie sprawę z tego, że papieża już nie ma. W ich oczach kręciły się łzy. Klękali i modlili się w skupieniu, jakby to były ostatnie chwile z osobą najbliższą - z ojcem, dziadkiem, przyjacielem, opiekunem...
Kiedy wyszłam z Bazyliki, tłum ociągał się by opuścić jej okolice, choć siły porządkowe prosiły, by ludzie oddalili się. Wzdłuż kolumnady powstawały małe ołtarzyki – ludzie stawiali świece, składali polskie flagi i pisali - pozdrowienia, myśli, modlitwy, słowa podziękowania i pożegnania. Szkoda, że nie było czasu, aby utrwalić na zdjęciach tę niesamowitą i jedyną księgę Polaków, popchniętych przez niezrozumiałą potrzebę wewnętrzną, która połączyła ich. Marek z Łaziska mówił mi, że przyjechał po raz pierwszy zobaczyć papieża. – Nie jestem osobą bardzo religijną, ale przyjechałem tu jako przedstawiciel całej rodziny. Kazali mi pożegnać go w ich imieniu. Myślę, że jestem osobą uprzywilejowaną, bo wszyscy Polacy chcieli tu być i nie wszyscy mogli...
Spotykałam też polskich żołnierzy z Ciechanowskiego 1 Pułku Artylerii, z 3 Brygady Zmechanizowanej z Lublina, z Białobrzeskiego 9 Pułku spod Warszawy, z Lubelskiego Oddziału Żandarmerii. Włoska Gwardia Finansowa wprowadziła ich do Bazyliki z honorami, oddając w ten sposób cześć Wojsku Polskiemu. – Dla nas to był „cud nad Wisłą” – żartowali wzruszeni. - Papież pochodził z rodziny wojskowej i zrobił wiele dla wojska, – dlatego musieliśmy go pożegnać. Kiedy jednak rozmowa stała się mniej oficjalna, jeden z żołnierzy wyjawił mi: - Dziś czuję się, jakby mój ojciec umarł po raz drugi.

Włosi byli zaskoczeni kulturą osobistą, zdyscyplinowaniem i zorganizowaniem Polaków, którzy przyjechali do Rzymu pożegnać Jana Pawła II. Masowa i spontaniczna pielgrzymka polska miała wymiar religijny, narodowy i przede wszystkim zwyczajnie ludzki. W tym trudnym i bolesnym pożegnaniu, wolontariusze włoscy pomogli Polakom. Za tę pomoc i solidarność należą im się podziękowania.

© AGNIESZKA ZAKRZEWICZ, 2005

Wszystkie teksty i zdjęcia zamieszczone na stronach internetowych www.bezgranic.net.pl
są chronione prawem autorskim.
Wszelki plagiat, przedruk lub wykorzystywanie bez zgody autora jest wykroczeniem
i roszczenia z tego tytułu będą dochodzone na drodze sądowej.

RAPORT POLANDII 2006

2010-05-24T13:43:00.000-07:00

RAPORT POLANDII 2006
Gdzie dwóch Polaków, tam trzy partie…

E M I G R A C J A

Emigracja polska we Włoszech
W rzymskim kościele św. Alfonsa przy ulicy Merulana, odbyło się spotkanie z emigracją polską – pt. „Polaków we Włoszech portret (nie tylko) własny“, zorganizowane przez ojców Redemptorystów (19 listopada 2006 roku). Brał w nim udział Jerzy Adamczyk - Kierownik Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Rzymie oraz pani senator Dorota Arciszewska-Mielewczyk – wiceprzewodniczca Komisji do Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą, a także profesorzy włoscy dott. Franco Pittau – koordynator “Dossier Statistico Immigrazione Caritas /Migrantes” (Raport Statystyczny na temat Imigracji) oraz sekretarz zarządu “Dossier”, dott. Antonio Ricci – redaktor “Dossier” oraz szef włoskiej sekcji European Migration Network (EMN), a także mediatorzy kulturalni polsko-włoscy. Na spotkanie przyszło ponad 100 emigrantów. Konsul Adamczyk nawoływał do porozumienia i współpracy pomiędzy „starą Polonią“ i nowymi emigrantami zarobkowymi. Apel konsula Adamczyka nie jest nowy, miejmy nadzieję, że nie pozostanie wołaniem na puszczy…

Polacy we Włoszech
Aktualnie jest bardzo trudno określić liczbę Polaków przebywających we Włoszech. Według danych konsulatu, na terenie tego kraju przebywa legalnie ok. 65 tys Polaków. Najprawdopodobniej jest ich o wiele więcej – nawet ponad 100 tys. Ilu? - nie potrafi tego nawet stwierdzić włoska policja. Nic dziwnego, bo polscy emigranci w 2004 roku, po wejściu do UE zmienili status z „nielegalnych“ (ustawa o emigracji Bossi-Fini) na obywateli Europy i mogą po niej krążyć bez przeszkód i z dowodem osobistym. Na początku września tego roku, nowy lewicowy rząd Romana Prodiego dokonał liberalizacji przepisu o prawie do pracy dla Polaków, zmieniając dekret prawicowego rządu Silvia Berlusconiego, przewidujący zakaz pracy dla naszych obywateli aż do 2009 roku. Dzisiaj Polacy we Włoszech są traktowani na równi z obywatelami innnych krajów Unii Europejskiej, mając takie same prawa i obowiązki oraz nowe trudności, wynikające z tego, że nie muszą mieć już tzw. „permessa“ (pozwolenia na pobyt), zaniedbują więc wyrabianie jekichkolwiek dokumentów.

Kombatanci i zarobkowi
Emigranci polscy we Włoszech w zasadzie dzielą się na dwie kategorie - tzw. polonia włoska oraz emigranci zarobkowi. Do polonii włoskiej należy stara emigracja, zarówno ta powojenna, która zdobywała Monte Cassino oraz emigracja lat 80-tych, która uciekała z Polski komunistycznej i przeszła przez obozy przejściowe we Włoszech czekając na wizę do Kanady lub Ameryki. Pewien procent uchodźców politycznych pozostał w Rzymie, asymilując się bardzo dobrze. Polonia włoska to oczywiście cały polski establishment polityczny, intelektualny i kulturalny, który we Włoszech sobie dobrze radzi i jest doceniany. Polonia Włoska to przede wszystkim jednak najważniejsza organizacja emigracyjna, która skupia inne organizacje i stowarzyszenia polonijne we Włoszech reprezentując je oficjalnie. Jest jednak bardziej fasadą niż prawdziwą twarzą…

W latach 90-tych, po upadku komunizmu w Polsce, do Włoch zaczęła napływać nowa fala emigracji zarobkowej. Polacy przyjeżdżali na Półwysep Apeniński „za chlebem“ i „na handel“. Głównym powodem wyboru kraju, był fakt, że we Włoszech jest polski papież Jan Paweł II, co określiło w sposób jednoznaczny katolicki profil polskiej emigracji, pochodzącej w większości z maist i wsi. Polacy pracowali przeważnie „na czarno“, ale byli doceniani przez Włochów, szybko uczyli się języka i obyczajów. Ich typowymi kategoriami zawodowymi były usługi, obsługa hotelowo-restauracyjna oraz rzemieślnictwo (Mężczyźni wykonują zwykle prace fizyczne różnego typu: sezonowa w rolnictwie, budownictwo oraz usługi rzemieślnicze. Kobiety są zatrudniane jako pomoc domowa, opiekują się starszymi ludźmi lub sprzątają na godziny).
Część emigrantów zarobkowych z lat 90-tych, wchłonęła w społeczeństwo włoskie, założyła rodziny mieszane, zmieniła paszport i o Polsce nie chce w ogóle słyszeć. Druga część – jak to się mówi w slangu emigracyjnym - „zarobiła trochę kasy i zjechała do ojczyzny“ – zakładać na przykład własną pizzerię. Jest jednak pewien (może zbyt duży) margines polskiej emigracji, który stoczył się zupełnie. Ilu polskich pijanych bezdomnych żyje na ulicach Rzymu, krzycząc na całe gardło: „kurwa ja cię zapierdolę“? Chyba jeszcze nikt tego nie policzył i zbyt mało się o tym mówi, zwłaszcza że fenomen dotyczy także kobiet. Niestety tak wygląda ostatnio wizytówka polskiego narodu i to powód dla którego bardzo wielu Polaków wstydzi się mówić po polsku, na ulicach Rzymu czy Londynu. Jest to nowy społeczny fenomen „desperacji emigracyjnej“, z jakim trudno sobie poradzić, a który będzie narastał. Wśród bezdomnych emigrantów polskich, którzy wpadli w uzależnienie alkoholowe, bo wino we Włoszech jest tanie, może znajdzie się ktoś z zaginionych, których listę opublikowała Główna Komenda Policji, po aferze niewolniczej pracy na plantacjach pomidorów w Apulii.

Emigracja i Kościół
Od zawsze, punktem spotkań Polaków był Kościół Polski św. Stanisława, przy ulicy Bottego Oscure, w samym centrum Rzymu przy placu Argentyńskim. W okresie fali emigracyjnej lat 80 i 90-tych, Włosi często skarżyli się do prefekta, że Polacy tarasują jedną z głównych ulic - tylu ich przychodziło pod kościół. Włoskie gazety przechrzciły ją nawet na ulicę Ciemnych Butelek, ze względu na charkterystyczne butelki po polskim piwie zostawiane przez emigrantów zaśmiecających całą okolicę po mszy świętej. Pod kościołem emigarcja zarobkowa załatwiała zawsze wszystkie sprawy – szukanie pracy i mieszkania, przesyłki, gazety, piwo, kiszone ogórki i kapusta. Są osoby, które pracują od ponad 10 lat, wożąc produkty polskie i gazety co tydzień z Polski do Włoch ku zadowoleniu całej poskiej społeczności emigracyjnej.
Aktualnie pod kościołem św. Stanisława nie jest już tak tłoczno. Choć na okolicznych murach wisi wiele ogłoszeń o mieszkaniach i pracy. W slangu emigrantów polskich – to miejsce nazywa się „ściana płaczu“. Dodatkowo od niedawna postawiono nowy przystanek autobusowy, który będzie psuł Polakom handlowe interesy, bo nie ma gdzie parkować. Już konsul Henryk Litwin w 2001 roku myślał o zorganizowaniu polskiego targu na peryferiach Rzymu. Kościół jest jednak dla emigracji polskiej we Włoszech naturalnym miejscem integracji i spotkań.
Dziś kościołem, do którego chętniej przychodzą polscy emigranci jest Kościół św. Alfonsa prowadzony przez ojców Redemptorystów z Radia Maryja. Przy tym kościele jest duża sala, gdzie zostało zorganizowane spotkanie „Polaków we Włoszech portret (nie tylko) własny“.

Polscy duchowni i polskie organizacje religijne w Rzymie, odegrały w życiu tej emigracji fundamentalną i pozytywną rolę. Poczynając od ojca Konrada Hejmo działającego od lat w Domu Polskim przy Watykanie i oskarżonego o współpracę z SB, a kończąc na ojcu Witoldzie Hentarze, który działa dziś na rzecz emigrantów, w kościele na Merulanie. Cartitas odegrał w życiu każdego polskiego emigranta bardzo ważną rolę, oferując darmowy posiłek i nocleg. Polskie siostry zakonne, które już od dawna odmawiają pośredniczenia w szukaniu pracy, kontrolują w pewnym stopniu fenomen „handlu pracą“, który jest powszechny wśród emigrantów polskich i nie tylko w tam kraju.
Za pontyfikatu Jana Pawła II, kościół polski zrobił tak wiele dobrego dla emigracji polskiej we Włoszech, że Państwo polskie oddelegowało mu wszystkie swoje obowiązki wobec niej. Państwo abdykowało zupełnie, w kwestiach dotyczących emigranta traktowanego jak obywatela. Zarobkowi emigranci włoscy odpowiadają jednoznacznie, że od lat czują się pozostawini sami sobie i traktowani, jak pies z kulawą nogą… Wskaźnikiem tego zaniedbania jest właśnie afera związana z niewolniczą pracą Polaków na farmach pomidorowych na Południu, trwająca od kilku sezonów oraz lista ponad setki obywateli polskich, którzy zaginęli we Włoszech w latach 2000-2006.
Pierwszą partią polityczną, która przed ostatnimi wyborami próbowała nawiązać kontakt z organizacjami emigracyjnymi, wiedząc dobrze, że każdy polski emigrant to głos wyborczy, który może być oddany w Ambasadzie – była partia PiS. Radio Maryja coraz bardziej interesuje się emigracją i jej potencjałem wyborczym.
Trzeba również wreszcie powiedzieć, że po śmierci Jana Pawła II, polski kościół we Włoszech, który był bardzo wpływowy i nazywany przez prasę włoską „polskim dworem“, podzielił się, tak jak podzielił się kościół w Polsce. Zgodnie z naukami Machiavellego – po śmierci króla, toczy się walka o supremację na dworze. Szkoda, że tam gdzie jest dwóch Polaków są zawsze trzy partie, a tam gdzie jest dwóch polskich księży są zawsze trzy zakony…

Nie ma już kokosów, są tylko pomidory
Od roku 2002, polska emigracja we Włoszech zmieniła się i przyjęła charakter wahadłowy. Polacy zaczęli przyjeżdżać do tego kraju szukając pracy sezonowej, na przykład w ogrodnictwie. Wykształciły się dwie główne kategorie zawodowe - pomoc domowa (domestica) oraz opiekunka starszych i chorych (badante). Tę pracę wykonuje bardzo wiele polskich kobiet, które dorabiają sobie we Włoszech, pracując tu od kilku lat po kilka miesięcy w roku i zarabiając od 600 do 1200 euro miesięcznie. Do Włoch przyjeżdża wiele Polek w wieku od 22 do 60 lat, aby sprzątać na godziny lub być na tzw. „stałkach“ (całodobowa opieka do starszych i chorych). Ich praca jest bardzo ceniona, ale i bardzo ciężka. W większości są to matki, które zostawiły w Polsce dzieci i wysyłają pieniądze do Polski. Tak naprawdę to dzięki nim, kręci się ekonomia wielu polskich rodzin. Na pytanie, dlaczego to robią? – odpowiedź jest zawsze taka sama – „Jesteśmy zmuszone, w Polsce nie dawło się już wyżyć za głodowe pensje.“
Od 2004 roku, kiedy po wejściu Polski do UE, z emigrantów nielegalnych staliśmy się obywatelami europejskimi, włoski rynek pracy dla Polaków załamał się. W sposób nieubłagany zaczeła wypierać ich tańsza, „nielegalna“ siła robocza z krajów spoza Unii. Dziś we Włoszech Polakom jest coraz trudniej znaleźć pracę, bardzo łatwo ją stracić i znaleźć się na ulicy. Wśród emigracji polskiej niestety szerzy się proceder handlu pracą, któremu należałoby poświęcić więcej uwagi. Po otworzeniu zagranicznych rynków pracy, w Polsce, jak po deszczu powstały firmy, które oferują pośrednictwo w pracy zagranicą, biorąc za to pieniądze i zbyt często wysyłając ludzi w ciemno lub oszukując ich celowo, i świadomie. Do Włoch, po wrześniowej liberalizacji ustawy o pracy, chciałoby przyjechać „za chlebem“ bardzo wielu Polaków. Jedyny towar, jaki ma Polska na eksport, to emigranci zarobkowi?

AGNIESZKA ZAKRZEWICZ
artykuł w wersji skróconej ukazał się w dzienniku Trybuna
link:
http://www.trybuna.com.pl/n_show.php?code=2006120212

---------------------------

RAPORT POLANDII 2003-2004

2010-05-24T13:37:00.000-07:00

1. Turystyka we Włoszech
2. NIELEGALNI

Kiedyś my – Polacy byliśmi nielegalnymi emigrantami. Setki tysięcy Polaków wyemigrowało z Polski w latach 90-tych, zaraz po upadku Muru Berlińskiego i mieszkało we Włoszech w „obozach przejściowych”, czekając na wizę do Ameryki czy Kanady. Ich los był ciężki, ale Włosi w tamtym okresie byli może bardziej otwarci... Emigrantów zresztą było mniej, niż dziś.
Od 1 maja 2004 roku Polacy stali się Europejczykami. W takich krajach, jak Anglia czy Holandia, ich prawa zrównały się automatycznie z prawami rodowitych obywateli. W innych, jak we Włoszech, czeka ich dwuletni okres przejściowy, który nie daje im jeszcze tych samych uprawnień, co do pracy i świadczeń socjalnych. Ile zyskaliśmy na wejściu do Europy, wiemy najlepiej my – emigranci. Teraz możemy podróżować swobodnie po terenie Unii Europejskiej, używając tylko dowodu osobistego; mamy prawo do rezydencji zagranicznej bez ubiegania się o pozwolenie na pobyt. Wreszcie jesteśmy traktowani jak ludzie...
Upamiętniając nasze wejście do Unii Europejskiej, poświęciliśmy RAPORT POLANDII 2004 problemowi emigracji nielegalnej, pamiętając o tym, że w RAPORCIE POLANDII 2001, pisaliśmy jeszcze „nielegalni” o Polakach...

A R C H I W U M \ A R C H I V I O

------------------------
RAPORT POLANDII 2003
------------------------

1. Turystyka we Włoszech

W porównaniu z wieloma innymi krajami - turystyka we Włoszech jest bezpieczna. To ważny filar ekonomii włoskiej - Włosi dbają więc o swój biznes. Nie grożą tu uprowadzenia dla okupu, porwania polityczne, bombowe zamachy terrorystyczne i tym podobne atrakcje, jakie czasami można przeżyć na przykład w Egipcie, Kolumbii, na Filipinach czy w Jemenie...
Jedynym realnym zagrożeniem dla turystów jest drobna przestępczość: kradzieże i oszustwa.

KIESZEŃ TURYSTY

Półwysep Apeniński oferuje przyjemny krajobraz, dobry klimat i zabytki - jest więc „naturalnie” turystyczny. Jednak bez dobrze i nowocześnie zorganizowanych usług, zaplecza hotelowego, reklamy i dbałości o bezpieczeństwo - nikt by tu nie przyjeżdżał. To, że turystyka jest biznesem - zrozumiała nawet włoska mafia, która w ramach „prania brudnych pieniędzy” zainwestowała w hotele i ośrodki wypoczynkowe w wielu miejscach kraju. We Włoszech, tak, jak na Lazurowym Wybrzeżu - są porty, do których wpływają oceaniczne jachty szejków arabskich oraz rezydencje hotelowe „z tysiąca i jednej nocy”, obstawione przez służby bezpieczeństwa tak, że nawet mysz się nie prześlizgnie. Najpopularniejszą z tych „pancernych” miejscowości jest wyspa Capri, gdzie lubią przyjeżdżać gwiazdy Hollywoodu na miesiące miodowe. Dowcip lokalny głosi: „gdyby nie kelnerzy - można by zapominać na stolikach 5 karatowe brylanty, a te wracałyby do właściciela”. Rzeczywiście, w tych miejscach bezpieczeństwo jest prawie absolutne - nie ma napadów ulicznych, rozbojów, kradzieży oraz narkomanów. Dla drobnych przestępców, którzy zapuszczają się w te okolice, aby uprawiać swój proceder - życie kończy się czasami jak na hollywoodzkich filmach: w morzu, z nogami zacementowanymi w wiadrze. Raj bezpieczeństwa przypada więc jedynie w udziale prawdziwym zawodowcom: światowej sławy oszustom i kasiarzom oraz scenarzystom filmów akcji o bujnej wyobraźni.

Te miejsca nie są oczywiście na kieszeń przeciętnego turysty, który we Włoszech o „własną kieszeń” musi dbać w sposób szczególny. Niestety - w krajach, które z turystyki uczyniły przemysł narodowy - „żerowanie” na turyście jest integralnym trybem całego systemu i jest uprawiane przez całe grupy, często „wysoce wyspecjalizowane zawodowo”. Na przykład - opuszczając Capri, gdzie można przechadzać się bezpiecznie z portfelem na wierzchu, już na promie łatwo się natchnąć na wyspecjalizowanych kieszonkowców, którzy będą polować na te portfele. Na nadbrzeżu portowym grasują wyspecjalizowani złodzieje drogich zegarków, którzy odpinają je z ręki, kiedy turysta sięga po swój bagaż. Potem mogą się przytrafić wyspecjalizowani taksówkarze, którzy będą wozić do hotelu oddalonego o 50 metrów, przez całe miasto. Wreszcie, można spotkać - specjalistów od cyfrowych kamer wideo, sprzedawanych za bezcen, które okazują się później trzema kilogramami piasku w zapieczętowanym opakowaniu z gwarancją...
Pierwszym przykazaniem dla każdego turysty, niezależnie od tego, gdzie jedzie - jest: przede wszystkim uważać zawsze bacznie na swój portfel, karty kredytowe, paszport, bilety lotnicze, dokumenty samochodu, kluczyki i inne najważniejsze rzeczy. Nosić je zawsze przy sobie w wewnętrznej kieszeni lub pozostawiać w sejfach hotelowych. Jeżeli korzysta się z campingów - zamykać zawsze dobrze swoje mienie i dokumenty oraz pieniądze nosić przy sobie. Nie demonstrować nigdy publicznie całej kwoty pieniędzy, jaką się posiada i uważać, kiedy wyciąga się pieniądze i dokumenty w tłumie (we Włoszech tłumy są zawsze, a czasami są wywoływane sztucznie). Uwaga na własne mienie uchroni was przede wszystkim przed jego utratą, a później przed cała serią nieprzyjemnych, a przede wszystkim nudnych praktyk, jakie się wiążą ze zgłaszaniem tego na policję w obcym kraju i powrotem do własnego - bez pieniędzy i paszportu.
Polacy podróżujący do Włoch robią to już w różnoraki sposób, kwalifikując się do wszystkich grup turystycznych: podróżują zamożni i drobni biznesmeni, studenci, kolonie, wycieczki, pielgrzymi, pracownicy sezonowi i indywidualni turyści. Na przestrzeni ostatnich lat Polacy awansowali z kategorii emigrantów zarobkowych do klasy turystów średnio zamożnych, podróżujących masowo jak inni Europejczycy - choć tzw. „turystyka zarobkowa” stanowi w dalszym ciągu podstawowy cel podróży wielu z nich. Paradoksalnie, we Włoszech wykształciły się nawet pewne metody okradania Polaków, przebywających tutaj za tzw. „chlebem” lub przyjeżdżających na handel. Do najpopularniejszych należą: okradanie autobusów liniowych zatrzymujących się na postojach; sprzedawanie osobom wracającym do kraju magnetowidów, magnetofonów i wideokamer, które po ponownym otworzeniu okazują się kartonowymi atrapami wypełnionymi piaskiem oraz pospolite ogrywanie w „trzy karty”. Ofiarami tych oszustw organizowanych najczęściej przez młodych cwaniaków z Neapolu - padają niejednokrotnie polskie kobiety jeżdżące pracować do Włoch na tzw. „stałki”, czyli całodobową pomoc domową. Chcą przywieźć do domu drogi prezent lub podwoić pieniądze grając w karty - padają natomiast ofiarą oszustwa, a czasami są przy tym okradane ze wszystkich oszczędności. Przestępstwa te nigdy nie zostają zgłoszone policji - bo Polacy nadal boją się kontaktu z włoskimi władzami - co powoduje, że stają się łatwym celem. Często są celem nawet własnych rodaków (będziemy o tym pisać przy innej okazji).
Najcenniejsze uwagi dla wszystkich, wybierających się do Włoch autobusami liniowymi, to: nie wdawać się w pogaduszki, a tym bardziej w handel z osobami zbliżającymi się do autobusu (rownież samochodu), podczas postojów na włoskich parkingach. Oferują one zwykle fałszywe złoto i atrapy sprzętu elektronicznego; uważać na własne bagaże - lepiej jest brać jedną dużą torbę, niż kilkanaście małych, które łatwo wyrwać; nie być łatwowiernym i „pazernym” na okazje - lepiej droższe rzeczy kupować w sklepach i mieć na nie gwarancję oraz paragon, przydający się na austriackiej granicy Europy, na której celnicy (zarówno austriaccy jak i czescy), przeczesują bagaże polskich turystów, jak w czasach Zimnej Wojny, wlepiając słone mandaty za dodatkową paczkę papierosów lub nadmiar konserw.

Drugim rodzajem turystów polskich, na jakich poluje się we Włoszech są oczywiście pielgrzymi. Przyjeżdżają na msze do Bazyliki, a potem zwiedzają Rzym utartymi szlakami turystycznymi. Tradycyjne punkty to: San Pietro, linia autobusowa 64 - łącząca Bazylikę z dworcem Termini oraz bazar Porta Portese. Tu najczęściej ma się do czynienia z naciągaczami, wyłudzaczami, oszustami, baby-kieszonkowcami, Cyganami i kieszonkowcami zawodowymi. Klasyką jest sprzedaż pamiątek świętych przez nieautoryzowanych handlarzy oraz zawyżanie rachunków w barach. Wskazane jest upewniać się ile kosztuje to, co chce się zjeść i wypić oraz nosić przy sobie kalkulator. Najlepiej oczywiście przejść się w „nieturystyczne” rejony miasta, gdzie ceny nie są już jak z księżyca. Na Porta Portese, w metrze i w niektórych autobusach łatwo paść ofiarą kieszonkowców. Kradną najczęściej dzieci cygańskie proszące o jałmużnę oraz baby-kieszonkowcy - czyli wyrostki włoskie, dobrze ubrane i nie wzbudzające podejrzeń. Przede wszystkim jednak grasują zawodowcy i nie zawsze są to Włosi. Ich technika polega na tym, że w trzech wsiadają do autobusu i wywołują sztuczny tłok oraz zamieszanie – „obmacując” osoby po intymnych częściach ciała. Kiedy ofiara jest zażenowana łatwo jej ukraść portfel czy biżuterię. Kiedy zostają odkryci w połowie przystanku, zdarza się, że dokonują aktu ekshibicjoistycznego, co wystrasza cały autobus, aż do chwili otwarcia się drzwi i uzyskania możliwości wtopienia się w tłum. Gorzej niż w Rzymie jest w Neapolu, Barii czy Palermo - gdyż tu dochodzi do rozbojów z motorynek. Młodociani lub dość często - nieletni Włosi, upatrują sobie turystę - tzn. jego aparat, kamerę lub torebkę. Śledzą go przez pewien czas, a potem w tłumie lub w ustronnym miejscu, zajeżdżają drogę motorynką i wyrywają mienie. O ich złapaniu na ogół nie ma mowy - poruszają się szybko na skuterach i giną w zaułkach. Taka sama sytuacja może przytrafić się turyście, kiedy dzwoni z aparatu telefonicznego lub pobiera pieniądze z bankomatu.
Polakom zwiedzającym Rzym oraz prawie wszystkie włoskie „miasta sztuki” należy poradzić, by pieniądze i dokumenty nosili w wewnętrznych kieszeniach, portfelikach na szyję, saszetkach na pasku, a sprzęt fotograficzny lub inne cenne mienie - w plecaku noszonym nie na plecach, ale przed sobą. Aby nie litowali się w sposób szczególny nad młodymi cygankami, dostającymi padaczki na ich oczach. A kiedy przytrafi im się poczuć w autobusie męską rękę pod sukienką lub w spodniach - by reagowali głośno, zwracając uwagę po angielsku oraz by sprawdzili czy portfel mają w kieszeni. W przypadku kradzieży paszportu powinni się bezzwłocznie udać na włoską policję i zgłosić to. Wątpliwe, że poszukiwania przyniosą skutki - będzie to jednak podstawa do wystawienia w konsulacie blankietu paszportowego na jaki można wrócić do kraju. W przypadku utraty kart kredytowych - należy je bezzwłocznie zablokować w Polsce - to jedyna gwarancja, że złodziej nie zrobi na nie zakupów w sklepie, ogałacając nasze konto.
I przede wszystkim - pod żadnym pozorem nie „wypuszczać” nigdy z ręki portfeli i torebek! (Zaaferowani turyści czasami kładą je na stolikach, przy kasach lub stawiają na ziemi podczas pobierania pieniędzy z bankomatu lub dzwonienia).
Posiadanie kart kredytowych w podróży, nie do końca jeszcze wszystkich przekonuje, gdyż nie wszystkie polskie karty są przyjmowane wszędzie, na całym świecie i opłaty procentowe są wysokie. Pieniądze za granicą najlepiej wymieniać w bankach i unikać usług tzw. „ulicznych koników”, którzy mogą oszukać na kwocie i wcisnąć fałszywe banknoty. Kontrolować należy zawsze wydawaną resztę. We Włoszech banknoty: 20, 50 i 100 euro mogą być fałszywe.

Włochy najlepiej oczywiście zwiedzać we własnym samochodzie. Na namiot jest tu w lato trochę za ciepło - przyczepa campingowa może jednak już być alternatywą hotelu. Na włoskich polach campingowych, które są dobrze wyposażone i na ogół ogrodzone oraz strzeżone - nie może przytrafić się nic poza ewentualnymi kradzieżami, jakie niestety zdarzają się wszędzie. Bardziej niebezpieczne są zaimprowizowane pola namiotowe dla biedniejszych turystów, na Południu Włoch czyli od Neapolu w dół, często jest to działalność niezarejestrowana i nie spełniająca wymogów, jakie musza spełniać włoskie bazy turystyczne. Miejsce odpoczynku turysta jednak musi wybrać sam, pamiętając, że za bezpieczeństwo niestety też się płaci. Z samochodami we Włoszech jest gorzej. Rzym jest uznawany za miasto, w jakim kradnie się dużo, a odzyskuje najmniej w Europie. Niektóre europejskie firmy ubezpieczeniowe odmawiają odszkodowania za kradzieże dokonane w Neapolu. Przytrafiło się tak pewnemu Niemcowi, który przyjechał tam swoim nowiutkim Mercedesem. Ale takie historie są już znane Polakom z warszawskich ulic...
We Włoszech kradnie się najczęściej luksusowe samochody na numerach zagranicznych, do których należą: Ferrari, Porsche, Mercedes, Jaguar, itp. Dużym powodzeniem cieszą się Golfy i dobre samochody niemieckie oraz rodzime, najpopularniejsze Fiaty. Jak widać - kradzież według klucza, który obowiązuje dzisiaj prawie w każdym kraju.
Kierowcy polscy udający się do Włoch powinni więc pomyśleć o dodatkowych zabezpieczeniach dla samochodu; sprawdzać zawsze czy został dobrze zamknięty; parkować w widocznych miejscach; nie zostawiać kuszących przedmiotów na widoku: żadnych toreb, telefonów komórkowych lub papierów wyglądających na dokumenty.
Niestety, we Włoszech równie uciążliwi jak w Polsce są „parkingowi” - najczęściej pracujący na własną rękę. Najlepiej dać im coś z góry i obiecać, że resztę dopłaci po powrocie. Często, przy wyjeździe - na miejscu pierwszego „parkingowego” stoi już drugi, który też żąda opłaty. W Rzymie czy Neapolu - trudno jest sobie z nimi poradzić, zdarza się, że złośliwie przebijają opony lub dają cynk do kradzieży auta. Jeżeli taka przykrość się komuś przydarzy - należy bezzwłocznie skontaktować się z włoską policją oraz z polskim konsulatem.

Oprócz pielgrzymów, turystów z prawdziwego zdarzenia oraz „turystów zarobkowych” - na Półwysep Apeniński zapuszczają się również młode polskie autostopowiczki. Rodzime studentki przed wyjazdem nie zdają sobie sprawy, że Włochy to nie jest najlepszy kraj na stopa. Niestety, nie ma tu tradycji darmowego podwożenia innych oraz amerykańskiego „mitu drogi”. Na autostradach jest całkowity zakaz „auto stopu” ze względów bezpieczeństwa, natomiast dziewczyny stojące na bocznych drogach są uważane za prostytutki. Warto zdać sobie z tego sprawę, zanim się zaplanuje wakacje „on the road” w słonecznej Italii. Niebezpieczeństwem dla polskich dziewczyn, które jednak przyjeżdżają tu masowo każdego lata jest w dalszym ciągu racket prostytucji jaki prowadzą głównie albańscy i rumuńscy emigranci nielegalni. Zabierają dziewczynom paszporty, zmuszają do pracy na ulicy, często uzależniają od narkotyków i przetrzymują pod kluczem. Brzmi to jak kryminalna opowiastka - niestety się wciąż zdarza, choć na szczęście coraz rzadziej Polkom. Coś takiego przytrafić się może w dyskotekach Rimini. Gdyby się przytrafiło - należy nie bać się i spróbować skontaktować z włoską policją lub wolontariatem pracującym z prostytutkami. Młode polskie dziewczyny powinny przede wszystkim pamiętać, że trzeba trzy razy pomyśleć, zanim uwierzy się w królewicza na białym koniu.

Włochy są naprawdę miłym i gościnnym krajem - przy odrobinie uwagi, jakiej wymaga każda podróż - można tu spędzić fantastyczne wakacje bez przykrych przygód.

© POLANDIA 2003

------------------------
RAPORT POLANDII 2004
-------------------------

2. NIELEGALNI

Kiedyś my – Polacy byliśmi nielegalnymi emigrantami. Setki tysięcy Polaków wyemigrowało z Polski w latach 90-tych, zaraz po upadku Muru Berlińskiego i mieszkało we Włoszech w „obozach przejściowych”, czekając na wizę do Ameryki czy Kanady. Ich los był ciężki, ale Włosi w tamtym okresie byli może bardziej otwarci... Emigrantów zresztą było mniej, niż dziś.
Od 1 maja 2004 roku Polacy stali się Europejczykami. W takich krajach, jak Anglia czy Holandia, ich prawa zrównały się automatycznie z prawami rodowitych obywateli. W innych, jak we Włoszech, czeka ich dwuletni okres przejściowy, który nie daje im jeszcze tych samych uprawnień, co do pracy i świadczeń socjalnych. Ile zyskaliśmy na wejściu do Europy, wiemy najlepiej my – emigranci. Teraz możemy podróżować swobodnie po terenie Unii Europejskiej, używając tylko dowodu osobistego; mamy prawo do rezydencji zagranicznej bez ubiegania się o pozwolenie na pobyt. Wreszcie jesteśmy traktowani jak ludzie...
Upamiętniając nasze wejście do Unii Europejskiej, poświęciliśmy RAPORT POLANDII 2004 problemowi emigracji nielegalnej, pamiętając o tym, że w RAPORCIE POLANDII 2001, pisaliśmy jeszcze „nielegalni” o Polakach...

--------------------
LUDZIE NIE LUDZIE
--------------------
- Z rozpaczy chcieli utopić się w morzu – jedno zdanie Eliasa Birdela, prezesa niemieckiej organizacji humanitarnej Cap Anamur, mówi wszystko o tragedii 37 Afrykanów. Niemiecki statek, noszący nazwę organizacji, zawinął wreszcie do włoskiego portu Empedocle. Wszedł w na włoskie wody terytorialne bez zezwolenia, powołując się na prawo humanitarne i krytyczną sytuację zdrowotną wśród rozbitków przetrzymywanych na pokładzie przez 21 dni. Nielegalni emigranci zeszli z pokładu i zostali przewiezieni do obozu przejściowego. Włochy nie chcą dać im azylu. Nie chcą udzielić go także Niemcy, wybrane za kraj docelowy przez emigrantów. Prezes organizacji humanitarnej, kapitan statku i pierwszy oficer zostali zaaresztowani po pięciu godzinach przesłuchania, pod zarzutem: „faworyzowanie emigracji nielegalnej”.
Ostatni etap niekończącej się odysei 37 uciekinierów z Sudanu, w jakim toczy się jedna z najokrutniejszych wojen XXI wieku, rozpoczął się 20 czerwca 2004 roku. Cap Anamur – statek pod niemiecką banderą wyłowił ich na wodach ekstraterytorialnych Kanału Sycylijskiego 100 mil od włoskiego portu Lampedusa i 180 mil od Malty. Cap Anamur zasygnalizował problem włoskiej kapitanerii i skierował się w kierunku najbliższego portu. 20 mil od brzegów włoskich statek został zablokowany. Włoski rząd oświadczył, że nie przyjmie nielegalnych emigrantów, bo byłoby to sprzeczne z ustawą emigracyjną i stałoby się zachętą dla innych. Minister spraw wewnętrznych Giuseppe Pisanu odmówił oficjalnie przyjęcia 37 uchodźców, proponując by Cap Anamur wysadził ich na Malcie. Kapitan Stephan Schmidt nie zastosował się, gdyż na Malcie rozbitków czekałoby więzienie i wydalenie.
Przeciąganie liny między niemieckim kapitanem i włoskim rządem trwało trzy tygodnie. Przypadek niechcianych rozbitków stał się skandalem w skali europejskiej, bo dotyczy jednego z najbardziej palących problemów UE – emigracji nielegalnej. Władze włoskie zarzucają niemieckiemu stowarzyszeniu Cap Anamur, że już od dłuższego czasu statek trudni się wyławianiem z morza nielegalnych emigrantów i dostarczaniem ich do włoskich brzegów. – Jeżeli nielegalni emigranci dostaną azyl we Włoszech, potwierdzi to powszechną opinię o naszym kraju, że jest „miękkim brzuchem Europy” – powiedział minister sprawiedliwości Roberto Castelli z Ligi Północnej.
Prawicowy rząd Berlusconiego od dwóch lat prowadzi najbardziej restryktywną politykę emigracyjną w UE. Italia nie wdrożyła jeszcze dyrektywy europejskiej o azylu politycznym, a tzw. „exstracomunitari” są katalogowani poprzez odciski palców i mają wielkie trudności biurokratyczne. Ustawa emigracyjna nosi nazwę Fini-Bossi, od nazwisk liderów prawicy konserwatywnej i ksenofobicznej.
Jak skończy się odyseja Cap Anamur i 37 afrykańskich rozbitków uratowanych od śmierci przez Europejczyków i których żaden europejski kraj nie chce? Stała się ona elokwentnym symbolem tego, jak Unia Europejska, która swoje fundamenty buduje na uniwersalnych prawach człowieka, szanuje te prawa. Na wodach otaczających Eurolandię od Południa, od kilku lat toczy się niema tragedia humanitarna. Morze pochłonęło już tysiące bezimiennych ofiar, których Europejczycy nie chcą ani liczyć, ani w ogóle widzieć...

--------------------
SYCYLIJSKIE GUANTANAMO
--------------------
Długa kolejka mężczyzn ze związanymi rękami, która posuwa się dość szybko wchłaniana przez olbrzymie brzuchy samolotów wojskowych Herkules C130. Scena pokazywana w dzienniku telewizyjnym jest wymowna i pozostawia przykre wrażenie. Trudno zaprzeczyć, że w przypadku emigrantów, którzy chcieli dostać się do Europy przez morską granicę Włoch jest łamane prawo humanitarne i prawa człowieka.
Kolejny włoski problem z Lampeduzą zaczyna mieć coraz większe echo w mediach krajowych i zagranicznych. Na przestrzeni kilku ostatnich dni, na wyspę przypłynęło 2600 emigrantów pochodzących głównie z Afryki i Bliskiego Wschodu. 600 zostało repatriowanych siłą i w trybie natychmiastowym, tam skąd rozpoczęli przeprawę morską – czyli do Libii. Repatriacja odbyła się przy pomocy transporterów wojskowych, które kosztują mniej niż loty liniowe. Został stworzony most lotniczy aktywny przez kilka dni. Wydalonym ludziom Włosi nie dali możliwości przedstawienia prośby o azyl polityczny. Policja włoska nie brała nawet odcisków palców, łamiąc w ten sposób surową ustawę emigracyjną Bossi-Fini.
Emigranci, których nie udało się wydalić natychmiast, zostali przewiezieni do obozu przejściowego na Lampeduzie i do innych ośrodków tymczasowych, przy pomocy autokarów, samolotów, i promów osobowych. Kosztowna operacja trwała godzinami. W lampeduskim obozie przejściowym, ochrzczonym przez madia jako „Guantanamo” zamknięto grubo ponad 500 osób, choć ma on tylko 190 miejsc. Miały zostać wydalone natychmiast, ale Libia przerwała na kilka dni przyjmownie włoskich samolotów wojskowych z nielegalnymi.
Związane ręce
Na Lampeduzę przybyli przedstawiciele ONZ do spraw uchodźców – Laura Boldrini i Jungen Humburg. Chcieli skontrolować czy Włochy przestrzegają prawa człowieka. Rząd włoski nie pozwolił jednak, aby złożyli wizytę w lampeduskim obozie przejściowym, powołując się na specjalne rozporządzenie byłego lewicowego szefa MSW – Enza Bianco, które przewiduje iż w sytuacji kryzysowej nawet przedstawicielom UNHCR można zakazać zbliżania się do emigrantów.
Sytuacja w sycylijskim Guantanamo musi być naprawdę kryzysowa. Jak wynika z opowieści niektórych lewicowych deputowanych włoskich, którzy zostali wreszcie wpuszczeni do ośrodka – warunki, w jakich przetrzymuje się emigrantów są nieludzkie. Nie mają gdzie spać i spędzają noc w pozycji siedzącej na podłodze. Higiena też pozostawia wiele do życzenia, gdyż obóz nie ma kanalizacji lecz szamba. Emigranci mają związane ręce plastikowymi paskami. Są traktowani jak przestępcy, choć we Włoszech nie ma przestępstwa emigracji nielegalnej. Jest to zabezpieczenie przed rewoltą – próby ucieczek i buntów w obozie na Lampeduzie miały miejsce już wielokrotnie. Nie mówi im się też, że będą deportowani do libijskich obozów przejściowych. Wiadomość ta mogłaby mieć nieprzewidziane konsekwencje – jak podczas jednego z pierwszych lotów przewożących 75 nielegalnych z Tripolisu do Asmary, gdy wybuchła rewolta i samolot został uprowadzony. Wylądował w Sudanie, gdzie 60 osób otrzymało azyl polityczny, a 15 trafiło do więzienia. W obozach utworzonych w Libii przez lidera Geddafiego (za namową premiera Berlusconiego i w zamian za zniesienie embarga), emigranci są przetrzymywani miesiącami bez oskarżenia i bici. Jedyną ich winą jest to, że chcielby żyć w Europie.
Polityka twardej ręki
Drugi raz w ciągu ostatnich miesięcy Włochy zostają oskarżone o łamanie praw człowieka. Przed wakacjami wielką miedzynarodową polemikę wzbudził przypadek statku Cap Anamur, który uratował emigrantów na otwartym morzu i wpłynął razem z nimi do włoskiego portu. Teraz sprawą obozu przejściowego na Lampeduzie zajęli się Lekarze bez granic, Amnesty International, WCK, Wspólnota Sant Egidio i Caritas. Premier Silvio Berlusconi i jego minister spraw wewnętrznych – Giuseppe Pisanu znaleźli się pomiędzy młotem i kowadłem. Z jednej strony napiera na nich Kościół i organizacje humanitarne, z drugiej Liga Północna. Przedstawiciele partii Bossiego oskarżają Kościół o to, że broni emigrantów. Emigracja nielegalna – to problem, który spędza sen z powiek premiera Silvia Berlusconiego. O zatrzymaniu emigracji nielegalnej Berlusconi rozmawiał z Geddafim podczas wizyty w Libii. O konieczności wspólnej europejskiej polityki emigracyjnej premier Włoch rozmawiał też z nowym przewodniczącym Komisji Europejskiej – Baroso, który złożył wizytę w Rzymie. „UE nie może pozostawić Włochy same z tym problemem i przynajmniej w aktualnej chwili powinno dać nam wolną rękę” – włoski prawicowy rzad oczekuje zrozumienia.

--------------------
PRZYPŁYWAJĄ JAK FALA
--------------------
Przypływają jak wysoka fala, najwyżej z 48 godzinną przerwą. Mężczyźni młodzi i starzy, kobiety w ciąży, i dzieci. Brudni, schorowani, wycieńczeni, często umierający. W ciągu dwóch tygodni, do brzegów Lampeduzy przybiło 2500 nielegalnych emigrantów. Zdezelowane łodzie przewożące od 50 do 250 osób pojawiają się na horyzoncie 2-3 razy dziennie. Urocza i bardzo turystyczna włoska wysepka stała się południową bramą UE, którą szturmują zdesperowani tego świata uciekający z Afryki, Bliskiego i Dalekiego Wschodu, przed wojnami, nędzą i głodem.
„Strzelać do nich z dział!” – ponowił swoją propozycję Bossi - lider Ligi Północnej, senator i minister. Zagroził, że opuści rząd Berlusconiego doprowadzając do kryzysu jak w 1994 r., jeżeli problem nie zostanie natychmiast rozwiązany. „Umberto Bossi ma rację. Dlaczego nie zabiją wreszcie wszystkich nielegalnych, którzy codziennie przypływają na moją wyspę?” – nie kryjąc rasistowskiej nienawiści wyraziła swoją opinię Angela Maraventano – przewodnicząca partii Bossiego na Lampeduzie, gdzie padańskie ksenofoby zakotwiczyły się na dobre. – „Ja przynajmniej mówię to, co myślę i to, co myśli połowa tej wyspy.” Zacietrzewiona partyjniaczka Ligi stanęła na czele komitetu obywatelskiego, protestującego na molo portowym przeciwko nielegalnym i wojsku, które ich eskortowało. Musiała interweniować policja, bo doszło do zamieszek. Komitet zawiązali hotelarze, właściciele restauracji i sklepów pracujący w biznesie turystycznym. Ich zdaniem 50% turystów zrezygnowało z przyjazdu na Lampeduzę, ze względu na obóz przejściowy dla nielegalnych znajdujący się obok lotniska. Są zaniepokojeni sytuacją higieniczną, związaną z pobytem na wyspie tylu ludzi z różnych krajów oraz faktem, że port stał się cmentarzyskiem gnijących wraków zarekwirowanych łodzi, a na plaże morze wyrzuca często trupy emigrantów, którzy utonęli.
Mieszkańcy Lampeduzy żyjący z turystyki nie wymagają, aby rząd postawił na ich plażach znaki zakazu zbliżania się emigrantów, chcą jednak aby przeniósł obóz. Prezes związku hotelarzy zaproponował prowokacyjnie aby każdemu turyście, który zobaczy nielegalnego, były oddawane pieniądze za pobyt.
Na cmentarzu na Lampeduzie zostało pochowanych 10 zwłok oddanych przez morze w ubiegłym roku. To pierwszy w Europie grób nieznanego nielegalnego emigranta.

--------------------
Wellcome in Lampedusa
--------------------
W obozie przejściowym przeznaczonym dla 190 osób jest blisko 500. Emigranci przebywają tu zaledwie kilka dni – czas na pierwszą identyfikację i trochę higieny, po czym - aby zrobić miejsce nowo przybyłym - są przewożeni do innych obozów, nazywanych we Włoszech „Centrum Przyjęć” - Agrigento, Crotone (największy – 1200 osób), Bari Polese, Otra i inne. Według ostatniej ustawy emigracyjnej Fini-Bossi, mogą przebywać tam 30 dni, po czym są wydalani z kraju. Wydalenie jest uwarunkowane rozpoznaniem ojczyzny i tym, czy zechce ona przyjąć repatrianta. Identyfikacja trwa niestety co najmniej 60 dni i policja robi to dzięki etykietom na produktach, przedmiotach i ubraniach jakie zdesperowani ludzie mieli przy sobie. Emigranci albo nie odzywają się słowem, aby nikt nie rozpoznał skąd pochodzą, albo licząc na status uciekiniera podają fałszywe dane osobiste deklarując pochodzenie z kraju w jakim aktualnie toczy się wojna. Po identyfikacji większość z niech wraca tam, skąd przybyła. Włosi wydalili w ubiegłym roku 85 tys. nielegalnych emigrantów.
Do centrum na Lampeduzie ogrodzonego drutem kolczastym, dziennikarzy wpuszcza się niechętnie. Ostatnio udało się wejść wysłannikowi „La Repubblica”, który udawał nielegalnego. Kiedy zatrzasnęła się za nim brama stał się człowiekiem niższej kategorii. Komisja rejestrująca nie oszczędzała sobie żartów i wyzwisk, pozbawiono go paska i sznurowadeł, poddano kontroli osobistej. Pracownicy w obawie przed infekcją starali się mieć jak najmniej kontaktów z brudnymi i często chorymi ludzi.
Każdemu nielegalnemu zamkniętemu w obozie przysługują 3 posiłki i 10 papierosów dziennie oraz karta telefoniczna za 5 euro, aby mógł dzwonić do rodziny. Koszt dzienny utrzymania wynosi 74 euro i jest pokrywany przez państwo. Wcześniej emigrantów transportowano na Sycylię promem, teraz będzie się ich wozić czarterami, aby nie wpadali w oko turystom.

--------------------
Problem europejski
--------------------
Na szczycie w Salonikach, UE wreszcie zdecydowała, że walka z nielegalną emigracją jest wspólnym kłopotem wszystkich krajów i przeznaczyła 140 miliardów euro na ten cel. Planuje się stworzenie unijnego banku informacji, w którym będą klasyfikowani nielegalni na podstawie danych biometrycznych czyli odcisków palców i fotografii siatkówki oka – dzięki czemu będzie łatwiej ich identyfikować i wydalać (o nowych normach emigracyjnych wprowadzonych wcześniej w różnych krajach Wspólnoty pisaliśmy obszernie w RAPORCIE POLANDII 2002). Unia przewiduje sankcjie w stosunku do krajów pozaunijnych, które nie chcą współpracować przy zwalczaniu emigracji nielegalnej i handlu żywym towarem. Nie przeszła propozycja Anglii, aby obozy przejściowe dla emigrantów budować poza terenem Eurolandii, tak aby podludy w ogóle nie miały tutaj wstępu.
Droga Europo czy to jest twój jedyny wkład w demokratyzację zglobalizowanego świata?

AGNIESZKA ZAKRZEWICZ, z Rzymu
© POLANDIA 2004

--------------------

RAPORT POLANDII 2001-2002

2010-05-24T13:30:00.000-07:00

1. NIELEGALNI – dossier o emigracji we Włoszech
2. Rozmowa z Konsulem Rzeczypospolitej Polskiej - Henrykiem Litwinem
3. Rozmowa z adwokatem włoskim Palmą Seminarą

DDL Fini-Bossi - omówienie włoskiej ustawy o emigracji

A R C H I W U M \ A R C H I V I O

-------------------------
RAPORT POLANDII 2001
-------------------------
1. NIELEGALNI – dossier o emigracji we Włoszech

Polonia we Włoszech nie jest dziś tak liczna, jak na przełomie lat 90-tych, kiedy z naszego kraju emigrowało się „za chlebem” masowo i najchętniej do kraju papieża. Większość Polaków zarobiła trochę pieniędzy i zdobyła doświadczenia zawodowe, a potem - jak to się mówi w slangu emigracyjnym -„zjechała do ojczyzny”. Emigranci, którzy zdecydowali się pozostać, w większości mają stałą pracę, wynajęte mieszkanie, środek lokomocji. Niestety, nadal nie stanowią zorganizowanej mniejszości narodowej. Polonia włoska wciąż jeszcze jest podzielona, przez co - nie bardzo skłonna do solidaryzowania w gronie narodowym. Spora część Polaków zintegrowała się z tutejszym społeczeństwem. Innym nie poszło tak dobrze. Pomimo, że żyją we Włoszech od wielu lat, pracują nadal „na czarno” i za stosunkowo małe pieniądze. Typową kategorią zawodową jest obsługa hotelowo-restauracyjna. Mężczyźni wykonują prace fizyczne różnego typu: sezonowa w rolnictwie, budownictwo oraz usługi rzemieślnicze. Kobiety są zatrudniane jako pomoc domowa, opiekują się starszymi ludźmi lub sprzątają na godziny.
Obywatele polscy przebywający w tym kraju dzielą się na trzy grupy: osoby z regularnym permesso di soggiorno, osoby posiadające podwójne obywatelstwo oraz emigranci nielegalni. Według statystyk włoskich na terenie Włoch przebywa legalnie ok. 40 tys. Polaków. Szacuje się, że co najmniej drugie tyle stanowią emigranci nielegalni. Wiele osób przybyło do Włoch na podstawie turystycznego permesso di soggiorno i później pozostało. Niektórzy przyjeżdżają tu sezonowo. Polaków z podwójnym obywatelstwem jest ok. 10 tys. Najtrudniej oszacować i zakwalifikować tzw. „wahadłowców” - czyli tych, którzy przebywają tu przez trzy miesiące korzystając z pozwolenia na pobyt jako turyści. Przebywają legalnie i pracują nielegalnie. W sumie przekraczają prawo, ale najczęściej robią to pod osłoną swoich pracodawców. Tendencyjnie ludzie ci są zaliczani do rzeszy nielegalnych, gdyż nie mogą szukać pracy poprzez kanały oficjalne i zwykle wykonują prace dorywcze - choć ich sytuacja prawna jest z gruntu inna. Jest wielu Polaków przebywających tu z całymi rodzinami - często tylko jedna osoba ma pozwolenie na pobyt i pracę, dzięki czemu może wynająć mieszkanie lub posłać dziecko do szkoły. Współmałżonek nawet nie próbuje ubiegać się o dokumenty pobytowe, ponieważ zakłada, że i tak będzie miał problemy ze znalezieniem zatrudnienia legalnego. Teoretycznie prawo włoskie nie przewiduje zmiany turystycznego pozwolenia na pobyt w zezwolenie na pobyt stały i na pracę. Ustawa o cudzoziemcach wyraźnie precyzuje, że trzeba wyjechać z kraju i dopiero później złożyć papiery do Konsulatu w Warszawie. Przepis ten jest jednak często łamany.
Większość emigrantów polskich żyjących dzisiaj we Włoszech, to ludzie samotni - wyjeżdżają pracować pozostawiając rodzinę w Polsce. Zarówno mężczyźni jak i kobiety.

emigracja wahadłowa
W wielu krajach Europy, praca „na czarno” jest przestępstwem karanym grzywną i wydaleniem z kraju. We Włoszech, gdzie prawdziwym problemem jest pół gospodarki, która kręci się na czarno - przymyka się na to oko. Obok stałych emigrantów powstał drugi obieg polski - tzw. „emigracja handlowa”. W każdy weekend do Włoch przyjeżdżają setki Polaków przemycając przez granice europejskie towar najróżniejszego typu: kryształy, optyka, ikony, narzędzia „od Ruskich”, polską żywność oraz prasę. Handlują tym na bazarze rzymskim Porta Portese, pod Kościołem Polskim lub w miejscach, gdzie zatrzymują się polskie autobusy liniowe. Część towaru jest przeznaczona dla Włochów, część dla emigracji polskiej, która zaopatruje się w tańsze papierosy oraz gazety krajowe. Wycieczki handlowe do Italii to wciąż źródło dochodu dla wielu Polaków, choć nie są już tak częste, jak na początku lat 90-tych. Po wprowadzeniu w życie traktatu z Szengen, zaostrzone kontrole na granicy austriackiej uniemożliwiły prowadzenie tego procederu na skalę masową. Celnicy austriaccy kontrolują przesadnie wszystkie autokary polskie wjeżdżające na teren Unii. Ostatnio tak samo zachowują się również Czesi. Obowiązują przepisy celne dotyczące przewozu alkoholu, papierosów i żywności, o których Polacy nie wiedzą lub je wciąż ignorują. Starsze kobiety wyjeżdżające do pracy sezonowej na terenie Italii, a nawet pielgrzymki kościelne jadące do papieża, zabierają zwykle ze sobą konserwy, wędliny i inny rodzaj produktów spożywczych, wystarczający na cały okres pobytu. Austriacy rekwirują nadwyżki i karzą je słonymi mandatami. Dla wielu Polaków „przemyt na drobną skalę” to praca. Nielegalni przemytnicy śledzi i kaszanki zorganizowali się tak dobrze, że funkcjonują niemal jak firmy międzynarodowe - tyle tylko, że „na czarno” lub „pół czarno“. Niestety pokazowe przeszukiwanie autokarów na granicy Unii, w Drasenhoffen, nie jest dobrą reklamą dla naszego kraju.

przestępczość
Polacy bardzo często kupują rzeczy kradzione: samochody, telefony komórkowe, elektronikę. We Włoszech (jak zresztą wszędzie) jest to proceder karany grzywną, konfiskatą mienia i trzymiesięcznym aresztem, do którego zwykle nie dochodzi, ale trzeba opłacić adwokata i kaucję. Na początku lat 90-tych, również w Rzymie grasowały polskie szajki samochodowe, zajmujące się sprowadzaniem kradzionych aut do kraju - dziś się już o tym nie słyszy. Polacy nie handlują narkotykami i nie organizują racketu prostytucji lub przemytu broni, tak jak mniejszości bałkańskie czy afrykańskie. Zdarza się, że pracują jako kurierzy. Policja włoska ujęła trzech mężczyzn narodowości polskiej, którzy przemycali w podwójnym baku 50 kilogramów heroiny. Ze względu na ilość była to głośna sprawa, ale był to raczej wyjątek niż reguła. Przenajmniej we Włoszech nie łączy się Polaków z narkotykami, choć Polska jest wskazywana często jako kraj, w którym produkuje się na szeroką skalę narkotyki syntetyczne i jako punkt przerzutowy z Bliskiego Wschodu. Można powiedzieć, że Polonia włoska ma to szczęście, że mafia polska jest za biedna na to, żeby pracować tak daleko od domu, choć i tu w poprzednich latach wydarzały się rzeczy nieprzyjemne – np. napady rabunkowe polskich bandziorów na emigrantów bez dokumentów, bojących się zgłosić na policję. Po Szengen, Włosi skutecznie usunęli cały element polski, który nie wytrzymując konkurencji z innymi mafiami, wrócił do domu. W słonecznej Italii pozostali tylko polscy pijaczkowie, żyjący na tanim winie od lat. Wrośli oni w pejzaż Rzymu jak bezdomni innych narodowości, którzy zawsze koczują tu tłumnie. Zdarzają im się kradzieże alkoholu w sklepach, burdy uliczne - głównie drobne wykroczenia, a nie przestępstwa. Często są ścigani za niepłacenie alimentów.

handel pracą
Popularnym procederem jest handel pracą. Jest to wykroczenie karane przez prawo włoskie, o czym Polacy nie wiedzą lub udają, że nie wiedzą. Handluje się tzw. „stałkami” lub „godzinami”. Żeby móc pracować trzeba zapłacić od 400 do 700 tys. lirów, albo dziewczynie odstępującej miejsce, albo komuś, kto symuluje agencję. Handel pracą zaczyna nawet przybierać formy prawdziwych oszustw organizowanych „na skalę międzynarodową”. Polacy dają ogłoszenie w gazetach krajowych z numerem komórki. Chętne kobiety kontaktują się z panią, która pobiera opłatę w wysokości do 1000 złotych i daje adres do człowieka we Włoszech. Mają zapłacić za podróż, zabrać trochę pieniędzy na drogę, 700 tys. lirów stanowiących resztę nielegalnej należności i pojawić się na dworcu w Rzymie. Ich przygoda w poszukiwaniu „chleba” kończy się najczęściej na Południu, na Sycylii lub pod Neapolem, gdzie po tygodniu morderczej pracy trafiają na bruk bez wypłaty. Ofiarami polonijnych handlarzy pracą padają ostatnio również nasi sąsiedzi zza granicy wschodniej, którzy przybywają do Włoch dopiero teraz. Ich praca kosztuje mniej i są obecnie konkurencją dla Polaków.

cena nielegalności
Wszystko to nie jest to najlepszą wizytówką Polonii włoskiej, która jawi się jako środowisko drobnych kombinatorów. Z drugiej jednak strony emigranci polscy próbują przeżyć i przystosować się do warunków życia i zasad, które w słonecznej Italii nie zawsze są kryształowe. We Włoszech nadal pracuje się bez płacenia podatków, bez ubezpieczenia oraz bez perspektywy wypracowanej emerytury. Pracodawcy zwalniają bez uprzedzenia i odprawy. Kobiety sprzątające na godziny nie otrzymują trzynastki i nie mają płatnych wakacji. Emigranci wynajmują mieszkania bez legalnego kontraktu, płacąc zawyżone czynsze i kaucje, nie wiedząc ile czasu będą mieszkać. Oczywiście spotyka to nie tylko Polaków. Takie same problemy ma również wielu Włochów. Legalność jest droga.

-------------------------
2. Rozmowa z Konsulem Rzeczypospolitej Polskiej - Henrykiem Litwinem
-------------------------
- Kościół Św. Stanisława, znajdujący się w środku Rzymu przy Via delle Botteghe Oscure, zwany popularnie „kościołem polskim”, od zawsze jest najważniejszym punktem spotkań naszej emigracji. Przed Kościołem, na ulicy sprzedaje się polską prasę, filmy, artykuły spożywcze, piwo, papierosy i wszystko to, czego Polacy potrzebują. Istnieje nawet kantor wymieniający złotówki oraz busy przewożące osoby i paczki do Polski.
Kiedy po upadku Muru Berlińskiego przybyła pierwsza fala emigracji zarobkowej, gromadziły się tu tłumy ludzi szukających kontaktów i pracy, a Włosi przechrzcili ulicę na „Via delle bottiglie oscure” (ulica ciemnych butelek) z racji ilości szkła po piwie, jakie Polacy pozostawiali po sobie. Częste były interwencje w Ambasadzie oraz bardzo złe artykuły w prasie. Główne zarzuty to: zakłócanie ruchu, handel uliczny i zaśmiecanie. Czy Rzymianie skarżą się nadal, że Polacy paraliżują jedną z głównych ulic stolicy?

- Już od kilku lat, na szczęście - nie. Kiedyś próbowano interweniować u księdza arcybiskupa, ale to nie należy przecież do jego kompetencji. Podobno, czasami przechodzi policja miejska i grozi mandatem za handel uliczny, ale to sprawa porządku Włochów. W Rzymie akurat, handel uliczny w różnej formie kwitnie wszędzie. Miałem okazję bywać pod kościołem polskim w zeszłym roku, gdyż mój syn przygotowywał się do pierwszej komunii i obejrzałem sobie to wszystko dokładnie. Na pewno nie są to już takie tłumy, jak kiedyś i coraz mniej osób pije piwo. O pewnej godzinie, po mszy św. Polacy z reguły się rozchodzą - oczywiście śmieci pozostają, ale Rzym jest miastem, gdzie śmieci się bardzo i często sprząta.

- W Rzymie jest wiele różnych wspólnot emigracyjnych - niektóre z nich są bardzo dobrze zorganizowane: mają własne instytuty kultury, domy, biblioteki, bary, kina i utrzymują stały kontakt z krajem rodzinnym, inne są pozostawione same sobie. Czy fakt, że emigracja polska nadal załatwia swoje sprawy na ulicy, pod kościołem polskim nie świadczy o tym, że jest pozostawiona sama sobie? Czy tym osobom można by pomóc zorganizować się lepiej?

- Była to kwestia dyskutowana już wielokrotnie, również na Zjeździe Polaków. Wiele osób tzw. „prominentnych” ze środowiska polsko-włoskiego wypowiadało się na ten temat i były rozważane różne pomysły, włącznie z tym, aby zorganizować jakieś miejsce targowe dla Polaków. Moim zdaniem są to jednak pomysły oderwane od rzeczywistości, gdyż nie ma takiego sposobu, żebyśmy zorganizowali targ dla Polaków i byli pewni, że wszyscy pójdą tam, zamiast dalej stać pod Św. Stanisławem. To są pewne naturalne zachowania, z którymi nie da się nic zrobić tak długo, jak będą tu Polacy nie wrośnięci w społeczeństwo włoskie i szukający kontaktu z rodakami, aby zdobyć informacje, pracę, mieszkanie. No chyba, że znajdzie się ktoś, kto będzie chciał spożytkować ten fenomen do zarobienia pieniędzy i będzie zdolny skupić emigrację świadcząc dla niej usługi. Przyznam szczerze,że nie wierzę już w działania metodami społecznymi. Mam nadzieję, że wcześniej czy później ktoś wpadnie na to, że to też są klienci - jeżeli nie, sytuacja pozostanie taka, jaka jest.

- Niektórzy już o tym pomyśleli i robią to w miarę swoich możliwości. Problem polega jednak na tym, że mają trudności z przedarciem się przez gąszcz włoskich przepisów i znalezieniem formy działania legalnego.

- Istnieje Związek Polaków we Włoszech - stowarzyszenie zrzeszające wszystkie organizacje Polonii włoskiej i liczące blisko 2000 członków. Ma on swój statut, witrynę w internecie i biuletyn informacyjny „Polonia Włoska”. Nowe organizacje, które powstaną na obczyźnie mogą się stowarzyszyć, jeżeli spełnią warunki określone w statucie. To może być pierwszy krok. Związek skupia głównie osoby wrośnięte już w ten kraj i może dlatego nie wszędzie działa aż tak prężnie, chociaż we Florencji jest znakomita grupa pań, które organizują wiele manifestacji polskich: koncerty szopenowskie, wystawy o Mickiewiczu i Reymoncie. Nie mają problemów ze sponsoringiem i zapraszają wiele wpływowych osobistości. Związek przetarł już szlaki i w wielu sprawach może pomóc, poza tym - osoby chcące się stowarzyszyć i szukające formy działania (bo rzeczywiście trzeba przeskoczyć pewien próg), mają swojego rodzaju okres ochronny pod istniejącym już szyldem. Poza tym istnieje możliwość włączenia się w struktury włoskie np, tutejsze Związki Zawodowe organizują koła międzynarodowe dla obcokrajowców będące formalną możliwością działania dla Polaków. Mamy sygnały, że są osoby wykorzystujące już tę drogę i współdziałające z ludźmi różnych narodowości.
Poza tym w Rzymie mieści się również biuro Radcy Handlowego, które udziela informacji dotyczących działalności gospodarczej.

- Obywatele polscy przebywający na terenie Włoch skarżą się często, że nasz Konsulat jest otwarty zbyt krótko (w zasadzie tylko 3 godziny dziennie), że trudno się do niego dodzwonić oraz na personel - nie zawsze uprzejmy i kompetentny...

- Przy aktualnej ilości pracowników - nic na to nie możemy poradzić. Mam po prostu za mało osób, co jest uzależnione niestety od budżetu MSZ-tu polskiego. Wniosek o zasilenie kadry leży na biurku w Ministerstwie, od początku mojej kadencji. Brakuje przynajmniej czterech pracowników. Przy obecnym stanie, wydłużenie godzin pracy spowodowałoby, że nie mielibyśmy co oddawać naszym petentom, nie zdążylibyśmy z przygotowaniem papierów.. Prawda jest taka, że w ogóle należałoby zmienić budynek Konsulatu, na taki, który można lepiej wyposażyć technicznie. Należałoby otworzyć dwa nowe okienka i okablować wszystko od nowa, bo aktualny stan łączy i murów powoduje trudności z dodzwonieniem się. Decyzja o zmianie budynku jest już od dwóch lat - trudno jednak w Rzymie znaleźć właściwy.
Niestety, aktualnie - praca osób i sytuacja petentów jest bardzo stresująca oraz nerwowa. Czasami zjawiają się ludzie, którzy nie potrafią powiedzieć o co im chodzi lub wypełnić poprawnie kwestionariusza, wtedy czekający z tyłu już od kilku godzin zaczynają pokrzykiwać, są nieprzyjemni. Może rzeczywiście wtedy panie pracujące przy okienkach tracą cierpliwość. Istnieje na pewno problem niemożności odpowiedzenia na pewne kwestie prawne, gdyż przepisy obowiązujące powstały w okresie, kiedy nie przewidywało się pobytu obywateli polskich za granicą i mamy w związku z tym kłopoty z tzw. umiejscawianiem aktów urodzenia. W tej kwestii nie zawsze możemy odpowiadać jasno i od razu.

- Wiele osób skarży się na zbyt wysokie opłaty w stosunku do jakości usług konsularnych...

- Na to, ja osobiście nie mam wpływu. Balansuję na granicy odpowiedzialności za zaniżanie opłat, gdyż staram się jak najpóźniej robić to, do czego zmusza mnie rozporządzenie ministra, które zobowiązuje do reagowania na zmianę kursu waluty. Siatka opłat konsularnych jest ustalana w dolarach - kiedy dolar drożeje, idą w górę również opłaty. Niestety, we Włoszech dolar drożeje już od kilku lat i w konsekwencji co roku muszę wprowadzać podwyżki.

- Dużym problemem jest dostęp do informacji. Do tej pory nie było witryny internetowej Konsulatu i Biura Radcy Handlowego, gdzie osoby korzystające z internetu (a wbrew pozorom jest ich coraz więcej) mogłyby zajrzeć i uzyskać konkretne informacje dotyczące np.: obowiązku wizowego, utraty, odnowienia i zmiany paszportu, rejestracji narodzin dziecka, zawarcia związku małżeńskiego, wymogów przy otwieraniu działalności handlowej, itp. Konsulat w Austrii ma taką witrynę, funkcjonującą już od dłuższego czasu i jest opracowana doskonale.
Polacy przebywający we Włoszech w ogóle nie orientują się w swoich prawach. Nie byłoby wskazanym zorganizowanie w Instytucie Polskim jakiejś konferencji z udziałem prawników polskich i włoskich oraz syndykatów, na której zostałyby wyjaśnione kwestie dotyczące 13-tej pensji, płatnych wakacji, odprawy, zwolnień, wynajmu mieszkań, legalnego zatrudnienia, permesso di soggiorno, itd.

- Witryna internetowa działa od niedawna, wszyscy mogą tam zajrzeć i znaleźć niektóre z tych informacji. Konferencja, a może raczej prelekcja - to dobry pomysł. Już wielokrotnie otrzymywałem sygnały, że istnieje taka potrzeba. Należy znaleźć jakiś lokal, zdolny pomieścić wszystkich zainteresowanych, bo sale Instytutu będą za małe i poinformować o tym jak najszersze grono emigrantów polskich, aby mogli przyjść i zadawać również pytania.
Niestety ja nie mogę zorganizować tej prelekcji inaczej, jak tylko przy współpracy środowiska Polonii włoskiej zrzeszonej w Związku. Próbowałem swego czasu przekonać niektóre osoby, abyśmy pomyśleli właśnie o takim spotkaniu dla dużej grupy Polaków, na którym zostałyby poruszone te problemy. Jak do tej pory nie było żadnego odzewu.
- Czy to znaczy, jeśli dobrze zrozumiałam, że nie ma dostatecznego zainteresowania kwestiami witalnymi dla blisko 80 tys. obywateli polskich, przebywających na terenie Włoch?
- Nie przesadzajmy. Wszyscy zawsze są zdania, że to znakomity pomysł. Żeby jednak to miało sens, należy zaprosić przynajmniej 300-400 osób, a to wymaga i sali, i organizacji. Poprzednim razem sprawa rozbiła się właśnie o niemożliwość wynajęcia właściwego pomieszczenia i potem umarła śmiercią naturalną. Mam jednak nadzieję, że do niej wrócimy.

-----------------------------------
3. Rozmowa z adwokatem włoskim Palmą Seminarą
-----------------------------------
- Zdecydowała się Pani otworzyć Kancelarię Adwokacką obsługującą głównie Polaków?

- Moja kancelaria obsługuje klentów wielu narodowość, tak się jednak składa, że w większości są to Polacy. Zaczęło się od procesu młodego chłopaka, który został oskarżony o zamordowanie z premedytacją kilkutygodniowego dziecka. Prasa włoska oskarżyła go również o pedofilię. Był to nieszczęśliwy wypadek: córka wypadła mu z rąk, gdyż znajdował się w stanie zamroczenia alkoholowego. Nie miał pieniędzy na adwokata, a sprawa została nagłośniona przez media, więc zdecydowałam się bronić go. Później spotkałam panią Beatę Szczodrowską-Rosati, polskiego doradcę prawnego Sądu Cywilnego i Karnego w Rzymie, i zaczęłyśmy współpracować. Dzięki niej, wszyscy Polacy zgłaszający się do nas nie mają problemów z porozumieniem się i ze zrozumieniem.
Obcokrajowcy, a często również i sami Włosi nie wiedzą, że w złej sytuacji materialnej mają prawo wybrać również innego adwokata - niekoniecznie tego przydzielonego z urzędu. Jest on tak samo opłacany przez Państwo. W przypadku obcokrajowców - ich Konsulat musi wystawić zaświadczenie, że dana osoba jest bez środków utrzymania. Polacy nie wiedzą, że bez względu na to, czy mają papiery czy nie, mogą darmowo skonsultować się z adwokatem. Dopiero kiedy klient decyduje się na powierzenie sprawy adwokatowi, rozpoczyna się rozmowa o kosztach, ale jak powiedziałam - w przypadku ciężkiej sytuacji materialnej osoby, może je pokryć Państwo.

- Jakie problemy z prawem mają Polacy?

- Głównie są to raczej drobne wykroczenia, a nie poważne przestępstwa: bójki, kradzieże, agresja na policjanta, małe „cwaniactwa”. Polacy zintegrowali się dobrze ze społeczeństwem włoskim i w porównaniu z innymi emigrantami pochodzących z krajów postkomunistycznych, nie mają poważnych problemów z prawem, oczywiście poza wyjątkami. Wykonują najczęściej prace domowe, rzemieślnicze i fizyczne. Prawie zawsze są to osoby z wykształceniem średnim i technicznym, czyli wyższym niż Włosi pracujący w tych samych zawodach. Niestety, najczęściej pracują „na czarno”.

- Co jest powodem tego, że pracują nielegalnie?

- Oczywiście trudno ukrywać, że Włochy są krajem, w którym istnieje fenomen pracy nielegalnej. Pracodawcy włoscy niejednokrotnie wolą to, byleby tylko nie płacić podatków. Jest to wina i mentalności włoskiej, i faktu, że również Włochy są dotknięte bezrobociem. Z drugiej strony, Polacy przyjmują te warunki, bo wciąż opłaca im się pracować tutaj. Należy przypomnieć, że aby być zatrudnionym we Włoszech, to właśnie z Włoch, poprzez ministerstwo pracy musi zostać wystosowana tzw. chiamata diretta czyli personalne wezwanie pracownika. Dopiero wtedy, w Konsulacie Włoskim w Warszawie dostaje się wizę, pozwolenie na pobyt w określonym czasie oraz pozwolenie na pracę. Wszystkie inne formy są nielegalne. Odpłatne pośrednictwo w załatwieniu pracy we Włoszech jest wykroczeniem, za które może grozić kara pieniężna a nawet areszt. Ogłoszenia i agencje oferujące ją w Polsce zwykle robią to właśnie „na czarno”.

- Znając moich rodaków oraz Włochów, wiem, że to złożony problem. Polacy chcieliby pracować legalnie i mieć możliwość legalnego pobytu, zwłaszcza, że często wdrożyli się w życie lepiej niż inni emigranci: mają „nielegalną” pracę i „nielegalne” mieszkanie, i są nadal „nielegalnymi emigrantami” - tzw. clandestino, których można wydalić. Jedna z dziewczyn polskich przebywających tutaj i pracujących nielegalnie opowiedziała mi, że pięć lat temu została obrabowana przez bandę polską, w wynajmowanym mieszkaniu. Policja nie uwierzyła jej i chciała wydalić za prostytucję. Nielegalni emigranci nie zgłaszają przestępstw, których są ofiarami, gdyż boją się wydalenia.

- Polacy, nawet ci przebywający nielegalnie na terenie Włoch nie powinni obawiać się prawa. Tak jak Włosi, mają prawo do adwokata (również bezpłatnie, jak powiedziałyśmy wyżej) i lepiej narazić się na wyjaśnienia drogą legalną niż ryzykować większe problemy. Wszyscy pracujący Polacy, bez względu na to, czy mają pozwolenie na pobyt i papiery, czy też są clandestino - mają prawo do świadczeń: trzynastki, urlopu płatnego, odprawy. Stawka miesięczna nie może być niższa niż 900 tys. lirów. Wymówienie powinno nadejść z dwutygodniowym wyprzedzeniem, a likwidacja wynosi przynajmniej pół pensji. Niezależnie od tego, czy Polacy mają, czy też nie mają dokumentów - mogą dochodzić swoich praw drogą sądową. Dziś moja kancelaria prowadzi bardzo wiele spraw dotyczących właśnie odszkodowań za niedopełnienie obowiązków przez włoskich pracodawców. Polacy wygrywają prawie wszystkie te sprawy.

- Drugim problemem jest oczywiście wynajem mieszkań bez legalnego kontraktu. To problem i emigrantów, i Włochów. Polacy są bardzo często zmuszani przez właścicieli mieszkań do opuszczenia ich w trybie natychmiastowym, pod groźbą zgłoszenia na policję, że nie mają legalnego pobytu.

- We Włoszech już przekazanie kluczy oznacza nabycie praw lokatorskich. A żeby wykazać, że się płaci czynsz wystarczy mieć odcinek wpłaty przekazu pocztowego. Prawo włoskie jest wręcz przychylniejsze dla wynajmujących, niż dla właścicieli. Jeżeli ktoś płaci czynsz regularnie i ma na to pokwitowanie, nie może być wyrzucony z dnia na dzień. Jeżeli właściciel chce, aby lokator wyprowadził się przed upływem 4 lat (bo tyle trwają kontrakty regularne), musi dać mu wychodne i kaucję. Mają do tego prawo zarówno emigranci legalni, jak i nielegalni. Poszkodowany może dochodzić swoich praw drogą sądową. Trwa to dość długo, ale kończy zwykle wyrokiem na korzyść poszkodowanego. Oczywiście problem Polaków polega na tym, że nie mają środków utrzymania, żeby dotrwać do końca procesu i zwykle wracają do kraju.

© POLANDIA 2001

Agnieszka Zakrzewicz
współpraca
Marta Markowska
Alfred Ziemski

-------------------------
RAPORT POLANDII 2002
-------------------------

W sierpniu 2002 r., weszła w życie ustawa DDL Fini-Bossi (Disegno di Legge Governativo recante la modifica delle norme in materia di immigrazione e di asilo) modyfikująca ustawę o emigracji i azylu Turco-Napolitano z 1998 r. Nazwy pochodzą od nazwisk ministrów, którzy normy opracowali. Wszystkich obywateli „poza unijnych”, a więc również Polaków obowiązują nowe normy emigracyjne.
W języku włoskim termin określający obywatela z poza UE - extracomunitario ma podwójne i pejoratywne znaczenie. Zbyt często jest utożsamiany z emigrantem nielegalnym, niezależnie od tego, że extracomunitario to również Szwajcar, Amerykanin, Kanadyjczyk, Japończyk, a także obywatele 10 krajów, które już wkrótce staną się członkami Unii i od dawna przystosowują własne przepisy prawne do standardów europejskich.
Zaostrzenie przepisów prawnych przez prawicowy rząd premiera Berlusconiego ma na celu represje emigracji nielegalnej, która jest fenomenem negatywnym i jednym z czynników przestępczogennych.

Są to cele zrozumiałe, które i my będziemy podzielać, gdy już wejdziemy do klubu UE. Jednak nowa włoska ustawa emigracyjna niejednokrotnie godzi w fundamentalne prawa człowieka (wolność osobista, prawo do obrony, prawo do azylu, prawo do rodziny i do pracy). Od 10 sierpnia 2002 roku, obcokrajowcom z poza UE jest trudniej wjechać i przebywać na terenie Włoch, a obcokrajowcy przebywający, i pracujący tu legalnie od lat rozpoczęli żywot gastarbeiterów siedzących ciągle na walizkach. Dotyczy to również obywateli polskich.

------------------------------------
DDL Fini-Bossi - najważniejsze zmiany:
------------------------------------
- natychmiastowa ekspulsja emigranta nielegalnego, o której decyduje rozporządzenie administracyjne, bez możliwości odwołania. Odstawienie pod eskortą na granicę państwa lub bezpośrednia repatriacja;
- zatrzymanie prowizoryczne (48+48 godzin) w obozach przejściowych przed podjęciem decyzji o ekspulsji;
- zmiana pozwolenia na pobyt (permesso di soggiorno) w kontrakt na pobyt (contratto di soggiorno), który trwa 2 lata (i jest odnawialny na 2 kolejne, a nie na 4 jak przewidywała Turco-Napolitano). Jest ściśle związany z umową o pracę, co powoduje, że obcokrajowcy nie będą nigdy traktowani na równi z pracownikami lokalnymi, gdyż trudno im będzie zmienić czasową umowę o pracę na stałe zatrudnienie;
- Karta Pobytowa będzie wydawana nie po 5 latach, lecz po 6 (nie daje jeszcze prawa do obywatelstwa);
- obcokrajowiec, który straci pracę ma tylko 6 miesięcy na znalezienie nowej legalnej (a nie rok jak do tej pory);
- ograniczenie dostępu do mieszkań komunalnych (tylko 5% takich mieszkań może być przeznaczonych dla obcokrajowców);
- ograniczenie połączeń rodzinnych i zaostrzenie procedur biurokratycznych w tej dziedzinie;
- eliminacja „sponsora”, który gwarantował za emigranta, gdy on miał możliwość rocznego pobytu w celu poszukiwania pracy. Zostaje tylko system wezwań imiennych przez pracodawcę (preventiva chiamata nominativa del datore di lavoro);
- nakłada na pracodawcę dodatkowe obowiązki: zadbanie o mieszkanie pracownika-obcokrajowca, obowiązek opłacenia jego podróży do kraju rodzinnego po zakończeniu pracy, co zostaje uzgodnione w kontrakcie pobytowym na pracę;
- ograniczenie prawa do azylu i zaostrzeie procedur biurokratycznych w tej dziedzinie;
- wprowadza ekspulsje jako formę alternatywną kary więzienia;

DDL FINI-BOSSI
(omówienie poprawek w skrócie):

p.d.s - premesso di soggiorno
(liczby odnoszą się do punktów, w których DDL Fini-Bossi wprowadza poprawki do Ustawy o Emigracji Turco-Napolitano)

----------------------------
ROZDZIAŁ I - EMIGRACJA
----------------------------
Art.1
1. - Wprowadza dodatkowe udogodnienia fiskalne dla ONLUS i organizacji pozarządowych, które pracują na rzecz emigracji, w krajach z jakich napływają największe fale migracyjne.
2. - Proponuje sankcje w umowach bilateralnych przeciwko krajom, które nie współpracują przy kontrastowaniu emigracji nielegalnej; przestępczości zorganizowanej wykorzystującej emigrację nielegalną i prostytucję; przemytu narkotyków i broni. Przewiduje ograniczenie „pułapów emigracyjnych” dla tych krajów.

Art.2
2.bis - Powołuje się Komitet koordynacji i monitoringu, któremu przewodzi premier lub wicepremier. Powołuje się grupę techniczną współpracująca z ministerstwami spraw wewnętrznych, zagranicznych, polityk unijnych, sprawiedliwości oraz pozostałymi, tworzącymi Konferencję.

Art.3 Pułapy emigracyjne (Quote di ingresso)
2. - Przewiduje się publikację „pułapów emigracyjnych” na kolejny rok do dnia 30 listopada, które określają ilość obcokrajowców mogących podjąć na terenie Włoch pracę na umowę zlecenie, sezonową, autonomiczną, jak również dokonać połączenia rodzinnego. W przypadku, gdy paułapy nie zostaną opublikowane, może ustalić je premier własnym dekretem.

Art.4 Wjazd na teren Państwa
2. - Wizy wjazdowe (powyżej 3 miesięcy) wydają Konsulaty włoskie. Obcokrajowiec ubiegający się o wizę może, (ale nie musi) otrzymać informacje we własnym języku dotyczące obowiązujących norm emigracyjnych. W przypadku gdy dokumentacja wizowa nie jest kompletna, nie ma obowiązku przyjęcia jej. Można odmówić wizy bez uzasadnienia, ze względów bezpieczeństwa. Dostarczenie fałszywej dokumentacji wizowej oprócz przewidzianych sankcji prawnych, jest równe z odmówieniem wizy. Obcokrajowcy mający permesso di sogiorno, pokazują je na granicy by móc wjechać na teren Państwa.
2.- Nie mają prawa wjazdu na teren Włoch osoby uważane za zagrożenie dla porządku publicznego i bezpieczeństwa - również innych państw, które podpisały układ Schengen oraz osoby organizujące emigrację nielegalną, prostytucję i inną działalność nielegalną.

Art.5 Pozwolenie na pobyt (permesso di soggiorno)
2.bis- Każdy obywatel spoza UE ma obowiązek oddania odcisków palców. (Norma obowiązuje również obcokrajowców przedłużających p.d.s. - 4bis)
3.bis
- Permesso di soggiorno może zostać wydane dopiero wtedy, gdy zostanie podpisany „kontrakt pobytowy w celu pracy” (contratto di soggiorno per lavoro), certyfikowany przez konsulat włoski (nulla-osta). W przypadku umowy okresowej - p.d.s zostaje wydane na 1 rok, w przypadku umowy o pracę na czas nieokreślony - na 2 lata. Może zostać odnawiany co 2 lata, ale jest ściśle związany z umową o pracę.
- W przypadku p.d.s na pracę autonomiczną (2 lata) konsulat również wydaje nulla-osta.
- W przypadku pracy sezonowej (9 miesięcy) - p.d.s może zostać wydane nawet na 3 lata, jeżeli pracownik sezonowy pracował już wcześniej 2 lata we Włoszech. To p.d.s może być odebrane, jeżeli pracownik dokona nadużyć.
- W przypadku połączeń rodzinnych p.d.s jest wydawane na 2 lata i jest wymagane nulla-osta.
- Wszystkie dane osobiste są komunikowane do Urzędu Podatkowego we Włoszech w ciągu 30 dni.
4. - Permesso di soggiorno odnawia się w kwesturze prowincji, w której obcokrajowiec jest zameldowany
90 dni przed upływem w przypadku p.d.s 2 letniego, z umową o pracę na czas nieokreślony: 60 dni przed upływem w przypadku p.d.s na 1 rok, z umową o pracę na czas określony;
30 dni przed upływem w innych przypadkach.
Przy odnawianiu p.d.s będą weryfikowane kondycje pracownika obcokrajowca, czy nadal odpowiada on normom przewidzianym przez ustawę.
- W przypadku utraty pracy - obcokrajowiec ma tylko 6 miesięcy na znalezienie sobie nowego zatrudnienia legalnego.
- Odnowienie p.d.s jest uzależnione od zameldowania i wpisu do Urzędu Danych Osobistych - Anagraffe (który dla obcokrajowców nie jest obowiązkowy i z którego korzystają rzadko)
- P.d.s może zostać odnowione jedynie na okres, na jaki zostało wydane pierwotnie. W chwili gdy obcokrajowiec podejmuje procedurę odnowienia dokumentów - na okres ten dostaje jedynie pokwitowanie, że posiada dokumenty, co utrudni znacznie poszukiwanie ewentualnej nowej pracy legalnej, w przypadku nagłego zwolnienia.
4-bis - Obcokrajowiec odnawiający p.d.s jest zobowiązany oddać odciski palców.
8. - Wszystkie dokumenty pobytowe, jak również Karta Pobytowa będą kompatybilne z nową technologią i będą zabezpieczone przed falsyfikacją
8.bis. - Fałszowanie jakichkolwiek dokumentów (permesso di soggiorno, carta di soggiorno, contratto di soggiorno, carta di soggiorno) jest karane więzieniem od 1 roku do 6 lat. Falsyfikacja (również wizy) od 3 do 10 lat i więcej - jeżeli jest wmieszany urzędnik.

Art.6 Kontrakt pobytowy w celu pracy (contratto di soggiorno per lavoro subordinato)
1. - Kontrakt pobytowy w celu pracy zawarty między pracodawcą a pracownikiem obcokrajowcem zobowiązuje pracodawcę do zorganizowania pracownikowi mieszkania i do opłacenia jego podróży powrotnej do kraju, kiedy zakończy pracę na terenie Włoch.
3. - Kontrakt pobytowy w celu pracy jest podpisywany w okienku zbiorowym dla emigracji (sportello unico per l’immigrazione), w prowincji w której ma siedzibę legalną firma lub w której odbywać się będzie praca.

Art.7 Normy wewnętrzne p.d.s
- P.d.s na okres studiów może zostać zmienione na p.d.s na pracę (subordinato o autonomo) tylko, jeżeli mieści się w „pułapie migracyjnym” (quote anuali dei immigrati) i tylko wtedy, gdy uprzednio zostanie zawarta „umowa o pracę”, certyfikowana ze strony Rządowego biura terenowego (Ufficio territoriale del Governo).
- Obcokrajowiec przebywający na terenie Włoch w innych celach może w tym okresie zawrzeć umowę o pracę.
- W tych wypadkach są zobowiązani do oddania odcisków palców.
Art.8 Sankcje dotyczące nie dopełnienia obowiązków komunikacji rezydencji i obowiązków pracodawcy.
2.bis - Pracodawca musi w ciągu 5 dni powiadomić organy kompetentne o zawarciu umowy o pracę z obcokrajowcem. W przypadku nie dopełnienia obowiązków grozi mu grzywna od 160 do 1100 euro.

Art.9 Karta pobytowa (Carta di soggiorno)
- Karta pobytowa może być wydana po 6 latach (a nie po 5 - jak do tej pory). Do jej wydania są konieczne rekwizyty takie jak stała praca, zameldowanie, regularna pozycja fiskalna, pokrewieństwo. Nie uprawnia do obywatelstwa.

Art.10 Koordynacja kontroli granicznej
1.bis - Zostaje powołany Komitet narodowy porządku i bezpieczeństwa publicznego koordynujący kontrolę granic morskich i lądowych, działający zgodnie z normami Układu z Schengen, ratyfikowanego przez Włochy 30 września 1993 r.

Art.11 Dyspozycje przeciwko emigracji nielegalnej (immigrazione clandestina)
1. - Każda osoba faworyzująca nielegalny wjazd i pobyt emigrantów we Włoszech i innych państwach UE będzie karana więzieniem do 3 lat i grzywną do 15.000 euro za każdego emigranta nielegalnego. Są karani ci, którzy „importują” i „eksportują” emigrantów nielegalnych.
2. - Każda osoba faworyzująca nielegalny wjazd i pobyt emigrantów i czerpiąca z tego korzyści pośrednie lub bezpośrednie będzie karana więzieniem od 4 do 12 lat i grzywną do 15.000 euro za e.n. Dotyczy to również grup zorganizowanych używających transport międzynarodowy, dostarczających dokumentów nielegalnie lub fałszujących je.
3.bis - Kary ulegają zaostrzeniu jeżeli wprowadza się nielegalne powyżej 5 emigrantów, gdy naraża się życie i bezpieczeństwo emigranta, gdy przemyt następuje w warunkach nieludzkich i upokarzających.
3.ter - Faworyzowanie nielegalnego pobytu nieletnich wykorzystywanych do działalności przestępczej lub faworyzowania prostytucji będzie karane więzieniem od 5 do 15 lat i grzywną 25.000 euro za e.n.
9. - Marynarka Wojenna zostanie użyta do kontrastowania fenomenu emigracji nielegalnej. Jednostki wojskowe i policyjne mogą zatrzymywać statki podejrzane o przemyt emigrantów, przeszukiwać je i w przypadku potwierdzenia przestępstwa - odprowadzać do portu włoskiego. Działalność może być prowadzona również na wodach ekstra terytorialnych, zgodnie z normami międzynarodowymi. Kapitanowie jednostek mają dużą autonomię decyzyjną.
- Wprowadza się kontrole ruchu lotniczego.

Art.12 Ekspulsja administracyjna. (Espulsione amministrativa)
- Ekspulsja administracyjna staje się natychmiastowa
3. - Obcokrajowiec skazany na karę więzienia poniżej 3 lat może być repatriowany za zgodą sędziego.
5. - W przypadku obcokrajowca, którego p.d.s utraciło ważność od ponad 60 dni i nie jest w trakcie odnawiania - dekret o ekspulsji wyraża nakaz opuszczenia terytorium kraju w ciągu 15 dni. Jeżeli obcokrajowiec się nie zastosuje - następnym razem zostaje odstawiony na granicę pod eskortą.
8. - Odwołanie się od dekretu o ekspulsji (mającego ważność natychmiastową) może nastąpić w ciągu 60 dni i zostać wniesione do sądu w miejscowości, w której ekspulsję orzeczono. Odwołanie musi być certyfikowane również przez własny Konsulat. Obcokrajowiec ma prawo skorzystać z adwokata z urzędu jeżeli nie ma środków finansowych.
13. - Obcokrajowiec, który otrzymał ekspulsję nie może wrócić na teren Włoch bez specjalnego zezwolenia Ministerstwa spraw wewnętrznych. Jeżeli zostanie zatrzymany - grozi mu kara aresztu od 6 do 12 miesięcy i zostaje odstawiony na granicę pod eskortą.
13.bis - Powtórny nielegalny wjazd i pobyt na terenie Włoch obcokrajowca, który otrzymał ekspulsję i został wydalony jest karany więzieniem od 1roku do 4 lat.
13.tris - Pogwałcenie norm o ekspulsji upoważnia do aresztu w momencie przestępstwa i zatrzymania. Proces odbywa się w terminie natychmiastowym.
14. - Zakaz powrotu na terytorium Włoch obowiązuje przez 10 lat (obecnie 5 lat). Może zostać zmniejszony, ale nie poniżej 5 lat.

Art.13 Wykonanie ekspulsji (Esecuzione dell’espulsione)
5. - Po zatrzymaniu, emigrant nielegalny jest przewieziony do obozu przejściowego gdzie przebywa do 30 dni. Kiedy ustalenie tożsamości - a więc wydanie dekretu ekspulsyji stwarza trudności, sędzia może przedłużyć pobyt do 60 dni. Ekspulsjia i repatriacja mogą być natychmiastowe.
5.bis - Kiedy nie udało się zatrzymać obcokrajowcca w obozie przejściowym lub upłynęły terminy jego pobytu - obcokrajowiec ma opuścić kraj w ciągu 5 dni. Pozostanie na jego terenie staje się automatycznie wykroczeniem.
5.tris - Wykroczenie - nielegalny pobyt jest karane aresztem od 6 do 12 miesięcy. Automatycznie towarzyszy mu ekspulasjia i odstawienie na granicę pod eskortą lub repatriacja.
5.quatris - Obcokrajowiec popełniający wielokrotne wykroczenie pobytu nielegalnego jest karany wiezieniem od 1roku do 4 lat.
5.quinquies - W tych wypadkach obowiązuje areszt.

Art.14 Dodatkowe dyspozycje w zakresie ekspulsji.
1.bis - W wypadku obcokrajowca który podlega karze zatrzymania czy więzienia jest kontaktowany Konsulat w celu ustanowienia tożsamości. Po zakończeniu kary następuje natychmiastowa ekspulsja.
2.bis - Jest wprowadzona ekspulsja ze względów bezpieczeństwa.

Art.15 Ekspulsja jako sankcja alternatywna zamiast więzienia.
1. - Sędzia może zasądzić ekspulsję natychmiastową w zamian za karę więzienia niższą niż 2 lata, lub zamienić ją na ekspulsję.
3. - Ekspulsja nie może być zasadzona w przypadku przestępstw dotyczących art. 407 (przemyt ludzi, broni, narkotyków, kradzionych samochodów, faworyzowanie prostytucji, wykorzystywanie nieletnich, faworyzowanie emigracji nielegalnej).
4. - W przypadku kolejnego nielegalnego wkroczenia na teren kraju - sankcja alternatywna jest odwołana.
6. - Od ekspulsji jako kary zastępczej można odwołać się w ciągu 10 dni. Sąd decyduje w ciągu 20.
8. - Po upływie 10 lat wyroki ulegają przedawnieniu, chyba że obcokrajowiec dopuści się dalszych wykroczeń.

Art.16 Określenie pułapów emigracyjnych (quote di ingresso)
1. - Pułapy emigracyjne zostają obniżone w stosunku do tych państw, które nie współpracują przy repatriacji oraz przy walce z emigracją nielegalną.
- Pułapy specjalne są zarezerwowane dla obcokrajowców pochodzenia włoskiego, do trzeciego pokolenia. Zapisują się na specjalne listy w konsulatach, podając zawód.
4.bis - Dekrety roczne określające pułapy emigracyjne są opracowywane przez system komputerowy przy udziale Ministerstwa pracy i spraw socjalnych. Jest przewidziana współpraca ze strukturami publicznymi i prywatnymi.
4.tris - Do 30 listopada każdego roku urzędy regionalne muszą przekazać raport o stanie emigrantów, prognostykujący nowe zapotrzebowanie na siłę roboczą.

Art. 17 Praca najemna i autonomiczna. (Lavoro subordinato a tempo determinato e indeterminato e lavoro autonomo)
1.- W każdej prowincji ma powstać okienko emigracyjne w biurze rządowym (sportello unico per l’immigrazione presso la prefettura-ufficio territoriale del Governo), odpowiedzialne całkowicie za dokumenty obcokrajowców i przyjmowanie ich do pracy.
2. - Pracodawca włoski lub obcokrajowiec regularnie rezydujący w tym kraju - chcący zatrudnić obcokrajowca spoza UE, rezydującego za granicą, musi przedstawić w okienku emigracyjnym następujące dokumenty:
- wezwanie imienne i nulla-osta
- całkowitą dokumentację dotyczącą mieszkania i zameldowania obcokrajowca
- propozycję kontraktu pobytowego wyszczególniającego płacę pracownika i fundusz na jego powrót do kraju
- deklarację natychmiastowej komunikacji wszystkich zmian
3. - Włoch, który nie zna osobiście obcokrajowca, jakiego chce zatrudnić - może zwrócić się do instytucji kompetentnych.
4. - Listy kolokacyjne obcokrajowców poszukujących pracy powinny znaleźć się również w internecie.
5. - Okienko emigracyjne wydaje wszystkie dokumenty obcokrajowca, komunikuje jego Numer Identyfikacji Podatkowej (codice fiscalne) do konsulatów w kraju, wydaje nulla osta, ważne jedynie przez 6 miesięcy.
6. - Konsulat w kraju obcokrajowca dokonuje kontroli i wydaje mu wizę z numerem NIP. W ciągu 8 dni od przekroczenia granicy obcokrajowiec jest zobowiązany udać się do okienka emigracyjnego gdzie wydano nulla osta; dokumenty mają zostać przesłane do urzędów kompetentnych.
7. - Pracodawca, który nie dopełni obowiązku komunikacji wszelkich zmian w stosunku pracowniczym jest karany grzywną od 500 do 2500 euro.
8. - Obcokrajowiec wjeżdżający na teren Włoch w celu jakiejkolwiek pracy musi mieć właściwą wizę wydaną w Konsulacie włoskim.
9. - Urząd policji komunikuje Urzędowi Podatkowemu wszystkie dane obcokrajowca posiadającego p.d.s i kontrakt na pobyt w celu pracy. Zostaje stworzony Urząd danych pracowników obcokrajowców.
10. - Okienko emigracyjne przesyła do Ministerstwa Pracy numer i rodzaj nulla osta.
11. - Utrata pracy nie jest automatyczną utratą p.d.s przez obcokrajowca i jego rodzinę. Obcokrajowiec nawet składający dymisję - ma prawo przez cały okres trwania p.d.s być wpisanym na listy kolokacyjne bezrobotnych obcokrajowców.
12. - Pracodawca, który zatrudnia obcokrajowca bez p.d.s lub z nieważnymi dokumentami jest karany aresztem od 3 do 12 miesięcy i grzywną 5000 euro za każdego pracownika.
13. - Składka emerytalna nie jest wypłacalna po zakończeniu stosunku pracowniczego, gdy pracownik wraca do kraju. Po zakończeniu 65 lat będzie miał fundusz emerytalny, który wzrasta o 5% rocznie.
14. - Obcokrajowcy pracujący legalnie będą objęci patronatem instytucji społecznych.
15. - Obcokrajowcy mogą ubiegać się o uznanie studiów i tytułów jakie skończyli i otrzymali za granicą.
16. - Normy obowiązują również w prowincjach autonomicznych Trento i Bolzano.

2. - Konsulat wydaje certyfikaty rekwizytów koniecznych do wykonywania pracy autonomicznej.

Art.18
1. - Przewiduje się interwencje w krajach z których pochodzą emigranci, mające na celu ich formację profesjonalną. Przewiduje się współudział podmiotów państwowych i prywatnych oraz organizacji działających wśród emigrantów od 3 lat.
2. - Przewiduje się kursy profesjonalne we Włoszech i w krajach emigrantów.
- Przewiduje się ułatwienie włączenia na rynek pracy obcokrajowców pracujących autonomicznie, którzy odbyli te kursy.

Art.19 Praca sezonowa (Lavoro stagionale)
1. - Pracodawca włoski, obcokrajowiec rezydujący legalnie lub stowarzyszenia zawodowe działające w ich imieniu chcący zatrudnić obcokrajowców przedstawiają wezwanie w okienku emigracyjnym. Jeżeli jest to wezwanie imienne - oferta pracy jest komunikowana do centrum zatrudnienia, które weryfikuje czy nie ma pracowników włoskich zainteresowanych ofertą.
2. - Do 20 dnia od daty komunikacji w dalszym ciągu obowiązuje pierwszeństwo dla pracownika miejscowego.
3. - Autoryzacja na pracę sezonową ma ważność od 2 tygodni do 9 miesięcy, również gdy chodzi o grupy pracowników zatrudnionych u różnych pracodawców.
4. - Osoby zatrudnione we Włoszech na prace sezonowe, które wróciły regularnie do kraju mają pierwszeństwo przed nowymi obcokrajowcami i mają możliwość zawarcia kontraktu pobytowego na pracę i zmiany p.d.s.
5. - Przewiduje się udogodnienia dla tych, którzy zatrudniają robotników najemnych w pracach sezonowych i faworyzują ich powrót do kraju.
6. - Pracodawca, który zatrudnia obcokrajowców bez ważnego p.d.s na pracę sezonową jest karany jak wyżej.

Art.20 Wjazd w celu pracy autonomicznej (soggiorno per lavoro autonomo)
- Handel towarem podrobionym, pogwałcenie praw autorskich są powodem odwołania p.d.s.p.l.a i ekspulsji natychmiastowej z odstawieniem pod eskortą na granicę państwową.

Art.21 Połączenia rodzinne (Ricongiungimento familiare)
- Dzieci pełnoletnie nie mogą połączyć się z rodzicami, chyba że:
są na ich całkowitym utrzymaniu ze względu na problemy zdrowotne i inwalidztwo;
- Rodzice mogą zostać sprowadzeni do Włoch tylko wtedy, gdy nie mają innych dzieci w kraju, są po 65 roku życia i mają problemy ekonomiczne.
7. - Podanie o wydanie nulla osta na połączenia rodzinne składa się w okienku emigracyjnym i oczekuje na weryfikację konsulatu.
8. - Po 90 dniach od złożenia podania, po otrzymaniu nulla osta - rodzina może otrzymać wizę w konsulacie.

Art.22
- Zmienia się sytuacja prawna osób, które rozwiodły się lub owdowiały, i których małżonek posiadał rekwizyty by dostać permesso di soggiorno.
Art23 Kursy uniwersyteckie (permesso per studio)
- obcokrajowcy posiadający kartę pobytową, kontrakt pobytowy na pracę najemną lub autonomiczną, połączenie rodzinne, azyl polityczny, azyl humanitarny, pozwolenie religijne - mają taki sam dostęp do kursów uniwersyteckich jak Włosi.

Art.24 Obozy przejściowe i dostęp do mieszkań komunalnych
1-bis - Dojście do środków integracyjnych i usług socjalnych jest przewidziane tylko dla obcokrajowców mających wszystkie rekwizyty legalne.
6. - Obcokrajowcy pracujący i przebywający legalnie mają możliwość starać się o mieszkania komunalne w puli 5% jaka im przypada.
- W obozach przejściowych nielegalni emigranci mogą przebywać najdłużej 60 dni

Art.25
- Powstają terytorialne biura rządowe do spraw emigracji
- Kontrybuty fiskalne nie mają już prawa być przesyłane do kraju.

Art.26 Fałszywe małżeństwa
- Po udowodnieniu fałszywego małżeństwa - permesso di soggiorno jest odwołane.

ROZDZIAŁ II - AZYL
Art.27-29
- Znaczne ograniczenie norm azylu. Obowiązuje ekspulsja natychmiastowa i dopiero po niej możliwość odwołania.

----------------------------
ROZDZIAŁ II - DYSPOZYCJE KOORDYNACJI
----------------------------
Art.30-32
- Utworzenie Centralnej Dyrekcji do spraw emigracji i policji granicznej.
- Utworzenie Komisji Parlamentarnej nadzorującej i kontrolującej dziedziny emigracji i azylu.

-----------------------------
OSTATNIA „SANATORIA”
-----------------------------
Każdy rząd włoski zapewnia, że robi ostatnią regolaryzację emigrantów nielegalnych, a rząd premiera Berlusconiego nawet się od niej odżegnał. Tzw.: „sanatorie” miały miejsce w: 1981, 1986, 1990, 1995, 1998 - średnio co 4 lata. Również tym razem przewiduje się małą regolaryzację współpracowników domowych i opiekunek (COLF e badanti). Powinna rozpocząć się w pierwszej połowie sierpnia i trwać 2 miesiące. Będzie dotyczyć:
- tych którzy na 3 miesiące przed 1 stycznia 2002 roku zatrudniali emigrantów nielegalnych jako współpracowników domowych lub jako opiekunki do osób chorych i niepełnosprawnych.
Nie dotyczy innych extracomunitari pracujących do tej pory na czarno w sektorach gastronomiczno-usługowych czy budowlanym!!! (Osoby pracujące w barach, sklepach, restauracjach - na razie nie mogą liczyć na regolaryzację). Być może wyjdzie nowy dekret Tabacci, który jest przewidywany.
Po ogłoszeniu sanatori, pracodawca musi zgłosić się do biura rządowego do spraw emigracji (prefettura-ufficio territoriale del Governo) i przedstawić podanie o regolaryzację zatrudnianego obcokrajowca, przedstawiając jego dane personalne, wskazując na rodzaj zatrudnienia i ustalając pensję.
Ma zapłacić kontrybuty fiskalne w formie wpłaty jednorazowej, która wynosi 3 ustalone pensje miesięczne.
Tej regolaryzacji będą towarzyszyć dwa poważne problemy:
1. Nie istnieją jeszcze biura rządowe do spraw emigracji (prefettura-ufficio territoriale del Governo) - Rząd włoski musi je dopiero otworzyć, co na pewno sprawi wiele problemów biurokratycznych emigrantom nielegalnym i ich pracodawcom, i odbędzie się z opóźnieniem, więc okres regolaryzacji skróci się.
2. Pracodawcy mogą wymagać by kontrybuty wpłacili sobie sami pracownicy. Jest to karalne, ale może być powszechne. Spowoduje to również obniżenie pensji, które wahają się w granicach 400-750 euro miesięcznie. Pracodawcy są zobowiązani do płacenia kontrybutów przez cały okres zatrudnienia.
Od osób legalizujących się zostaną pobrane odciski palców. Obowiązują ich nowe normy emigracyjne.

Opracowała AGNIESZKA ZAKRZEWICZ
Współpraca MARTA MARKOWSKA
© POLANDIA 2002
-------------------------------------------

SPOŁECZEŃSTWO USŁUGOWE OFERUJE SIĘ JAKO DZIEŁO SZTUKI

2010-05-24T12:12:00.000-07:00

Wchodząc do galerii znajdujemy się przed zdjęciami Paola Volponi, sponsorowanymi przez Polski Ośrodek Informacji Turystycznej. Różne panele fotograficzne przedstawiające Warszawę, Kraków, Gdańsk i inne miasta oraz widoki Polski: parki, góry, jeziora Mazur, a także cuda naturalistyczne i historyczne. Dla zwiedzającego, którego trudniej przekonać, przygotowano niespodziankę wideo z filmami turystycznymi, przeźrocza pokazujące monumenty, materiały informacyjne i reklamowe dostarczone przez Polska Turist Office. Jest również logo Polandii, broszury, ankiety, legitymacje - czyli wszystko, co potrzeba by odbyć "grand tour" pod nazwą Nieznany ogród Europy.

P O L A N D I A

SPOŁECZEŃSTWO USŁUGOWE
OFERUJE SIĘ JAKO DZIEŁO SZTUKI

Tekst Gabriele Perretta*

Widz znajdując się przed tą złożoną i spektakularną ekspozycją, nie może nie zadać sobie pytania co dzieje się w tym miejscu, przeznaczonym zazwyczaj by gościć dzieła sztuki. Dodatkowo, by poczuć się zmylonym już do końca - znajdzie on stół z tradycjonalnym jadłem polskim i będzie mógł spróbować specjały gastronomiczne, które uczynią przyjemniejszą integrację europejską z Polakami. W salonie ekspozycyjnym, hostesy ubrane w podkoszulki "by Polandia" będą zachęcać gości do korzystania z szerokiego wachlarza inicjatyw oferowanych przez stowarzyszenie Polandia. Tak - Polandia, to w tym przypadku zbiorowa nazwa zespołu działaczy kulturalnych i jednocześnie podmiot ich pracy. Chodzi o niezwykłą fuzję idei grupy artystycznej i organizacji non profit - Polacy dla integracji europejskiej, która w perspektywie wejścia Polski do Unii Europejskiej, zmieni w przyszłości swoją nazwę na Polacy w Europie.
Polandia = artysta, Polandia = sztuka? Być może jest to równanie zbyt uproszczone? Powiedzmy jednak, że tendencja międzynarodowa by wyjść kompletnie poza kanony artystyczne stworzone przez system sztuki, powoduje, że również ta ekspresja potencjalnej wspólnoty, ten regionalny bank kontaktów, który proponuje kraj i logo jako metodę agregacji, dodaje do doświadczenia przedsiębiorstw medialnych*, które śledzę już od wielu lat, nową strukturę, poddającą dyskusji idee ready made, działań i kompozycji artystycznej w szerszym sensie. Po zniknięciu postaci-autora i po pojawieniu się figury autora zbiorowego i wszechobecnego, działalność twórcza może również połączyć się z ochroną, waloryzacją i promocją rzeczy o charakterze artystycznym i historycznym jakiegoś kraju. Działanie artystyczne może alternować się i mimetyzować z promocją kultury i sztuki, ochroną środowiska, sportem amatorskim, ochroną praw człowieka, równouprawnieniem kobiet, pomocą społeczną, nauczaniem i dokształcaniem, i innymi działaniami na rzecz wspólnoty polskiej we Włoszech. Były już grupy, które wybrały formę interwencji społecznej - jedną z nich jest Wochen Klausur, która przeprowadziła niesamowitą ilość akcji społecznych, posługując się pomocą i asystencją jako specyficznym środkiem estetycznego wyrazu.
Stowarzyszenie Polandia, które ma zamiar podejmować wszelkie inicjatywy mające na celu pełną integrację Polski w Europie, tworzy swoje małe "chef d'oeuvre" poprzez mnożenie zaangażowania cywilnego i społecznego. Również strony www.polandia.it będą inteligentnym przewodnikiem po tym, co najlepsze w Polsce, aby zbudować wspólnotę wirtualną, która pozwoli współdziałać różnym europejskim podmiotom kulturalnym. Jeżeli stara grupa artystów włoskich Premiata Ditta. z.o.o, przynależąca do przedsiębiorstw medialnych, wyszła ze stanu art&Co, stając się najważniejszym kulturalnym portalem internetowym Włoch - Undo.net, tak Polandia oferuje swoje strony internetowe, by opowiedzieć o urokach turystyki polskiej. Poza tym - Polandia prezentując się jako organizacja o wielu twarzach, dysponuje również serwisem zwanym Bankiem Kontaktów - szukasz pracy, szukasz pracownika, masz pomysł na biznes, chcesz coś kupić lub sprzedać - możesz stowarzyszyć się z Bankiem Kontaktów, łatwiej nawiążesz kontakt.
Już od kilku lat utrzymuje się, że na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci uwidoczniła się transformacja zatrudnienia stałego i na czas nieokreślony, w formy pracy autonomicznej. Zarówno kraje bardziej zindustrializowane, jak i te ex-socjalistyczne wchodzą w fazę, która nakreśla nowe scenariusze post-fordyzmu. Sposób robienia biznesu dzisiaj ma bieg sieciowy i globalny, lokalny i powszechny: przykład Polandii oferuje więc panoramę dość kompletną i problematyczną ewolucji idei przedsiębiorstw medialnych, którą miałem okazję podkreślić już pod koniec lat 80-tych. Naturalnie, po transformacji w dzieło sztuki tej nowej tożsamości artystycznej, nie jest problemem rozpoznać w jakim detalu ta praca prezentuje się jako przedmiot akceptowalny estetycznie. Ogólnikowość oferty jaką proponuje wskazuje, że mamy do czynienia z organizmem potencjalnie w ekspansji, zdolnym prowadzić działalność społeczną w każdej dziedzinie, gdyż celem nowej aktywności twórczej jest to by uczynić użytecznym każdy model aplikacji ready-made, używać go jak instrumentu i stymulatora do tworzenia nowych inicjatyw i wymiany kulturalnej, wychodzących poza wymiar artystyczny. Oto kolektywy, sieci, grupy rozproszone, które podróżują poza obszarem sztuki i poza pojedynczą podmiotowością, oto jak się przeplatają doświadczenia metaestetyczne, które nie są już rozpoznawalne w granicach systemu sztuki, ale w stosunku do niego uzyskały autonomię i są zdolne multiplikować się i rozprzestrzeniać w formy szersze, bazujące na pracy społecznej.
Takie nowe formacje, naturalnie, stawiają zawsze nowe kwestie natury etycznej, politycznej i ideologicznej. Jeżeli na starym obszarze sztuki, znaki sztuki objawiały się w ich ogólnikowości trudne do umieszczenia w dobrze sprecyzowanym środowisku estetycznym, wraz z przyjściem dzieła, które prowadzi działalność społeczną na rzecz integracji europejskiej, na pewno zostaliśmy postawieni w sposób otwarty i bardziej detaliczny na przeciw racji, decyzji i potrzeb organizacji społecznej, która dokonuje precyzyjnego wyboru politycznego. Takie wybory lub wskazówki opowiedzenia się stawiają nas przed koniecznością innej lektury wymiaru estetycznego, właśnie dlatego, że organizmy takie jak Polandia, skłaniają nas nie tylko do interakcji powierzchownej, ale i do korzystania z usług, jakie oferuje. I tak więc jest nieuniknione, w momencie, w którym wejdziemy w kontakt z tą organizacją, pośredni lub bezpośredni, że zostanie nam postawione pytanie natury politycznej, może to samo pytanie, które jest nam stawiane codziennie w sklepie gdy kupujemy chleb, mleko i dodatki. Chcemy by cel Polandii został uwieńczony sukcesem? Zgadzamy się z tym że Polonia, po katastrofie post-socjalistycznej, może stać się jednym z krajów, który wkroczy w pełni w proces integracji europejskiej, czy może nadal oferować tanią siłę roboczą, aby wzbogacić kieszenie panów globalizacji? To my musimy zrozumieć i zdecydować, to my musimy podczas tej mikrofizycznej podróży turystycznej odkryć który z systemów makrofizycznych władzy wspomagamy i alimentujemy. Świat toczy się jak toczy, nowy wiek dopiero się rozpoczął, sztuka, która na początku XIX wieku była powiewem rewolty i wyzwolenia popadła w całkowity brak tożsamości i zanik prawie totalny, aż do pozostawienia swojej funkcji pierwotnej całkowitemu przypadkowi. Dziś, w fetyszyzmie globalnym odrealnionym, katalog który otwiera się przed naszymi oczami jest pełen form pustych i bezkształtnych; może w czasie polityki i działania wspólnotowego, które wybiera, tropi konflikty, pokonuje różnice, uczestniczy krytycznie w jakimś działaniu, akcji, mikrowydarzeniu, w jakiejś formie życia, która wychodzi poza modele podyktowane przez historię - można spotkać inne nieznane ogrody i inną odpowiedzialność, wychodzącą ponad ramy konfiguracji subiektywnej i dobrze sprecyzowanej.

maj 2002

tłumaczyła Agnieszka Zakrzewicz

* Gabriele Perretta - historyk, eseista, teoretyk zajmujący się sztuką współczesną, komunikacją i filozofią. Autor teorii medializmu. Wśród jego licznych książek należy wymienić: Medializm (eseje 1989-93); Pour Artaud (1997), Laboratorium Polityczne Końca Wieku (1996-2000), Art.comm (2002)
* Zobacz artykuł A.Zakrzewicz "Kup pan sztukę", Art&Business 9/2001

link polandia press release

http://www.undo.net/cgi-bin/undo/pressrelease/pressrelease.pl?id=1023892479

LA SOCIETA' DEI SERVIZI SI OFFRE COME OPERA D'ARTE

2010-05-24T12:10:00.000-07:00

Si entra in galleria e ci si trova di fronte a delle foto di Paolo Volponi sponsorizzate dall'Ufficio Turistico Polacco, vari pannelli fotografici che rappresentano Varsavia, Cracovia, Danzica etc. e poi, per ammirare le vedute della Polonia, ci si imbatte ancora in illustrazioni di parchi, montagne, i Laghi Masuri ed altre bellezze naturali e storiche. Per il fruitore di difficile coinvolgimento, vi sono poi le sorprese di video di divulgazione turistica, diapositive con vedute di monumenti, stampati e opuscoli pubblicitari forniti dal Polska Turist Office, e non da meno il logo di Polandia, i grafici e le schede per le iscrizioni, le tessere e tutto l'occorrente utile per entrare nel grand tour del "Nieznany ogrod Europy".

P O L A N D I A

LA SOCIETA' DEI SERVIZI
SI OFFRE COME OPERA D'ARTE

di Gabriele Perretta

Lo spettatore, trovandosi di fronte a questa articolata immagine spettacolare, non puo' non chiedersi cosa stia succedendo in uno spazio che di solito e' deputato all'esposizione di opere d'arte. Qui per accavallare gli equivoci, ma anche i piaceri del palato, egli trovera' una tavola con il cibo tradizionale polacco e potra' assaggiare quelle specialita' gastronomiche che possono renderci piu' piacevole la richiesta dei polacchi per l'integrazione europea. Nell'ambiente espositivo le hostess, che indossano magliette con lo slogan "by Polandia", invitano gli ospiti a fruire le potenzialita' di servizio sociale, di attivita' e di scopi che l'associazione Polandia offre come organizzazione non lucrativa. Polandia, in questo caso, e' il nome collettivo di un gruppo di operatori culturali e contemporaneamente rappresenta il loro stesso lavoro. Si tratta di una vera e propria fusione tra l'idea del gruppo artistico e i precipitati della sua attivita'. Polandia e' un'associazione non profit, che in prospettiva, dopo l'entrata della Polonia nell'Unione Europea, dovrebbe tramutarsi in Polacchi in Europa.
Polandia = artista, Polandia = arte? Forse si tratta di un'equazione troppo semplice? Diciamo che la tendenza internazionale ad uscire completamente fuori dai canoni artistici delineati dal sistema dell'arte, fa si che anche questa espressione potenziale di comunita', questa banca di contatti a nome regionale, che propone un paese ed un logo come definizione di un comportamento associativo, aggiunge all'esperienza delle imprese mediali, che ormai seguo da decenni, una struttura che mette in discussione l'idea del "fatto", del "fare" e della "composizione" artistica pi? in generale. Dopo la sparizione sostanziale della figura-autore, e con l'affacciarsi di una con-figura di artista diffuso, l'attivita' creativa puo' anche con-fondersi con il lavoro di tutela, di promozione e di valorizzazione delle cose artistiche e storiche di un paese. Il fare artistico puo' altres? mimetizzarsi nella promozione della cultura e dell'arte, nella tutela della natura e dell'ambiente, nello sport dilettantistico, nella salvaguardia dei diritti civili, delle donne e dello sviluppo delle pari opportunita', nell'assistenza sociale, nell'istruzione e nella formazione a favore della comunita' polacca in Italia. Ci sono stati altri gruppi che hanno privilegiato queste forme di intervento sociale; uno di essi e' quello dei Wochen Klausur che ha finalizzato una quantita' incredibile di iniziative sociali, mutuando sulla regola dell'aiuto e dell'assistenza lo strumento specifico di operativita' estetica.
L'associazione Polandia, con l'intento di intraprendere ogni iniziativa mirante alla piena integrazione della Polonia in Europa, svolge il suo piccolo chef d'oeuvre che attiene alla proliferazione dell'impegno civile e sociale. Anche il BLOG POLACCO-ITALIANO D'INFORMAZIONI E DI SCAMBI (www.bezgranic.net.pl) si offre come la guida intelligente sul meglio della Polonia, per la creazione di una comunita' virtuale che faccia interagire vari soggetti di cultura europea. Se il vecchio gruppo della Premiata Ditta, facente parte delle Imprese mediali, ha superato lo stadio dell'arte & Co., passando a quello che oggi si offre come il sito d'arte piu' famoso Undo.net, Polandia mette a disposizione le sue pagine web per gettarsi nel meglio delle bellezze turistiche polacche. Inoltre, Polandia, offrendosi come un'organizzazione dalle numerose facce, dispone anche un servizio chiamato Banca dei Contatti: se cerchi un lavoro, un lavoratore, vuoi realizzare un affare, vuoi vendere o comprare qualcosa, associandoti alla Banca dei Contatti promossa da Polandia puoi farlo agevolmente.
Cosi' come da un po' di anni andiamo sostenendo, negli ultimi decenni e' emersa una trasformazione delle forme del lavoro dipendente e salariato in lavoro indipendente. Sia i paesi maggiormente industrializzati che quelli ex-socialisti si avviano verso una condizione che delinea i nuovi scenari del post-fordismo. La maniera di fare l'impresa oggi, riguarda un andamento reticolare e globale, locale e generale: l'esempio di Polandia offre, dunque, una panoramica abbastanza completa e problematica per l'evoluzione dell'idea dell'impresa mediale, che avevo avuto modo di sottolineare gia' alla fine degli anni Ottanta. Naturalmente, dopo la trasformazione e la messa in opera di questa nuova identita' artistica, il problema non e' piu' quello di riconoscere in quale dettaglio questo lavoro si presenta come un oggetto estetico accettato. La genericita' operativa della sua proposta indica che siamo a contatto con un organismo potenzialmente in espansione, in grado di svolgere attivita' sociali dirette in qualsiasi ambito, perché lo scopo delle nuove operativita' creative e' quello di rendere utile qualsiasi modello applicativo del ready-made, viverlo come possibilita' d'uso e come stimolazione per creare nuove iniziative e nuovi scambi culturali che vanno oltre la dimensione artistica. Ecco i collettivi, le reti e i gruppi diffusi che viaggiano oltre la pratica dell'arte e oltre la soggettivita' singolare, ecco come si intersecano le esperienze metaestetiche, che non sono piu' riconoscibili nell'ambito di un sistema artistico, ma che rispetto ad esso hanno rivendicato una forma di autonomia in grado di moltiplicarsi e diffondersi nelle forme piu' ampie e sui generis del lavoro sociale.
Queste nuove formazioni, naturalmente, pongono sempre nuove questioni, che possono essere di natura etica, politica e ideologica. Se nel vecchio territorio artistico i segni dell'arte si mostravano nella loro genericita' difficili da collocare in un ambito estetico ben preciso, con il passaggio ad un'opera che svolge attivita' sociale per l'integrazione europea sicuramente ci troviamo in maniera piu' esplicita e piu' dettagliata di fronte alle ragioni, alle scelte ed alle necessita' di una compagine sociale che fa delle scelte politiche ben precise. Tali scelte o tali indizi di presa d'atto ci mettono di fronte ad una lettura diversa dell'operativita' estetica, proprio perché organismi come Polandia ci chiedono non solo di interagire in superficie, ma di partecipare ed usufruire dei servizi che l'organismo stesso offre. E' dunque inevitabile che, nel momento in cui entriamo in contatto con questa organizzazione, direttamente o indirettamente, ci viene posta una domanda politica, forse la stessa domanda che ci viene posta quotidianamente in salumeria quando compriamo il pane, il latte o il companatico. Vogliamo che gli scopi di Polandia vengano portati avanti? Siamo d'accordo che la Polonia, dopo la catastrofe post-socialista, possa essere uno dei paesi che si avvia all'integrazione europea, possa offrire una mano d'opera a bassissimo costo per arricchire meglio le tasche dei signori della globalizzazione? Questo spetta a noi capirlo e deciderlo, spetta a noi nella microfisica del viaggio turistico scoprire quale sistema macrofisico di potere si aiuta e si alimenta. Il mondo va come va, il nuovo secolo e' iniziato, l'arte che all'inizio del Novecento si era posta come anelito di rivolta e di liberazione e' precipitata nella sua dis-identita' e sparizione piu' totale, fino a tralasciare quegli scopi originari nel tempo che fu. Oggi, nel feticismo globale derealizzato, il catalogo che si presenta sotto i nostri occhi si compone di forme vuote e disadorne; forse e' nel tempo della politica e di quell'agire comunitario che sceglie, segue i conflitti, percorre le differenze, partecipa criticamente ad un'attivita', ad un sito, ad una microstoria, ad una forma di vita che si spinge oltre i modelli dettati dalla storia, che e' possibile incontrare altri giardini sconosciuti ed altre responsabilita' piu' in la' dei tratti marcati di una configurazione soggettiva ben precisa.

maggio 2002